Αυτό που εκτυλίσσεται στη Μέση Ανατολή συνιστά μια πρωτοφανής και βαθιά ανησυχητική κρίση, η οποία ασκεί σημαντική πίεση σε μια ήδη εύθραυστη διεθνή τάξη, ενώ η πλήρης κλίμακα των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια αυτής της κρίσης, ανέφερε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κ. Πιερρακάκης, μιλώντας στο «EIB Group Forum 2026: A strong Europe in a changing world».
Σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, η Μέση Ανατολή βρίσκεται στον πυρήνα των παγκόσμιων ενεργειακών ροών και των κρίσιμων εμπορικών διαδρόμων. Όταν η αστάθεια πλήττει αυτό το κέντρο, οι συνέπειες είναι άμεσες και μετρήσιμες. “Οι τιμές της ενέργειας αυξάνονται. Το κόστος μεταφορών και ασφάλισης ανεβαίνει. Η πλήρης κλίμακα των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια αυτής της κρίσης. Από αυτήν θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό το πραγματικό αποτύπωμα στις ναυτιλιακές ροές, στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στην εμπιστοσύνη των επενδυτών. Όσο περισσότερο διαρκεί η αβεβαιότητα, τόσο ευρύτερο θα είναι το οικονομικό αποτύπωμα της κρίσης” σημείωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας.
Όπως τόνισε, σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικοί κραδασμοί πολλαπλασιάζονται, οι οικονομίες μας δεν έχουν περιθώριο για εφησυχασμό. Για την Ευρώπη, το διακύβευμα είναι ταυτόχρονα οικονομικό και στρατηγικό. Πρόκειται για ζήτημα ισχύος, αυτονομίας και ανθεκτικότητας.
“Η εποχή της γεωπολιτικής αθωότητας έχει τελειώσει” υποστήριξε ο κ. Πιερρακάκης προσθέτοντας ότι “η ευρωπαϊκή κυριαρχία δεν είναι πλέον μια αφηρημένη φιλοδοξία — είναι προϋπόθεση για την οικονομική επιβίωση και τη θεσμική ισχύ. Είναι η ικανότητά μας: να απορροφούμε εξωτερικούς κραδασμούς, να διασφαλίζουμε την ενεργειακή μας ασφάλεια, να προστατεύουμε την παραγωγική μας βάση και την αναπτυξιακή μας δυναμική και να ενεργούμε έγκαιρα, συλλογικά και αποφασιστικά. Αυτό που απαιτείται σήμερα είναι μια σαφής αίσθηση κατεπείγοντος — με πλήρη αντίληψη ότι σε περιόδους κρίσης ο χρόνος δεν είναι ποτέ ουδέτερη μεταβλητή”.
Οι προκλήσεις της ευρωπαϊκής οικονομίας
Σύμφωνα με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας, το αναπτυξιακό μοντέλο που στήριξε την ευρωπαϊκή ευημερία επί δεκαετίες φτάνει στα όριά του, καθώς παρά την ανθεκτικότητα που έχει δείξει η ευρωπαϊκή οικονομία, η Ευρώπη αντιμετωπίζει ένα δομικό πρόβλημα ανταγωνιστικότητας. Ειδικότερα, η ανάπτυξη της παραγωγικότητας υπολείπεται εδώ και χρόνια και το χάσμα με τις Ηνωμένες Πολιτείες έχει διευρυνθεί τα τελευταία είκοσι χρόνια. Ταυτόχρονα, οι δημογραφικές πιέσεις αποτελούν πλέον σημαντικό περιοριστικό παράγοντα. “Μέχρι το 2040, το εργατικό δυναμικό της Ευρώπης ενδέχεται να μειώνεται κατά σχεδόν δύο εκατομμύρια άτομα κάθε χρόνο. Αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές και στην Ελλάδα, από όπου προέρχομαι”, πρόσθεσε ο κ. Πιερρακάκης.
Το γεγονός αυτός αλλάζει ουσιαστικά την εξίσωση, σύμφωνα με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας καθώς “η ανάπτυξη δεν μπορεί πλέον να βασίζεται στην αύξηση της προσφοράς εργασίας όπως στο παρελθόν. Πρέπει να προκύψει από υψηλότερη παραγωγικότητα. Και η υψηλότερη παραγωγικότητα προκύπτει από την καινοτομία, από τις επενδύσεις και από την αποτελεσματική κατανομή κεφαλαίου”.
Το στρατηγικό καθήκον που έχει μπροστά της η Ευρώπη είναι, σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, “να κινητοποιήσουμε το κεφάλαιο πιο αποτελεσματικά ώστε να χρηματοδοτήσουμε την καινοτομία και την κλιμάκωση επιχειρήσεων. Αυτός είναι ο βασικός μοχλός για την αύξηση της παραγωγικότητας, την ενίσχυση των εισοδημάτων, τη στρατηγική αυτονομία και την ανθεκτικότητα. Η Ευρώπη δεν πάσχει από έλλειψη αποταμιεύσεων… Εκεί που υστερούμε είναι στην κινητοποίηση αυτών των αποταμιεύσεων — στον τρόπο με τον οποίο διοχετεύονται σε στρατηγικές επενδύσεις”.
Για το λόγο αυτό, η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων είναι τόσο κρίσιμη και πρόκειται για μια διαρθρωτική μεταρρύθμιση που η Ευρώπη έχει καθυστερήσει για πολύ καιρό, ανέφερε ο κ. Πιερρακάκης, ο οποίος σημείωσε πως σε αυτό το σημείο ο ρόλος της ΕΤΕπ είναι καθοριστικός.
Ψηφιακή χρηματοδότηση
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας, ανέφερε ότι η ψηφιακή χρηματοδότηση αποτελεί έναν δομικό μετασχηματισμό στον τρόπο με τον οποίο αντλείται, κατανέμεται, διακανονίζεται και εποπτεύεται το κεφάλαιο. Και θα πετύχει κάτι πολύ σημαντικό: θα μειώσει τις αποστάσεις μεταξύ αποταμιευτών και καινοτόμων, μεταξύ μικρών επιχειρήσεων και μεγάλων δεξαμενών κεφαλαίου, μεταξύ εθνικών αγορών και μιας πραγματικά ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς.
Στο πλαίσιο αυτό, “οι τεχνολογίες DLT (distributed ledger technologies) μπορούν να μειώσουν τις τριβές στις διαδικασίες εκκαθάρισης και διακανονισμού, να μειώσουν το κόστος έκδοσης και διαμεσολάβησης, να επιταχύνουν τις διασυνοριακές πληρωμές και να διευρύνουν την πρόσβαση σε επενδύσεις. To tokenisation (η μετατροπή δηλαδή ενός περιουσιακού στοιχείου σε ψηφιακά “tokens”) μπορεί να μειώσει το κόστος έκδοσης —ιδίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις— και να συνδέσει τις εταιρείες με ευρύτερες βάσεις επενδυτών σε ολόκληρη την Ευρώπη”, ανέφερε ο κ. Πιερρακάκης.
