Ουσιαστική ανάσα για χιλιάδες οφειλέτες φέρνει νέα διάταξη του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που βάζει τέλος στις ποινικές διώξεις για χρέη προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ. Το νομοσχέδιο, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση και αφορά τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών και τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, προβλέπει αυτόματη αναστολή των ποινικών διαδικασιών για όσους πτωχεύουν ή εγγράφονται στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας.
Πότε «παγώνουν» οι ποινικές διώξεις
Με τη νέα ρύθμιση, από τη στιγμή που ένας οφειλέτης κηρύσσεται επίσημα σε πτώχευση ή καταχωρίζεται στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας, αναστέλλεται αυτομάτως κάθε ποινική ενέργεια για ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία.
Η αναστολή ξεκινά:
• από τη δημοσίευση της δικαστικής απόφασης που κηρύσσει την πτώχευση ή
• από την καταχώριση της σχετικής πράξης στο Μητρώο Φερεγγυότητας
Από εκείνη τη στιγμή, η ποινική διαδικασία «παγώνει» πλήρως, χωρίς χρονικούς αστερίσκους.
Οριστική εξάλειψη του αξιόποινου
Η προστασία δεν σταματά στην αναστολή. Αν ο οφειλέτης ολοκληρώσει τη διαδικασία πτώχευσης και απαλλαγεί νόμιμα από τα χρέη του, τότε το αξιόποινο εξαλείφεται οριστικά.
Αυτό σημαίνει ότι:
• δεν συνεχίζεται καμία ποινική δίωξη
• δεν επανέρχονται παλιές κατηγορίες
• ο οφειλέτης απαλλάσσεται πλήρως από τις ποινικές συνέπειες
Η απαλλαγή επέρχεται μετά την πάροδο ενός ή τριών ετών, ανάλογα με το καθεστώς πτώχευσης στο οποίο υπάγεται ο οφειλέτης.
Τι προβλέπει ρητά η διάταξη
Στο κείμενο του νομοσχεδίου αναφέρεται ξεκάθαρα ότι η ποινική δίωξη για μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο και τους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης αναστέλλεται από τη στιγμή της πτώχευσης ή της εγγραφής στο Μητρώο Φερεγγυότητας, ενώ με την ολοκλήρωση της διαδικασίας το αξιόποινο εξαλείφεται.
Πρόκειται για ρύθμιση που «κόβει» τον φαύλο κύκλο χρεών, κατασχέσεων και ποινικών διώξεων, δίνοντας πραγματική δεύτερη ευκαιρία.
Αλλαγές για τους ευάλωτους οφειλέτες και την κατοικία
Το νομοσχέδιο φέρνει και σημαντικές αλλαγές για τους ευάλωτους οφειλέτες που επρόκειτο να παραδώσουν την κατοικία τους στον υπό σύσταση Φορέα Ακινήτων.
Όσοι ενταχθούν στον νέο εξωδικαστικό μηχανισμό και υπογράψουν ρύθμιση:
• διασώζουν οριστικά την κατοικία τους
• παύουν να λαμβάνουν την παλιά κρατική επιδότηση
• αποφεύγουν μελλοντικές απαιτήσεις επιστροφής χρημάτων
Η μετάβαση στο νέο σύστημα γίνεται «καθαρά», χωρίς να συνυπάρχουν παλιά και νέα καθεστώτα.
Μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης για επαγγελματίες
Για πρώτη φορά θεσμοθετείται μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης για επαγγελματίες και επιχειρήσεις που βρίσκονται στα όρια της οικονομικής κατάρρευσης.
Όταν εντοπίζεται αυξημένος κίνδυνος αφερεγγυότητας:
• ο ενδιαφερόμενος λαμβάνει δωρεάν voucher
• καλύπτεται το κόστος πιστοποιημένων συμβούλων
• παρέχονται υπηρεσίες coaching και mentoring
• προσφέρεται και ψυχολογική υποστήριξη
Η υπερχρέωση αντιμετωπίζεται πλέον όχι μόνο ως οικονομικό, αλλά και ως κοινωνικό και ψυχικό πρόβλημα.
Τι αλλάζει στην πράξη για τους οφειλέτες
Η νέα νομοθεσία αλλάζει ριζικά το τοπίο:
• σταματά ο φόβος της ποινικής δίωξης
• δίνεται χρόνος και χώρος για πραγματική ρύθμιση
• ενισχύεται η έννοια της δεύτερης ευκαιρίας
Για πρώτη φορά, η πτώχευση δεν συνοδεύεται από ποινικό στιγματισμό, αλλά από ένα θεσμικό πλαίσιο προστασίας.
Ένα νέο κεφάλαιο στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους
Με το «φρένο» στις ποινικές διώξεις, η πολιτεία επιχειρεί να μετατρέψει την πτώχευση από αδιέξοδο σε εργαλείο επανεκκίνησης. Το αν το νέο πλαίσιο θα λειτουργήσει στην πράξη, θα φανεί από την εφαρμογή του. Για τους οφειλέτες, πάντως, το μήνυμα είναι σαφές, η ποινική απειλή δεν είναι πλέον μονόδρομος.
