Με «ΑΦΜ μιας χρήσης» έστηναν εταιρείες που ήταν υπαρκτές όσο χρειαζόταν για να συσσωρεύσουν χρέη και μετά εξαφανίζονταν. Η υπόθεση με τις 380 επιχειρήσεις και τους 205 αχυρανθρώπους αποκαλύπτει έναν μηχανισμό ταχείας ίδρυσης και άμεσης εγκατάλειψης νομικών προσώπων, ώστε οι οφειλές να μένουν πίσω και η δραστηριότητα να συνεχίζεται αλλού. Το συνολικό αποτύπωμα ξεπερνά τα 43 εκατ. ευρώ σε χρέη προς ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ.
Από το σύνολο των εταιρειών, οι 317 είχαν ήδη «φορτωθεί» με 27 εκατ. ευρώ οφειλές στην εφορία και άλλα 16 εκατ. ευρώ στα ασφαλιστικά ταμεία. Το σχήμα βασιζόταν σε διαδοχικές αντικαταστάσεις, μόλις διαφαινόταν έλεγχος, το συγκεκριμένο ΑΦΜ εγκαταλειπόταν και ενεργοποιούνταν νέο, με ίδιο αντικείμενο, ίδια δραστηριότητα και διαφορετικό διαχειριστή-βιτρίνα. Στην πράξη, άλλαζε μόνο το νομικό περίβλημα, ενώ η επιχείρηση συνέχιζε κανονικά, αφήνοντας πίσω της χρέη χωρίς αντίκρισμα.
Το μοντέλο «άνοιγε – χρέωνε – έκλεινε»
Το κύκλωμα λειτουργούσε με τυποποιημένη διαδικασία. Δημιουργούσε εταιρεία, συγκέντρωνε υποχρεώσεις από ΦΠΑ, εισφορές και φόρους, και λίγο πριν «σκάσει» ο έλεγχος, τη διέκοπτε. Η δραστηριότητα συνεχιζόταν άμεσα μέσω νέου νομικού προσώπου.
Οι επικεφαλής, 10 Έλληνες και ένας αλλοδαπός, συνελήφθησαν έπειτα από συντονισμένη επιχείρηση της ΑΑΔΕ σε 11 κατοικίες. Οι ελεγκτές αξιοποίησαν ειδικό αλγόριθμο ανάλυσης κινδύνου, ο οποίος εντόπισε το επαναλαμβανόμενο μοτίβο αλλαγής ΑΦΜ, κοινών διευθύνσεων και διαχειριστών.
Το «καμπανάκι» χτύπησε όταν διαπιστώθηκε ότι δεκάδες επιχειρήσεις εξαφανίζονταν την ώρα που ξεκινούσε έλεγχος και στη θέση τους εμφανιζόταν νέα εταιρεία με τα ίδια χαρακτηριστικά.
Οι 3 τρόποι που έφερναν τα «κέρδη»
Το κόλπο με τους αχυρανθρώπους απέφερε μεγάλα ποσά σε τρία βασικά επίπεδα:
• Μη απόδοση ΦΠΑ: Σε κλάδους όπως η εστίαση και το εμπόριο ηλεκτρονικών – όπου δραστηριοποιούνταν ακόμη και γνωστή αλυσίδα γρήγορου φαγητού – ο ΦΠΑ που εισπράττεται καθημερινά είναι υψηλός. Αν δεν αποδοθεί, μετατρέπεται σε άμεσο ταμειακό όφελος.
• Μη καταβολή εισφορών και φόρου εισοδήματος: Οι επιχειρήσεις λειτουργούσαν κανονικά, απασχολούσαν προσωπικό και εμφάνιζαν τζίρο, όμως οι υποχρεώσεις συσσωρεύονταν στο όνομα διαχειριστών χωρίς περιουσία. Όταν η εταιρεία έκλεινε, τα χρέη έμεναν ανείσπρακτα.
• Ανακύκλωση νομικών προσώπων: Όταν ένα ΑΦΜ «φορτωνόταν» χρέη, το επόμενο ήταν ήδη έτοιμο. Στις έρευνες βρέθηκαν 110 τραπεζικές κάρτες, 110 εταιρικές σφραγίδες και πλήρης εξοπλισμός για άμεση επανεκκίνηση δραστηριότητας.
Τα ευρήματα στις έρευνες
Στα 11 σπίτια που ερευνήθηκαν κατασχέθηκαν:
• Μετρητά 100.000 ευρώ
• 110 τραπεζικές κάρτες αναλήψεων
• Πλήθος εγγράφων με στοιχεία αχυρανθρώπων και εταιρειών-κέλυφος
• 110 σφραγίδες εταιρειών
• Συσκευές POS
• Σκληροί δίσκοι
• 4 φορητοί υπολογιστές
• 3 σταθεροί υπολογιστές
• 1 tablet
• Καρτοκινητά
• Μετρητής χαρτονομισμάτων
Τα στοιχεία δείχνουν οργανωμένη υποδομή ταχείας αντικατάστασης εταιρειών, με έτοιμες κάρτες, σφραγίδες και διαχειριστές.
Επαναλαμβανόμενο μοτίβο
Η πρακτική δεν είναι καινούργια. Το 2025 εντοπίστηκαν 147 επιχειρήσεις που συμμετείχαν σε κύκλωμα εικονικών συναλλαγών ύψους 718,1 εκατ. ευρώ, με ΦΠΑ 143,5 εκατ. ευρώ που δεν αποδόθηκε. Σε άλλη υπόθεση, κύκλωμα εικονικών τιμολογίων προκάλεσε ζημία άνω των 48 εκατ. ευρώ.
Το κοινό στοιχείο είναι η χρήση του ΑΦΜ ως αναλώσιμου εργαλείου. Η δραστηριότητα συνεχίζεται, ο τζίρος καταγράφεται, όμως το νομικό πρόσωπο που χρωστά παύει να υπάρχει ή δεν διαθέτει περιουσία.
Στο τέλος, τα χρέη βεβαιώνονται στον αχυράνθρωπο. Ο διαχειριστής-βιτρίνα μένει με δεσμευμένους λογαριασμούς και ποινικές ευθύνες, ενώ ο πραγματικός ελεγκτής της επιχείρησης έχει ήδη μεταφέρει τη δραστηριότητα αλλού.
Οι συλληφθέντες οδηγούνται στη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αττικής, ενώ η έρευνα συνεχίζεται για τυχόν περαιτέρω διασυνδέσεις.
