Δεν χρειαζόμαστε απαραίτητα τα επίσημα στατιστικά για να καταλάβουμε ότι ο Μάρτιος ήταν ένας πολύ «ακριβός» μήνας. Οι περισσότεροι καταναλωτές το είδαν στην αντλία του βενζινάδικου και στο ταμείο του σούπερ μάρκετ. Όμως, τα νέα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ έρχονται να επιβεβαιώσουν την αίσθηση αυτή με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο: ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 3,9%, καταγράφοντας ρεκόρ τριετίας.
Για να καταλάβουμε τη διαφορά, αρκεί να σκεφτούμε ότι μόλις τον Φεβρουάριο ο δείκτης βρισκόταν στο πολύ πιο διαχειρίσιμο 2,7%. Τι μεσολάβησε όμως και είδαμε αυτή την απότομη ανηφόρα;
Το Ντόμινο της Μέσης Ανατολής
Η απάντηση κρύβεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Η κρίση και οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή δεν είναι απλώς ειδήσεις στα δελτία των 8. Είναι γεγονότα που χτυπούν απευθείας την τσέπη μας. Η εξίσωση είναι απλή και αμείλικτη:
-
Η ενέργεια ακριβαίνει: Η γεωπολιτική αβεβαιότητα στέλνει τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου στα ύψη, κάτι που είδαμε άμεσα στις τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης (+22,8%).
-
Οι μεταφορές «φρενάρουν»: Τα προβλήματα στις θαλάσσιες διόδους αυξάνουν τα ναύλα και καθυστερούν τα εμπορεύματα.
-
Το κόστος μετακυλίεται σε εμάς: Όταν κοστίζει περισσότερο να παραχθεί και να μεταφερθεί ένα προϊόν, η διαφορά μπαίνει στο ταμπελάκι της τιμής στο ράφι. Κάπως έτσι, βασικά είδη όπως το μοσχάρι (+20,3%) και το αρνί (+14,1%) σημείωσαν τεράστιες ανατιμήσεις.
Φυσικά, το πρόβλημα δεν είναι μόνο ελληνικό. Αν ρίξουμε μια ματιά στα στοιχεία της Eurostat, θα δούμε ότι χώρες όπως η Κροατία (4,7%) και η Λιθουανία (4,5%) δέχονται εξίσου ισχυρές πιέσεις, δείχνοντας ότι ο «εισαγόμενος πληθωρισμός» δεν κάνει διακρίσεις στα σύνορα.
Η Μεγάλη Έκπληξη με το Ελαιόλαδο
Μέσα σε αυτή τη βροχή των αυξήσεων, ωστόσο, τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ έκρυβαν μια μεγάλη, θετική έκπληξη. Ενώ τον τελευταίο χρόνο είχαμε συνηθίσει το ελαιόλαδο να πωλείται σχεδόν σαν… χρυσάφι, τον Μάρτιο καταγράφηκε μια εντυπωσιακή μείωση της τάξης του 22,5%. Αντίστοιχη «ανάσα» πήραμε και στα ζυμαρικά, με τις τιμές τους να πέφτουν κατά 8,4%.
Αυτή η διόρθωση οφείλεται κυρίως στην προσαρμογή της αγοράς και της ζήτησης, καθώς οι καταναλωτές είχαν περιορίσει δραστικά τις αγορές τους στα συγκεκριμένα είδη λόγω των προηγούμενων απαγορευτικών τιμών.
Τι Σημαίνουν Όλα Αυτά για την Οικονομία μας
Η επιστροφή του πληθωρισμού μια «ανάσα» από το 4% βάζει δύσκολα στο οικονομικό επιτελείο. Σε μια χρονιά που η ελληνική οικονομία αναζητά ρυθμούς ανάπτυξης κοντά στο 1,8% (σύμφωνα με τις νέες εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ), η ακρίβεια ροκανίζει το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών. Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν αυτή η άνοδος ήταν μια παροδική «φωτοβολίδα» λόγω του πολέμου, ή αν θα πρέπει να συνηθίσουμε σε ένα νέο, πιο ακριβό επίπεδο ζωής.
