Ένα χρόνιο ιδιοκτησιακό αδιέξοδο, που κρατούσε «παγωμένες» χιλιάδες αγοραπωλησίες σε όλη τη χώρα, επιχειρεί να λύσει η κυβέρνηση με νέο νομοσχέδιο για τα ακίνητα, το οποίο αναμένεται σύντομα να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση και να κατατεθεί στη Βουλή.
Το σχέδιο νόμου, που παρουσίασε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, φιλοδοξεί να βάλει τέλος σε εκκρεμότητες δεκαετιών, να αποσαφηνίσει το ιδιοκτησιακό καθεστώς χιλιάδων περιουσιών και να επιτρέψει σε πολίτες να πουλήσουν, να μεταβιβάσουν ή να αξιοποιήσουν ακίνητα που μέχρι σήμερα ήταν ουσιαστικά «δεσμευμένα».
Τι αλλάζει με τις διεκδικήσεις του Δημοσίου και τα προσφυγικά ακίνητα
Μπαίνει τέλος στις διεκδικήσεις του Δημοσίου για περιουσίες πολιτών, ενώ προστατεύονται και τα σπίτια που είχε δώσει το κράτος σε Μικρασιάτες πρόσφυγες
Η πιο κρίσιμη τομή αφορά τις διεκδικήσεις του Δημοσίου σε ιδιωτικές περιουσίες. Για ακίνητα που έχουν μεταγραφεί έως το 1975, το Δημόσιο δεν θα μπορεί πλέον να προβάλλει αξιώσεις με βάση παλαιούς τίτλους, ακόμη και οθωμανικά έγγραφα, πρακτική που για χρόνια προκαλούσε ανασφάλεια δικαίου και μπλόκαρε μεταβιβάσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο, μπαίνει τέλος και στην αβεβαιότητα που αφορούσε ακίνητα τα οποία είχε παραχωρήσει το κράτος σε πρόσφυγες, όπως οι Μικρασιάτες.
Περιουσίες που για δεκαετίες θεωρούνταν δεδομένες, είχαν βρεθεί αντιμέτωπες με διεκδικήσεις του Δημοσίου, με αποτέλεσμα οι ιδιοκτήτες να αισθάνονται ξανά «πρόσφυγες» μέσα στη χώρα τους.
Με τη νέα ρύθμιση, οι εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις για τέτοιες περιουσίες κλείνουν, με εξαίρεση ακίνητα σε δασικές εκτάσεις, αρχαιολογικούς ή κοινόχρηστους χώρους.
Τι σημαίνει για εσένα αν έχεις κληρονομιά, χρέη ή μπλοκαρισμένη μεταβίβαση
Το νομοσχέδιο επιχειρεί να δώσει λύσεις και σε περιπτώσεις που αφορούν άμεσα χιλιάδες πολίτες.
- Αν έχεις κληρονομήσει ακίνητο αλλά δεν μπορούσες να το αποδεχθείς λόγω φόρου, πλέον ανοίγει δρόμος για να πληρώσεις τον φόρο τη στιγμή της πώλησης και όχι εκ των προτέρων.
Έτσι, δεν μένεις εγκλωβισμένος σε μια περιουσία που ούτε αξιοποιείς ούτε μπορείς να μεταβιβάσεις.
- Αντίστοιχα, για ακίνητα με οφειλές ή κατασχέσεις, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να επιτρέπει τη μεταβίβαση, με μέρος του τιμήματος να κατευθύνεται απευθείας στην εφορία για την κάλυψη των χρεών.
Με τον τρόπο αυτό, σπάει ένας φαύλος κύκλος αναμονών που κρατούσε τις υποθέσεις «στον πάγο» για χρόνια.
Σε πρακτικό επίπεδο, το νέο πλαίσιο προβλέπει:
• δυνατότητα μεταβίβασης ακινήτου ακόμη και αν υπάρχουν οφειλές, με συμψηφισμό κατά την πώληση
• πληρωμή φόρου κληρονομιάς τη στιγμή της αγοραπωλησίας και όχι πριν
• λιγότερη γραφειοκρατία και μικρότερο κόστος για τον πολίτη
Πώς απλοποιούνται οι διαδικασίες με συμβολαιογράφους και ψηφιακές υπηρεσίες
Καθοριστικό ρόλο στο ξεμπλοκάρισμα των συναλλαγών αναλαμβάνουν πλέον οι συμβολαιογράφοι, οι οποίοι αποκτούν αυξημένες αρμοδιότητες και ψηφιακή διασύνδεση με κρίσιμες υπηρεσίες.
Στόχος είναι να περιοριστούν οι μετακινήσεις και η ταλαιπωρία, ώστε ο πολίτης να εμφανίζεται μόνο για την τελική υπογραφή.
- Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι οι συμβολαιογράφοι θα διασυνδέονται απευθείας με το Τεχνικό Επιμελητήριο για την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου και με την ΑΑΔΕ για φορολογικά ζητήματα και απαλλαγές.
Οι δηλώσεις φόρου μεταβίβασης θα υποβάλλονται από τους ίδιους, ενώ τα ποσά και τα έξοδα θα καταβάλλονται μέσω ειδικού, ακατάσχετου λογαριασμού.
- Παράλληλα, σε περιοχές εντός σχεδίου με λειτουργικό Κτηματολόγιο και επικυρωμένη πράξη εφαρμογής, δεν θα απαιτείται ξεχωριστό τοπογραφικό διάγραμμα.
Όλες οι πληροφορίες θα αντλούνται ψηφιακά, μειώνοντας χρόνο και κόστος.
Στο ίδιο πνεύμα, οι συναλλαγές με το Δημόσιο απλοποιούνται συνολικά, καθώς
- πολλά πιστοποιητικά αντικαθίστανται από υπεύθυνες δηλώσεις, ενώ ο πολίτης θα μπορεί να παρακολουθεί ηλεκτρονικά την πορεία των αιτημάτων και των καταγγελιών του, χωρίς να «χάνονται στα συρτάρια».
Οι πολίτες δεν θα χρειάζεται να προσκομίζουν έγγραφα που ήδη διαθέτει το Δημόσιο, όπως πιστοποιητικά γέννησης ή οικογενειακής κατάστασης.
Συγκεκριμένα ο πολίτης:
- Δεν θα προσκομίζει κανένα πιστοποιητικό που ήδη διαθέτει η δημόσια διοίκηση.
- Θα έχει ψηφιακή ενημέρωση για την πορεία της αίτησης του πολίτη
- Οι καταγγελίες των πολιτών δεν θα μεταφέρονται στα αζήτητα». Με μοναδικό κωδικό που θα λαμβάνουν, θα παρακολουθούν την πορεία τους.
Το νέο νομοσχέδιο φιλοδοξεί να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στην αγορά ακινήτων και να δώσει ουσιαστικές λύσεις σε προβλήματα που ταλαιπωρούν ιδιοκτήτες και επενδυτές εδώ και δεκαετίες.
Αν εφαρμοστεί όπως σχεδιάζεται, χιλιάδες αγοραπωλησίες που σήμερα μοιάζουν αδύνατες, θα μπορούν επιτέλους να προχωρήσουν.
