Σε μια κίνηση με σαφές οικονομικό και πολιτικό αποτύπωμα, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν στην επιβολή προσωρινού τέλους ύψους 3 ευρώ για τα μικρά δέματα που εισέρχονται στην ΕΕ από τρίτες χώρες, με κύρια πηγή την Κίνα. Το μέτρο στοχεύει κυρίως τις πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου χαμηλού κόστους, όπως η Shein και η Temu, οι οποίες έχουν κατακλύσει την ευρωπαϊκή αγορά.
Το νέο τέλος αναμένεται να εφαρμοστεί από τον Ιούλιο του 2026 και θα λειτουργήσει ως μεταβατικός μηχανισμός έως την πλήρη εφαρμογή μόνιμων τελωνειακών δασμών, που προγραμματίζονται για το 2028.
Κατάργηση του αφορολόγητου ορίου των 150 ευρώ
Η απόφαση έρχεται σε συνέχεια της συμφωνίας των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ να καταργηθεί το αφορολόγητο καθεστώς για εισαγόμενα εμπορεύματα αξίας κάτω των 150 ευρώ. Ο συγκεκριμένος κανόνας είχε επιτρέψει την αθρόα εισαγωγή φθηνών προϊόντων χωρίς τελωνειακούς δασμούς, δημιουργώντας σοβαρές στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό.
Αν και το νέο, πλήρες σύστημα τελωνειακών ελέγχων θα τεθεί σε ισχύ μετά το 2028 —όταν θα λειτουργεί ο ενιαίος ευρωπαϊκός κόμβος τελωνειακών δεδομένων— η Γαλλία πίεσε για άμεση λύση, προκειμένου να ανακοπεί το κύμα φθηνών εισαγωγών.
«Ισότιμοι όροι ανταγωνισμού» ζητούν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις
«Θέλουμε πιο ισότιμους όρους ανταγωνισμού», δήλωσε η υπουργός Οικονομίας της Δανίας, Stephanie Lose, της χώρας που ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ. Όπως υπογράμμισε, οι αφορολόγητες εισαγωγές αποτελούν σοβαρή απειλή για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που τηρούν φορολογικούς, περιβαλλοντικούς και καταναλωτικούς κανόνες.
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά, από το 2023 έως το 2024, τα δέματα ηλεκτρονικού εμπορίου από την Κίνα αξίας κάτω των 150 ευρώ υπερδιπλασιάστηκαν, από 1,9 δισ. σε 4,2 δισ., αντιπροσωπεύοντας το 91% όλων των μικρών δεμάτων που εισήλθαν στην ΕΕ το 2024.
Ανησυχίες για ποιότητα, ασφάλεια και περιβάλλον
Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Λαρς Κλινγκμπάιλ, μίλησε ανοιχτά για «πλημμύρα προϊόντων χαμηλής ποιότητας» που δεν πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα. «Δεν τηρούνται οι κανόνες προστασίας των καταναλωτών, ούτε τα περιβαλλοντικά στάνταρ, ενώ δημιουργείται αθέμιτος φθηνός ανταγωνισμός», σημείωσε, χαιρετίζοντας την ταχεία αντίδραση της ΕΕ.
Στο στόχαστρο και η Shein
Η Γαλλία είχε ήδη στοχοποιήσει ειδικά τη Shein, έπειτα από καταγγελίες για πώληση ακατάλληλων προϊόντων, ακόμη και παιδικών σεξουαλικών κουκλών και όπλων, μέσω της πλατφόρμας της. Οι γαλλικές αρχές υποχρέωσαν την εταιρεία να αποσύρει συγκεκριμένα προϊόντα, ενώ στήριξαν και ευρωπαϊκή έρευνα για τις πρακτικές της.
«Τα δέματα αυτά αποτελούν αθέμιτο ανταγωνισμό για το παραδοσιακό εμπόριο, το οποίο πληρώνει φόρους», δήλωσε ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Ρολάν Λεσκύρ, υπογραμμίζοντας την ανάγκη επιβολής ενός κατ’ αποκοπή τέλους στα μικρά δέματα.
Ένα πρώτο βήμα πριν τους μόνιμους δασμούς
Το προσωρινό τέλος των 3 ευρώ θεωρείται από τις Βρυξέλλες ένα πρώτο, αλλά αναγκαίο βήμα, ώστε να προστατευθεί η ευρωπαϊκή αγορά μέχρι να τεθεί σε πλήρη λειτουργία το νέο τελωνειακό σύστημα. Παράλληλα, στέλνει σαφές μήνυμα προς τις πλατφόρμες fast fashion και χαμηλού κόστους ότι η εποχή των ανεξέλεγκτων, αφορολόγητων εισαγωγών πλησιάζει στο τέλος της.
