Η παγκόσμια οικονομία συνεχίζει να κινείται σε μια αβέβαιη και δύσκολη τροχιά, επηρεαζόμενη άμεσα από τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις και την πορεία του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Μέσα σε αυτό το ευμετάβλητο διεθνές σκηνικό, η ελληνική οικονομία καλείται να διατηρήσει τις ισχυρές αντοχές της. Σύμφωνα με το αναλυτικό «Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων» της τράπεζας Πειραιώς για τον Μάιο του 2026 , η Ελλάδα παρουσιάζει αξιοσημείωτη δημοσιονομική βιωσιμότητα, μολονότι οι ρυθμοί ανάπτυξης αναμένεται να μετριαστούν. Ως δημοσιογράφοι του govnews.gr, παρακολουθούμε και αναλύουμε σε βάθος τα μακροοικονομικά δεδομένα που θα καθορίσουν την πορεία της χώρας για την κρίσιμη διετία 2026-2027.
H πορεία του ΑΕΠ και η επίμονη «σκιά» του πληθωρισμού
Βασιζόμενη στην πρόσφατη έκθεση “Spring 2026, Economic Forecasts” της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η ανάλυση της τράπεζας εκτιμά ότι ο ρυθμός ανάπτυξης του πραγματικού ΑΕΠ στην Ελλάδα θα διαμορφωθεί στο 1,8% το 2026, παρουσιάζοντας ελαφρά επιβράδυνση σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές, και αναμένεται να υποχωρήσει περαιτέρω στο 1,6% το 2027. Η τάση αυτή αποδίδεται κατά κύριο λόγο στις συνεχιζόμενες επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης, καθώς και στη σταδιακή ολοκλήρωση των έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). Η άνοδος των τιμών της ενέργειας αναμένεται να συμπιέσει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, επιβαρύνοντας αναπόφευκτα την ιδιωτική κατανάλωση. Παρά ταύτα, η εγχώρια επενδυτική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει σε ισχυρά επίπεδα, στηριζόμενη στη συνεχιζόμενη απορρόφηση των ευρωπαϊκών πόρων.
Στο κρίσιμο μέτωπο των τιμών, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός προβλέπεται να αυξηθεί στο 3,7% για το έτος 2026, προτού αποκλιμακωθεί στο 2,4% το 2027. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα επικαιροποιημένα στοιχεία του Απριλίου 2026 έδειξαν τον εθνικό πληθωρισμό να σκαρφαλώνει στο 5,4%, ενώ ο εναρμονισμένος δείκτης βρέθηκε στο 4,6%. Ο δομικός πληθωρισμός, ο οποίος δεν προσμετρά τις ευμετάβλητες κατηγορίες της ενέργειας και της διατροφής, καταγράφηκε χαμηλότερα, στο 3,1%. Αυτό καταδεικνύει την τεράστια επιβάρυνση που προκαλεί στην αγορά ο δείκτης ενέργειας, ο οποίος σημείωσε απότομη ετήσια αύξηση της τάξης του 21,6% τον Απρίλιο.
Δημοσιονομικές επιδόσεις και η αποκλιμάκωση της ανεργίας
Παρά τις έντονες πληθωριστικές πιέσεις, η γενική δημοσιονομική εικόνα της χώρας παραμένει ιδιαίτερα θετική και σταθερή. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στο δελτίο, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), μέσω της έκθεσης “Article IV Consultation” της 27ης Μαΐου 2026, υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα κατάφερε να αντιμετωπίσει το οικονομικό σοκ του πολέμου στη Μέση Ανατολή διατηρώντας ενισχυμένη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και δημοσιονομική βιωσιμότητα.
Σε πρακτικό επίπεδο, η χώρα αναμένεται να καταγράψει και να διατηρήσει δημοσιονομικά πλεονάσματα καθ’ όλη την περίοδο 2025-2027, παρά την όποια εφαρμογή έκτακτων δημοσιονομικών παρεμβάσεων. Ο κρατικός προϋπολογισμός σε τροποποιημένη ταμειακή βάση στο τετράμηνο Ιανουαρίου-Απριλίου 2026 κατέγραψε συνολικό πλεόνασμα ύψους 1.887 εκατ. ευρώ και σημαντικό πρωτογενές πλεόνασμα 5.185 εκατ. ευρώ. Τα θετικά αυτά μεγέθη, σε άμεσο συνδυασμό με την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, αναμένεται να συμβάλλουν στη σταδιακή μείωση του δημόσιου χρέους, το οποίο ως ποσοστό του ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει το 134% έως τα τέλη του 2027.
