Η μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης για κατοικίες και αυτοκίνητα «γράφει» από φέτος στις φορολογικές δηλώσεις και φέρνει ουσιαστικές ελαφρύνσεις σε φόρους εισοδήματος για εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενους, κυρίως μισθωτούς και συνταξιούχους με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.
Μαζί, όμως, λύνει και ένα δεύτερο μεγάλο πρόβλημα, σε πολλές περιπτώσεις σταματά η πλασματική διόγκωση εισοδήματος που έκοβε επιδόματα και φοροαπαλλαγές.
Η αλλαγή έρχεται με διατάξεις του ν. 5246/2025 και αφορά τα εισοδήματα του φορολογικού έτους 2025 που θα δηλώσεις φέτος στην Εφορία.
Τι αλλάζει στα τεκμήρια για σπίτια, ΙΧ και σκάφη
Στόχος των νέων ρυθμίσεων είναι να πέσει αισθητά το τεκμαρτό εισόδημα που σου «χρέωνε» η Εφορία, ειδικά όταν το δηλωθέν εισόδημα ήταν χαμηλό και σε ανέβαζαν τα τεκμήρια.
• Κατοικίες σε ζώνες έως 2.799 ευρώ/τ.μ.: τα τεκμήρια διαβίωσης μειώνονται κατά 30%.
• Κατοικίες σε ζώνες 2.800–4.999 ευρώ/τ.μ.: αλλάζει ο συντελεστής προσαύξησης (από 40% πέφτει σε 30%), ώστε το νέο τεκμήριο να βγαίνει μειωμένο κατά 35%.
• Κατοικίες σε ζώνες 5.000 ευρώ/τ.μ. και άνω: ο συντελεστής προσαύξησης μειώνεται (από 70% σε 58%), με αποτέλεσμα επίσης μείωση τεκμηρίων κατά 35% σε αυτές τις περιοχές.
• ΙΧ έως 15 ετών (όσα έχουν ταξινομηθεί από 1/11/2010 και μετά): αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού. Μέχρι πέρυσι το τεκμήριο έβγαινε με βάση τα κυβικά και μειωνόταν λόγω παλαιότητας (30% για 5–10 ετών, 50% για άνω των 10 ετών).
• Από φέτος για τα ΙΧ από 1/11/2010 και μετά: τα τεκμήρια προσδιορίζονται με βάση τις εκπομπές CO2, με λογική αντίστοιχη των τελών κυκλοφορίας. Η αλλαγή οδηγεί σε μειώσεις τεκμηρίων από 7% έως και 73,7% (ανάλογα με το όχημα).
• Νεότερα σκάφη: μείωση τεκμηρίων κατά 30%.
• Ιστιοφόρα: παραμένει η μείωση τεκμηρίου κατά 50%.
• Ξύλινα σκάφη/πλοία αναψυχής ελληνικής ναυτικής παράδοσης (τρεχαντήρι, βαρκαλάς, πέραμα, τσερνίκι, λίμπερτι): συνεχίζουν να έχουν μειωμένα τεκμήρια κατά 50%.
Ποιοι βλέπουν άμεσα μείωση φόρου και πόσο
Οι μειώσεις στα τεκμήρια (30%–35% για κατοικίες και 7,2%–73,7% για ΙΧ) ρίχνουν το συνολικό τεκμαρτό εισόδημα εκατομμυρίων νοικοκυριών. Αυτό σημαίνει ότι σε πολύ περισσότερες περιπτώσεις θα φορολογηθείς με βάση το πραγματικό σου εισόδημα και όχι με βάση ένα «φουσκωμένο» τεκμαρτό.
• Αν είσαι μισθωτός ή συνταξιούχος με χαμηλό/μεσαίο εισόδημα και μέχρι τώρα σε ανέβαζαν τα τεκμήρια πάνω από το δηλωθέν, η επιβάρυνση περιορίζεται αισθητά ή μηδενίζεται.
• Σε περιπτώσεις όπου τα τεκμήρια ανέβαζαν το φορολογητέο εισόδημα πάνω από 11.000 ευρώ, ενώ το δηλωθέν ήταν κάτω από το αφορολόγητο, η φορολογική επιβάρυνση μπορεί να μηδενιστεί. Τα αφορολόγητα όρια που «μετρούν» σε αυτές τις περιπτώσεις είναι:
• 8.632 ευρώ για άγαμο
• 10.000 ευρώ για 1 τέκνο
• 11.000 ευρώ για 2 τέκνα
• Αν τα τεκμήρια σε πήγαιναν πολύ πάνω από τα αφορολόγητα, η μείωση μπορεί να σε φέρει πολύ κοντά στα όρια, άρα ο φόρος να πέσει στο ελάχιστο.
