Για χρόνια, οι σιδηροδρομικές ράγες στα Ναυπηγεία Ελευσίνας παρέμεναν ανενεργές, περισσότερο ως υπενθύμιση μιας άλλης εποχής παρά ως μέρος μιας σύγχρονης παραγωγικής διαδικασίας.
Σήμερα, τρεις δεκαετίες μετά, τα βαγόνια επιστρέφουν, όχι ως συμβολική κίνηση, αλλά ως αποτέλεσμα ενός οργανωμένου επιχειρηματικού σχεδίου που φιλοδοξεί να επαναφέρει τη βαριά βιομηχανία στο επίκεντρο. Η ίδρυση της ONEX Rolling Stock & Integrated Systems ανοίγει έναν νέο κύκλο για την Ελευσίνα και επαναφέρει τη συζήτηση για την επαναβιομηχάνιση της χώρας σε πρακτικό επίπεδο.
Ο Όμιλος ONEX επεκτείνει τη δραστηριότητά του πέρα από τη ναυπηγική, επενδύοντας στον τομέα του σιδηροδρομικού τροχαίου υλικού και των ολοκληρωμένων σιδηροδρομικών συστημάτων. Η νέα εταιρεία θα έχει έδρα τα Ναυπηγεία Ελευσίνας, με στόχο την έναρξη παραγωγής εντός του 2026. Το επενδυτικό πλάνο ξεπερνά τα 20 εκατ. ευρώ σε ορίζοντα διετίας και συνοδεύεται από τη δημιουργία τουλάχιστον 100 νέων θέσεων εργασίας, κυρίως σε τεχνικές και μηχανικές ειδικότητες.
Από τη ναυπηγική στη σιδηροδρομική παραγωγή
Η επιλογή της Ελευσίνας δεν βασίζεται μόνο στις σύγχρονες δυνατότητες των εγκαταστάσεων. Τα ναυπηγεία διαθέτουν περισσότερα από 57.000 τετραγωνικά μέτρα στεγασμένων χώρων, βαριά μηχανουργεία, δυνατότητες μεγάλης κλίμακας μεταλλικών κατασκευών, συγκολλήσεις ακριβείας, βιομηχανικές βαφές, τελική συναρμολόγηση και ελέγχους ποιότητας. Πρόκειται για υποδομές που μπορούν να υποστηρίξουν πλήρως την παραγωγή και αναβάθμιση τροχαίου υλικού.
Ταυτόχρονα, υπάρχει και το ιστορικό υπόβαθρο. Στη δεκαετία του 1980, τα Ναυπηγεία Ελευσίνας είχαν κατασκευάσει εκατοντάδες εμπορευματικά σιδηροδρομικά βαγόνια, σε μια περίοδο όπου η Ελλάδα επεδίωκε να ενισχύσει την εγχώρια βιομηχανία και να περιορίσει τις εισαγωγές βαρέος εξοπλισμού. Η τεχνογνωσία εκείνης της εποχής μπορεί να ατόνησε με την πάροδο των χρόνων, αλλά δεν εξαφανίστηκε.
Το νέο μοντέλο παραγωγής και η στρατηγική θέση
Η ONEX RSIS επιχειρεί να αξιοποιήσει αυτή την εμπειρία, δημιουργώντας μια περιφερειακή γραμμή παραγωγής τροχαίου υλικού, αλλά και ένα κέντρο συντήρησης, επισκευής και αναβάθμισης. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται μοντέλα συμπαραγωγής τύπου SKD/CKD, με τελική συναρμολόγηση στην Ελλάδα, ώστε να ενισχυθεί ο έλεγχος ποιότητας, να περιοριστούν τα κόστη και να αυξηθεί σταδιακά το εγχώριο βιομηχανικό αποτύπωμα.
Ιδιαίτερο ρόλο παίζει και η γεωγραφική θέση της Ελευσίνας. Η άμεση σύνδεση με το Θριάσιο Πεδίο και το εθνικό σιδηροδρομικό δίκτυο επιτρέπει απευθείας φόρτωση και μεταφορά τροχαίου υλικού, μειώνοντας το κόστος logistics έως και 20%. Παράλληλα, ενισχύονται οι συνδυασμένες μεταφορές και περιορίζεται το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, στοιχείο κρίσιμο στη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική μεταφορών.
Κάλυψη ενός διαχρονικού κενού στην ελληνική αγορά
Σε εγχώριο επίπεδο, το εγχείρημα έρχεται να καλύψει ένα διαχρονικό κενό. Η ελληνική αγορά διαθέτει περιορισμένες ανεξάρτητες υποδομές για συντήρηση και επισκευή σιδηροδρομικού υλικού. Η νέα δραστηριότητα φιλοδοξεί να προσφέρει υπηρεσίες σε ιδιωτικούς παρόχους, ανακαινίσεις επιβατικών βαγονιών, γενικές επισκευές μηχανών έλξης και άμεση τεχνική υποστήριξη εμπορευματικών στόλων.
Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην εκπαίδευση και την επανειδίκευση Ελλήνων τεχνικών και μηχανικών, αξιοποιώντας την εμπειρία που έχει ήδη αποκτηθεί στα ναυπηγεία Ελευσίνας και Σύρου. Η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό θεωρείται κρίσιμος παράγοντας για τη βιωσιμότητα του εγχειρήματος.
Ένα βήμα προς τη βιομηχανική συνέχεια
Τριάντα χρόνια μετά, η επιστροφή των βαγονιών στις ράγες των Ναυπηγείων Ελευσίνας δεν αφορά απλώς μια νέα επιχειρηματική δραστηριότητα. Αποτελεί μια προσπάθεια αποκατάστασης της βιομηχανικής συνέχειας, με όρους σύγχρονους και ρεαλιστικούς. Σε μια περίοδο όπου ο σιδηρόδρομος επανέρχεται στο ευρωπαϊκό προσκήνιο, η Ελευσίνα επιχειρεί να ξαναβρεί τον ρόλο της, όχι ως ανάμνηση του παρελθόντος, αλλά ως ενεργός κρίκος της παραγωγικής αλυσίδας του μέλλοντος.
