Το υπουργείο Οικονομικών ανοίγει ξανά έναν φάκελο που εδώ και χρόνια προκαλεί έντονες αντιδράσεις στην αγορά. Τέλος επιτηδεύματος και προκαταβολή φόρου μπαίνουν σε τροχιά επανεξέτασης, με στόχο όπως λένε αρμόδιες πηγές τη σταδιακή ελάφρυνση της επιχειρηματικής δραστηριότητας χωρίς να τιναχθεί στον αέρα η δημοσιονομική ισορροπία.
Η συζήτηση αφορά περισσότερες από 350.000 επιχειρήσεις και νομικά πρόσωπα, ανεξαρτήτως μεγέθους, που εξακολουθούν να επιβαρύνονται από δύο μέτρα τα οποία θεωρούνται διαχρονικά «βαρίδια» για τη ρευστότητα και την ανάπτυξη.
Η επανεξέταση από μηδενική βάση
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του Υπουργείο Οικονομικών, οι τελικές εισηγήσεις θα κατατεθούν το επόμενο διάστημα στην πολιτική ηγεσία και στη συνέχεια θα περάσουν από το Μέγαρο Μαξίμου. Η κατεύθυνση είναι σαφής: ένα πιο φιλικό και ανταγωνιστικό φορολογικό περιβάλλον, με παρεμβάσεις που θα έχουν μόνιμο χαρακτήρα και όχι προσωρινά «μπαλώματα».
Το τέλος επιτηδεύματος στο στόχαστρο
Το τέλος επιτηδεύματος, μνημονιακό κατάλοιπο, παραμένει σε ισχύ για τα νομικά πρόσωπα, παρότι καταργήθηκε για τους ελεύθερους επαγγελματίες το 2024. Πρόκειται για έναν κατ’ αποκοπή φόρο, ανεξάρτητο από την κερδοφορία, που πλήττει κυρίως μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Το ποσό κυμαίνεται από 800 έως 1.000 ευρώ τον χρόνο, ανάλογα με την έδρα, ενώ αυξάνεται με κάθε υποκατάστημα. Δεν εκπίπτει από τα ακαθάριστα έσοδα, γεγονός που ανεβάζει ακόμα περισσότερο τη συνολική φορολογική επιβάρυνση.
Τα σενάρια για κατάργηση ή μείωση
Στο οικονομικό επιτελείο εξετάζονται δύο βασικά σενάρια:
• σταδιακή μείωση του τέλους επιτηδεύματος
• πλήρης κατάργησή του από το 2027
Το δημοσιονομικό κόστος υπολογίζεται στα 250 εκατ. ευρώ, με την κυβέρνηση να εκτιμά ότι μπορεί να καλυφθεί από αυξημένα έσοδα μέσω της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής και της ενίσχυσης της ανάπτυξης.
Η προκαταβολή φόρου και το πρόβλημα ρευστότητας
Παράλληλα, στο τραπέζι μπαίνει και η προκαταβολή φόρου, που σήμερα φτάνει:
• το 80% για τα νομικά πρόσωπα
• το 55% για τους ελεύθερους επαγγελματίες
Το μέτρο προεισπράττει φόρο για το επόμενο έτος και συχνά λειτουργεί ως «φρένο» στη ρευστότητα, ειδικά σε περιόδους αβεβαιότητας ή μειωμένου τζίρου.
Τι εξετάζεται για την προκαταβολή
Μεταξύ των προτάσεων που βρίσκονται υπό επεξεργασία είναι:
• μείωση της προκαταβολής κάτω από το 60%
• κλιμακωτή εφαρμογή, ανάλογα με την πορεία του τζίρου
• μοντέλα αντίστοιχα με εκείνα της περιόδου της πανδημίας
Τι σηματοδοτούν οι αλλαγές
Η κυβέρνηση θέλει να στείλει μήνυμα σταθερότητας και στήριξης της επιχειρηματικότητας, γνωρίζοντας ότι οι συγκεκριμένοι φόροι αποτελούν εδώ και χρόνια σημείο τριβής με την αγορά. Το αν οι αλλαγές θα είναι ουσιαστικές ή περιορισμένες, θα φανεί στις τελικές αποφάσεις.
Το σίγουρο είναι ότι ο φάκελος άνοιξε ξανά και αυτή τη φορά το οικονομικό επιτελείο δείχνει διατεθειμένο να δει το πρόβλημα συνολικά, με το βλέμμα στραμμένο όχι μόνο στα έσοδα, αλλά και στη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων τα επόμενα χρόνια.
