Αυξάνει κατακόρυφα τους ελέγχους για επιστροφές ΦΠΑ η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, στοχεύοντας ευθέως στις παράνομες επιστροφές και τις οργανωμένες φορολογικές απάτες. Το επικαιροποιημένο επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ προβλέπει ενίσχυση των ελέγχων κατά 57%, εξέλιξη που αποτυπώνει τη στρατηγική επιλογή για αυστηρότερη εποπτεία και περαιτέρω μείωση του «κενού ΦΠΑ».
Κατά 57% περισσότεροι έλεγχοι στις επιστροφές ΦΠΑ
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ΑΑΔΕ, οι έλεγχοι στις επιστροφές ΦΠΑ αυξάνονται από 4.200 σε 6.600 υποθέσεις, με βασικό στόχο τον εντοπισμό περιπτώσεων όπου επιχειρείται καταχρηστική επιστροφή φόρου. Η επιλογή των υποθέσεων γίνεται με ανάλυση κινδύνου και αξιοποίηση ψηφιακών δεδομένων, δίνοντας προτεραιότητα σε αιτήματα υψηλών ποσών ή σε φορολογούμενους με ασυνήθιστα μοτίβα συμπεριφοράς.
Ποιες επιχειρήσεις μπαίνουν στο μικροσκόπιο
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε επιχειρήσεις και επαγγελματίες που ζητούν μεγάλες επιστροφές ΦΠΑ σε σχέση με τον δηλωμένο κύκλο εργασιών τους, καθώς και σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν έντονες αποκλίσεις μεταξύ των δηλωθέντων στοιχείων και των αιτούμενων ποσών. Παράλληλα, ελέγχονται φορολογούμενοι με ιστορικό παραβάσεων, αλλά και νεοσύστατες ή εποχικές επιχειρήσεις που εμφανίζουν δυσανάλογα υψηλά αιτήματα επιστροφών.
Στο επίκεντρο βρίσκονται και όσοι υπέβαλαν μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ το 2024, ενώ τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι υπήρξε πραγματική οικονομική δραστηριότητα. Αντίστοιχοι έλεγχοι προγραμματίζονται και για το 2023, με τη χρήση των στοιχείων της πλατφόρμας myDATA.
Διασταυρώσεις δεδομένων και 8.318 μερικοί έλεγχοι
Παράλληλα με τους πλήρεις ελέγχους επιστροφών, η ΑΑΔΕ προχωρά και σε μερικούς ελέγχους μέσω διασταυρώσεων από POS, ηλεκτρονικά βιβλία, ενδοκοινοτικές συναλλαγές και άλλες βάσεις δεδομένων. Για το 2025 προβλέπεται η διενέργεια 8.318 τέτοιων ελέγχων, που μπορεί να αφορούν μία ή περισσότερες φορολογικές περιόδους, ενισχύοντας τη στοχευμένη παρακολούθηση της αγοράς.
Αυτόματη υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ και περιορισμός παρεμβάσεων
Κομβική αλλαγή στο πλαίσιο του ψηφιακού μετασχηματισμού αποτελεί το νέο μοντέλο υποβολής δηλώσεων ΦΠΑ. Σήμερα οι δηλώσεις προσυμπληρώνονται με βάση τα δεδομένα του myDATA και υποβάλλονται από τον φορολογούμενο. Στο επόμενο στάδιο, η ΑΑΔΕ θα προχωρά σε αυτόματη υποβολή των δηλώσεων, εφόσον δεν υπάρξει παρέμβαση, περιορίζοντας δραστικά τις δυνατότητες μεταγενέστερων διορθώσεων και καταχρήσεων.
Σημαντική μείωση του κενού ΦΠΑ τα τελευταία χρόνια
Τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δείχνουν ότι το κενό στην είσπραξη ΦΠΑ στην Ελλάδα μειώθηκε εντυπωσιακά, από 29% το 2017 στο 11,4% το 2023, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη βελτίωση μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ. Παρά τη θετική πορεία, οι απώλειες την τελευταία 15ετία φτάνουν τα 73,5 δισ. ευρώ, περίπου το 30% του ΑΕΠ.
Το 2023 χάθηκαν 2,532 δισ. ευρώ, ενώ για το 2024 οι απώλειες εκτιμάται ότι περιορίστηκαν στα 2,116 δισ. ευρώ, ποσό αντίστοιχο με τις ετήσιες εισπράξεις από τον ΕΝΦΙΑ. Η σταθερή αποκλιμάκωση των απωλειών μετά το 2018 αποδίδεται, σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, στην αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων και στη συστηματική ενίσχυση των ελέγχων.