Θετικά είναι τα μηνύματα που έρχονται και από την αγορά εργασίας, με την ανεργία να συνεχίζει αδιάλειπτα την πτωτική της πορεία, έστω και με ελαφρώς πιο βραδείς ρυθμούς. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για διαμόρφωση της ανεργίας στο 8,3% το 2026 και περαιτέρω υποχώρηση στο 7,9% το 2027. Παράλληλα, ο γενικός δείκτης οικονομικού κλίματος βελτιώθηκε αισθητά τον Μάιο του 2026 φτάνοντας στις 107,5 μονάδες, έναντι 105,8 μονάδων τον Απρίλιο.
Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και η χρηματοδότηση
Η ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας δοκιμάζεται πάντοτε στο εξωτερικό της ισοζύγιο. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, το συνολικό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αυξήθηκε σε ετήσια βάση κατά 2,0 δισ. ευρώ, φτάνοντας πλέον τα 7,0 δισ. ευρώ. Η διεύρυνση αυτή συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τη σημαντική συρρίκνωση του πλεονάσματος στο ισοζύγιο δευτερογενών εισοδημάτων (κατά 2,4 δισ. ευρώ). Στον αντίποδα, εάν εξετάσουμε μεμονωμένα τον Μάρτιο του 2026, παρατηρείται ενθαρρυντική μείωση του ελλείμματος κατά 855 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω της πτώσης του ελλείμματος στο ισοζύγιο καυσίμων και της αύξησης που καταγράφηκε στο ταξιδιωτικό πλεόνασμα.
Αναφορικά με τη ρευστότητα, το συνολικό υπόλοιπο χρηματοδότησης του εγχώριου ιδιωτικού τομέα ανήλθε στα 131.326 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο του 2026, με τον ετήσιο ρυθμό μεταβολής να παραμένει σταθερός στο 7,6%. Ειδικότερα, οι εγχώριες μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις είδαν τις πιστώσεις τους να αυξάνονται με δυναμικό ετήσιο ρυθμό 10,4%.
Οι πιέσεις στην Ευρωζώνη και οι θεσμικές αλλαγές στις ΗΠΑ
Ο άμεσος αντίκτυπος του διεθνούς μακροοικονομικού περιβάλλοντος παραμένει κρίσιμος για τις εγχώριες επιδόσεις. Σύμφωνα με το δελτίο, η Ευρωζώνη αναπτύχθηκε με ιδιαίτερα αναιμικό τριμηνιαίο ρυθμό 0,1% το πρώτο τρίμηνο του 2026, με την Ισπανία να βρίσκεται στην κορυφή (0,6%) και τη Γαλλία να παραμένει εντελώς στάσιμη (0,0%). Ο γενικός πληθωρισμός στην περιοχή της Ευρωζώνης αυξήθηκε στο 3% τον Απρίλιο, επηρεαζόμενος κυρίως από το αυξημένο ενεργειακό κόστος και τη γεωπολιτική αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ, ωστόσο ο δομικός πληθωρισμός υποχώρησε οριακά στο 2,2%. Το βαρύ κλίμα αποτυπώθηκε στους πρόδρομους δείκτες PMI του Μαΐου, όπου ο σύνθετος δείκτης υποχώρησε στο 47,5, σηματοδοτώντας τη μεγαλύτερη συρρίκνωση της ευρωπαϊκής δραστηριότητας από τα τέλη του 2023.
Από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, στις Ηνωμένες Πολιτείες, η οικονομία κατέγραψε ρυθμό ανάπτυξης 1,6% (σε τριμηνιαία-ετησιοποιημένη βάση) το πρώτο τρίμηνο του 2026. Παράλληλα, ο κρίσιμος δείκτης τιμών προσωπικής καταναλωτικής δαπάνης (PCE) ανήλθε στο 3,8% τον Απρίλιο, διατηρώντας ψηλά τις πληθωριστικές ανησυχίες. Μια από τις σημαντικότερες αλλαγές σε θεσμικό επίπεδο αφορά την Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Fed), καθώς στις 15 Μαΐου ολοκληρώθηκε επισήμως η θητεία του Τζερόμ Πάουελ στην προεδρία, με τον Κέβιν Γουόρς να ορκίζεται ως ο νέος επικεφαλής του οργανισμού στις 22 Μαΐου 2026. Τέλος, η Κίνα παρουσίασε ξεκάθαρα σημάδια επιβράδυνσης της εσωτερικής της δυναμικής, με τις λιανικές πωλήσεις της να αυξάνονται μόλις κατά 0,2% τον Απρίλιο, αν και οι εξαγωγικές της ροές εμφάνισαν εντυπωσιακή άνοδο της τάξης του 14,1%.
