Όλοι νιώσαμε στο πετσί μας την ενεργειακή καταιγίδα των τελευταίων ετών. Οι φουσκωμένοι λογαριασμοί και η αβεβαιότητα έγιναν η νέα κανονικότητα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Τώρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζεται για μια μεγάλη αντεπίθεση. Στις 22 Απριλίου, αναμένεται να αποκαλυφθεί το πλάνο «Accelerate EU», μια στρατηγική που φιλοδοξεί να ρίξει το κόστος της ενέργειας και να βάλει τέλος στα σκαμπανεβάσματα των τιμών, χωρίς όμως να τινάξει στον αέρα την αγορά.
Το μεγάλο ερώτημα είναι απλό: Μπορούμε να έχουμε φθηνό ρεύμα και ταυτόχρονα να συνεχίσουμε να επενδύουμε στην πράσινη ενέργεια; Η Ευρώπη λέει ναι, αρκεί να σταματήσουμε να ψάχνουμε για «μαγικές» αλλά επικίνδυνες λύσεις.
Η παγίδα των πλαφόν και των γρήγορων επιδοτήσεων
Όταν οι τιμές ανεβαίνουν, η πρώτη αντίδραση είναι να ζητήσουμε πλαφόν (ανώτατες τιμές) ή οριζόντιες επιδοτήσεις. Ωστόσο, η εμπειρία έδειξε ότι αυτές οι λύσεις συχνά κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό. Όπως επισημαίνει η Eurelectric, τα πλαφόν μπορεί να προσφέρουν μια προσωρινή ανακούφιση, αλλά «διώχνουν» τις επενδύσεις από τις ΑΠΕ και μπερδεύουν την αγορά. Αντί για πρόσκαιρα μπαλώματα, το «Accelerate EU» αναζητά δομικές αλλαγές που θα κρατήσουν τις τιμές χαμηλά σε βάθος χρόνου.
Πώς θα δούμε άμεση διαφορά στους λογαριασμούς;
Το σχέδιο εξετάζει συγκεκριμένες κινήσεις που μπορούν να δώσουν «ανάσα» αμέσως:
-
Λιγότεροι φόροι, περισσότερη δικαιοσύνη: Η μείωση του ΦΠΑ στο ρεύμα και η αφαίρεση των χρεώσεων που δεν έχουν καμία σχέση με την ενέργεια (όπως διάφορα τέλη και εισφορές) θα μείωναν απευθείας το τελικό ποσό που πληρώνουμε.
-
Έξυπνη χρήση του δικτύου: Αν μάθουμε να καταναλώνουμε ενέργεια τις ώρες που δεν υπάρχει αιχμή (π.χ. το μεσημέρι που ο ήλιος «καίει» και οι ΑΠΕ παράγουν στο φουλ), το σύστημα θα αποσυμφορηθεί και το κόστος θα πέσει για όλους.
-
Επένδυση από τους ρύπους: Τα δισεκατομμύρια που συγκεντρώνει η ΕΕ από τα δικαιώματα εκπομπών ρύπων πρέπει να επιστρέφουν στη βιομηχανία για να τη βοηθήσουν να εκσυγχρονιστεί, αντί να χάνονται στη γραφειοκρατία.
Χτίζοντας το αύριο με ηλεκτρισμό και αυτονομία
Πέρα από τα άμεσα μέτρα, η Ευρώπη ποντάρει σε τρεις λέξεις-κλειδιά: Εξηλεκτρισμός, Σταθερότητα, Αποθήκευση. Στόχος είναι να χρησιμοποιούμε ηλεκτρικό ρεύμα παντού –από το αυτοκίνητο μέχρι τη θέρμανση, αλλά αυτό το ρεύμα να παράγεται εδώ, στην Ευρώπη, από τον δικό μας ήλιο και άνεμο. Έτσι, δεν θα εξαρτόμαστε πια από τις διαθέσεις των διεθνών αγορών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Παράλληλα, τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια (όπως τα PPAs) θα επιτρέψουν σε μεγάλες βιομηχανίες αλλά και σε δήμους να «κλειδώνουν» σταθερές τιμές για χρόνια, αποφεύγοντας τις εκπλήξεις.
Η ευκαιρία της Ελλάδας
Για εμάς στην Ελλάδα, αυτό το πλάνο είναι μια χρυσή ευκαιρία. Η χώρα μας έχει ήδη κάνει άλματα στις ΑΠΕ. Αν το «Accelerate EU» καταφέρει να ξεκλειδώσει γρηγορότερα τις επενδύσεις σε δίκτυα και αποθήκευση ενέργειας (μπαταρίες), η Ελλάδα μπορεί να γίνει ο «ενεργειακός κήπος» της Ευρώπης, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα χαμηλές τιμές για τους πολίτες της.
Πράσινο μέλλον με λογική
Παρακολουθούμε αυτές τις εξελίξεις γιατί αγγίζουν την καρδιά της βιώσιμης επιχειρηματικότητας. Το «Accelerate EU» είναι η προσπάθεια της Ευρώπης να αποδείξει ότι η οικολογία και η οικονομία μπορούν να πάνε χέρι-χέρι.
Η 22α Απριλίου θα είναι μια σημαντική μέρα. Θα μάθουμε αν η Ευρώπη είναι έτοιμη να πατήσει το γκάζι προς μια ενεργειακή αυτονομία που θα την κάνει πιο δυνατή, πιο καθαρή και κυρίως πιο προσιτή για όλους μας.