• Αν είσαι συνταξιούχος άνω των 65: έχεις διπλό όφελος. Πρώτα «κουμπώνει» η γενική μείωση τεκμηρίων (από τον ν. 5246/2025) και μετά εφαρμόζεται και η πρόσθετη μείωση 30% που ισχύει για τους άνω των 65. Η σωρευτική μείωση τεκμηρίων φτάνει, κατά περίπτωση, περίπου 50% έως και 70%, με αποτέλεσμα σε πολλές περιπτώσεις να μηδενίζεται ο φόρος.
Επιδόματα, ΕΝΦΙΑ και το «κόψιμο» του τεκμηρίου 3.000 ευρώ στα ενήλικα τέκνα
Για πολλές οικογένειες το μεγάλο κέρδος δεν είναι μόνο ο φόρος εισοδήματος, αλλά ότι σταματούν να χάνουν παροχές λόγω πλασματικού εισοδήματος. Με τα χαμηλότερα τεκμήρια, το τεκμαρτό οικογενειακό εισόδημα μπορεί να πέσει κάτω από τα εισοδηματικά όρια και να ξανανοίξει την πόρτα σε επιδόματα και απαλλαγές.
• Περισσότεροι δικαιούχοι επιδομάτων: με τη μείωση των τεκμηρίων, οικογένειες που δήλωναν χαμηλά εισοδήματα αλλά «τιμωρούνταν» από τα τεκμήρια, μπορούν πλέον να ξαναμπουν στα όρια για:
• επίδομα τέκνων
• επίδομα θέρμανσης
• εφάπαξ εισοδηματική παροχή 250 ευρώ (με εισοδηματικά κριτήρια)
• Από το 2027: αναμένεται να αυξηθούν και οι δικαιούχοι απαλλαγών από τον ΕΝΦΙΑ που δίνονται με εισοδηματικά κριτήρια, επειδή λιγότεροι θα «πετιούνται έξω» λόγω τεκμαρτού.
• Ανάσα για οικογένειες με ενήλικα εξαρτώμενα τέκνα που έχουν εισόδημα: από φέτος εξαιρούνται από το ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ, όταν αποκτούν δικό τους εισόδημα.
• Τι ίσχυε από το 2015 έως το 2025: αν το ενήλικο εξαρτώμενο τέκνο είχε μικρό εισόδημα (π.χ. τόκους ή περιστασιακή εργασία), η Εφορία δεν έβλεπε το πραγματικό ποσό, αλλά «έγραφε» για το τέκνο 3.000 ευρώ ως ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα. Έτσι ανέβαινε τεχνητά το οικογενειακό εισόδημα και χάνονταν επιδόματα ή και απαλλαγές/εκπτώσεις ΕΝΦΙΑ.
• Τι αλλάζει τώρα: το οικογενειακό εισόδημα προσαυξάνεται με βάση το πραγματικό εισόδημα του τέκνου (συνήθως χαμηλότερο από 3.000 ευρώ), άρα δεν διογκώνεται υπέρμετρα. Αυτό μπορεί να σε κρατήσει κάτω από τα εισοδηματικά όρια για:
• οικογενειακά επιδόματα
• επίδομα στέγασης
• επίδομα θέρμανσης
• επιστροφή ενός ενοικίου κ.λπ.
• Πρόσθετο αποτέλεσμα: οικογένειες με χαμηλά πραγματικά εισοδήματα μπορούν να κερδίσουν και μείωση 50% στον ΕΝΦΙΑ του 2026, επειδή ο μη συνυπολογισμός του τεκμαρτού 3.000 ευρώ ανά ενήλικο τέκνο ρίχνει το συνολικό εισόδημα κάτω από τα σχετικά όρια.
Η ουσία είναι ότι, από τις φετινές δηλώσεις και μετά, σε πολύ περισσότερες περιπτώσεις ο λογαριασμός της Εφορίας θα πλησιάζει επιτέλους την πραγματικότητα: λιγότερος φόρος από τεκμήρια, λιγότερες «παγίδες» για επιδόματα και περισσότερες οικογένειες που δεν θα χάνουν παροχές επειδή το εισόδημα φαινόταν πλασματικά αυξημένο.
Πηγή: eleftherostypos
