Σημαντική ανάσα για χιλιάδες ιδιοκτήτες και για την αγορά ακινήτων συνολικά θα φέρει η επικείμενη διετής παράταση στην τακτοποίηση αυθαίρετων κατασκευών μικρής και μεσαίας κλίμακας. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προσανατολίζεται σε μεταφορά της καταληκτικής ημερομηνίας νομιμοποίησης έως τις 31 Μαρτίου 2028, αναγνωρίζοντας ότι ο χρόνος που απομένει σήμερα δεν επαρκεί για να κλείσουν πολεοδομικές εκκρεμότητες δεκαετιών.
Η ρύθμιση αφορά τα αυθαίρετα των Κατηγοριών 1 έως 4 και, σύμφωνα με πληροφορίες, βρίσκεται ήδη στο στάδιο της προετοιμασίας, με στόχο να αποφευχθεί ένα γενικευμένο «φρένο» στις μεταβιβάσεις και στις επενδύσεις.
Ακίνητα σε αδιέξοδο χωρίς παράταση
Η ισχύουσα προθεσμία για την τακτοποίηση αυθαιρέτων Κατηγοριών 1 έως 4 λήγει στις 31 Μαρτίου 2026. Χωρίς νέα παράταση, χιλιάδες ακίνητα κινδυνεύουν να εγκλωβιστούν εκτός αγοράς, καθώς δεν θα μπορούν να μεταβιβαστούν.
Στην πράξη, αγοραπωλησίες, γονικές παροχές και δωρεές «σκοντάφτουν» σε πολεοδομικές αποκλίσεις που για χρόνια θεωρούνταν ήσσονος σημασίας:
• μικρές μετατοπίσεις οικοδομών
• αλλαγές χρήσης χώρων
• διαμερισματώσεις που δεν δηλώθηκαν ποτέ
• αποκλίσεις σε κάλυψη ή δόμηση
Η παράταση έως το 2028 θεωρείται κρίσιμη, ώστε ιδιοκτήτες και μηχανικοί να έχουν ρεαλιστικό χρόνο να ολοκληρώσουν τις απαιτούμενες διαδικασίες χωρίς να παγώσει η αγορά.
ΠΟΜΙΔΑ: Όχι άλλη προσωρινή λύση
Παρότι η διετής παράταση κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, δεν ικανοποιεί πλήρως την ΠΟΜΙΔΑ. Η Ομοσπονδία ζητά τη θεσμοθέτηση μόνιμης και απρόθεσμης διαδικασίας τακτοποίησης, με αυστηρούς και σαφείς κανόνες, ώστε να μην επαναλαμβάνεται διαρκώς το ίδιο πρόβλημα.
Όπως επισημαίνει, η διαρκής ανακύκλωση προθεσμιών δημιουργεί ανασφάλεια δικαίου και κρατά μεγάλο μέρος της ακίνητης περιουσίας σε καθεστώς αβεβαιότητας.
Στο τραπέζι και τα «μεγάλα» αυθαίρετα Κατηγορίας 5
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στα αυθαίρετα της Κατηγορίας 5, δηλαδή:
• εξ ολοκλήρου αυθαίρετα κτίρια
• κατασκευές με υπέρβαση άνω του 40% σε δόμηση ή κάλυψη
• κτίρια με υπέρβαση άνω του 20% στο ύψος
Από το φθινόπωρο του 2020, τα συγκεκριμένα ακίνητα βρίσκονται σε θεσμικό κενό. Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο ιδιώτες, αλλά και δημόσια και δημοτικά κτίρια, τα οποία αποκλείονται από ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις για ενεργειακή αναβάθμιση ή στατική ενίσχυση, καθώς η ΕΕ δεν χρηματοδοτεί αυθαίρετα κτίρια.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το ΥΠΕΝ εξετάζει περιορισμένο άνοιγμα της τακτοποίησης για την Κατηγορία 5, κυρίως για κτίρια της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η ΠΟΜΙΔΑ, πάντως, ζητά ειδική διαδικασία και για αστικές κατοικίες ή ακίνητα που μπορούν να μετατραπούν σε κύρια κατοικία.
Παράταση και για την Ταυτότητα Κτιρίου
Στο ίδιο πακέτο ρυθμίσεων εξετάζεται και παράταση στην υποχρέωση έκδοσης Ταυτότητας Κτιρίου. Η ΠΟΜΙΔΑ ζητά τριετή μετάθεση της προθεσμίας, η οποία σήμερα λήγει στις 31 Ιανουαρίου, ενώ πληροφορίες αναφέρουν ότι το ΥΠΕΝ προσανατολίζεται σε παράταση έως τις 31 Ιανουαρίου 2028.
Η υποχρέωση, βάσει του άρθρου 55 του Ν. 4495/2017, αφορά μεταξύ άλλων:
• σχολεία και εκπαιδευτικές δομές
• θέατρα, κινηματογράφους και χώρους συνάθροισης κοινού
• υγειονομικές μονάδες
• τουριστικά καταλύματα άνω των 300 τ.μ.
Χωρίς παράταση, κινδυνεύουν να «παγώσουν» εντάξεις σε προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ», οικοδομικές άδειες και εγκρίσεις εργασιών μικρής κλίμακας. Αξίζει να σημειωθεί ότι η μη ή εκπρόθεσμη συμπλήρωση της Ταυτότητας Κτιρίου επιφέρει πρόστιμο από 200 ευρώ έως και 10% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.
Συνάντηση ΥΠΕΝ – ΠΟΜΙΔΑ και δεσμεύσεις
Το θέμα των παρατάσεων τέθηκε επίσημα σε συνάντηση εργασίας μεταξύ ΥΠΕΝ και ΠΟΜΙΔΑ, μετά από επιστολή του προέδρου της Ομοσπονδίας Στράτος Παραδιάς προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε υπό τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, με τις δύο πλευρές να δεσμεύονται για ανοιχτό και σταθερό δίαυλο επικοινωνίας.
Κατά τη συζήτηση, ο κ. Παπασταύρου τόνισε ότι το ΥΠΕΝ προχωρά σε συντονισμένες παρεμβάσεις για:
• ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου
• επιτάχυνση διοικητικών διαδικασιών
• σαφείς και ενιαίους πολεοδομικούς κανόνες
Πολεοδομικός σχεδιασμός και ψηφιακά εργαλεία
Ο υπουργός ενημέρωσε επίσης την ΠΟΜΙΔΑ για:
• την εξέλιξη 227 Τοπικών και 18 Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων
• τη δημιουργία Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας
• την ολοκλήρωση του ψηφιακού χάρτη
• τη σύσταση του ΕΟΚΕΔ
Ο νέος οργανισμός θα λειτουργεί ως ενιαίος φορέας για την καταγραφή και εγγύηση της ιδιοκτησίας, την έκδοση οικοδομικών αδειών, τον έλεγχο κατασκευών και τη διασφάλιση της τήρησης της πολεοδομικής νομοθεσίας.
Η επικείμενη διετής παράταση στα αυθαίρετα και η μετακίνηση των προθεσμιών για την Ταυτότητα Κτιρίου δεν λύνουν οριστικά το πρόβλημα, αλλά δίνουν πολύτιμο χρόνο σε μια αγορά που κινδύνευε να βρεθεί σε αδιέξοδο, κρατώντας ζωντανή τη δυναμική των συναλλαγών και των επενδύσεων.
Πηγή: ot.gr
