Σαφές πλαίσιο για την απαλλαγή από τον ΦΠΑ των μικρών επιχειρήσεων που εδρεύουν σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά δραστηριοποιούνται και στην Ελλάδα θέτει νέα απόφαση της φορολογικής διοίκησης, με τον ετήσιο τζίρο να αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα για τη διατήρηση του ειδικού καθεστώτος.
Τα όρια τζίρου για την απαλλαγή από τον ΦΠΑ
Σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς, τα ανώτατα όρια κύκλου εργασιών για την απαλλαγή από τον ΦΠΑ καθορίζονται στις 100.000 ευρώ ετησίως συνολικά σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και στις 10.000 ευρώ ετησίως για τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται εντός της Ελλάδας. Τα όρια αυτά αφορούν επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες σε άλλο κράτος-μέλος, αλλά πραγματοποιούν φορολογητέες πράξεις στη χώρα μας, και ισχύουν τόσο για το τρέχον όσο και για το προηγούμενο ημερολογιακό έτος.
Η απόφαση της ΑΑΔΕ και το ευρωπαϊκό πλαίσιο
Απόφαση του διοικητή της Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, Γιώργος Πιτσιλής, εξειδικεύει το ισχύον καθεστώς, περιγράφοντας αναλυτικά τη διαδικασία ένταξης, τις αρμόδιες αρχές, τις προϋποθέσεις εφαρμογής, αλλά και τις περιπτώσεις παύσης του ειδικού καθεστώτος, σε πλήρη εναρμόνιση με το ενωσιακό δίκαιο για τις μικρές επιχειρήσεις.
Ο ρόλος του ΚΕΦΟΔΕ και η διαδικασία ένταξης
Ως αρμόδια αρχή για τη χορήγηση της απαλλαγής και τη διαχείριση όλων των σχετικών λειτουργιών ορίζεται το Αυτοτελές Τμήμα Η΄ «Ειδικού Καθεστώτος Μικρών Επιχειρήσεων» του Κέντρου Φορολογικών Διαδικασιών και Εξυπηρέτησης Αττικής. Το τμήμα αυτό λειτουργεί ως σημείο επαφής της ελληνικής φορολογικής διοίκησης με τα λοιπά κράτη-μέλη και τους αλλοδαπούς υποκείμενους στον φόρο που επιλέγουν την απαλλαγή στην Ελλάδα. Για να ενταχθεί μια επιχείρηση, απαιτείται να έχει δηλώσει εγκαίρως στο κράτος όπου είναι εγκατεστημένη ότι επιθυμεί να εφαρμόσει το ειδικό καθεστώς και στην Ελλάδα.
Ποιοι είναι δικαιούχοι και ποιες οι προϋποθέσεις
Δικαιούχοι του καθεστώτος είναι επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε άλλο κράτος-μέλος, οι οποίες έχουν υποβάλει προηγούμενη κοινοποίηση ή επικαιροποίησή της στη φορολογική αρχή του κράτους εγκατάστασής τους, δηλώνοντας τη βούλησή τους να κάνουν χρήση του ειδικού καθεστώτος στην Ελλάδα. Βασική προϋπόθεση αποτελεί η μη υπέρβαση του ετήσιου κύκλου εργασιών των 100.000 ευρώ σε επίπεδο Ένωσης και των 10.000 ευρώ εντός Ελλάδας, τόσο στο τρέχον όσο και στο προηγούμενο έτος. Η τήρηση των συγκεκριμένων ορίων θεωρείται κρίσιμο στοιχείο για τη διατήρηση της απαλλαγής από τον ΦΠΑ.
Πότε χάνεται το ειδικό καθεστώς
Η παύση χρήσης του ειδικού καθεστώτος μπορεί να γίνει είτε οικειοθελώς, με αίτηση της επιχείρησης στο κράτος εγκατάστασής της, είτε υποχρεωτικά. Υποχρεωτική παύση επέρχεται όταν το κράτος-μέλος εγκατάστασης ενημερώσει την ΑΑΔΕ ότι δεν πληρούνται πλέον οι προϋποθέσεις εφαρμογής ή όταν διαπιστωθεί υπέρβαση των ορίων κύκλου εργασιών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η απώλεια της απαλλαγής μπορεί να ισχύσει και αναδρομικά, εφόσον αποδειχθεί ότι οι προϋποθέσεις δεν συνέτρεχαν εξαρχής.
Εφαρμογή από το 2025 και πρακτικό παράδειγμα
Η απόφαση εφαρμόζεται για πράξεις που πραγματοποιούνται από μη εγκατεστημένους στην Ελλάδα υποκείμενους στον φόρο από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά, ενισχύοντας την εναρμόνιση του ελληνικού δικαίου με το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Ενδεικτικά, μια επιχείρηση εγκατεστημένη σε άλλο κράτος-μέλος που έχει ενταχθεί στο απαλλακτικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων στη χώρα της μπορεί, μέσω της εκεί φορολογικής διοίκησης, να αιτηθεί την εφαρμογή του καθεστώτος και στην Ελλάδα. Εφόσον ο συνολικός τζίρος της υπερβεί τις 100.000 ευρώ, η απαλλαγή χάνεται αυτομάτως για το υπόλοιπο του έτους.
