Σε πεδίο έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξελίσσεται η διαπραγμάτευση για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034. Η οριστικοποίηση του νέου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού αναμένεται να αποτελέσει μια εξαιρετικά σύνθετη εξίσωση, καθώς οι δότριες χώρες του Βορρά εμφανίζονται αποφασισμένες να περιορίσουν τις δαπάνες, ερχόμενες σε ευθεία σύγκρουση με το μέτωπο των 16 κρατών-μελών που συγκροτούν τους «Φίλους της Συνοχής».
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει από το 2025 έναν προϋπολογισμό ύψους 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ για την επόμενη προγραμματική περίοδο, ποσό αυξημένο κατά 700 δισεκατομμύρια ευρώ σε σχέση με το τρέχον ΕΣΠΑ 2021-2027. Ωστόσο, η Γερμανία, πιεζόμενη από τα δικά της εσωτερικά δημοσιονομικά προβλήματα, προκρίνει με σχετικό έγγραφο τη μείωση του προϋπολογισμού κατά 400 δισεκατομμύρια ευρώ, προκειμένου αυτός να διαμορφωθεί στα 1,6 τρισεκατομμύρια ευρώ. Το Βερολίνο επιδιώκει την επίτευξη συμφωνίας εντός του 2026, ώστε το νέο πλαίσιο να τεθεί σε ισχύ απρόσκοπτα στις αρχές του 2028, λαμβάνοντας υπόψη και το γεγονός ότι το επόμενο έτος είναι εκλογικό για κομβικές χώρες της Συνοχής, όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Πολωνία και η Ελλάδα.
Από την πλευρά τους, οι «Φίλοι της Συνοχής» προτάσσουν τη διατήρηση ή και την αύξηση των κονδυλίων για την πολιτική συνοχής, η οποία στην αρχική πρόταση της Κομισιόν αγγίζει τα 856 δισεκατομμύρια ευρώ, επισημαίνοντας ότι οι πόροι αυτοί είναι ζωτικής σημασίας για την οικονομική σύγκλιση. Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα την Ελλάδα, η οποία προσδοκά πόρους ύψους 26 δισεκατομμυρίων ευρώ για τη συνοχή και επιπλέον 20 δισεκατομμυρίων ευρώ για τις αγροτικές επιδοτήσεις.
Η επίτευξη συμβιβασμού δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο λόγω της υποχρέωσης της Κομισιόν να αποπληρώσει τα ομόλογα που εκδόθηκαν για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ενώ η ομάδα των «16» προτείνει την αναχρηματοδότηση του χρέους με την έκδοση νέων ευρωομολόγων, οι δότριες χώρες απορρίπτουν κατηγορηματικά αυτό το ενδεχόμενο. Δεδομένου ότι οι αποφάσεις για τον προϋπολογισμό απαιτούν ομοφωνία, οι λήπτριες χώρες διατηρούν το δικαίωμα του βέτο, γεγονός που προμηνύει μια σκληρή πολιτική διαπραγμάτευση το προσεχές φθινόπωρο.
Οι Προτάσεις για τον Ευρωπαϊκό Προϋπολογισμό 2028-2034
| Πηγή Πρότασης / Κατηγορία | Ύψος Προϋπολογισμού (σε τρις €) | Κονδύλια Πολιτικής Συνοχής (σε δις €) | Στόχος Χρονοδιαγράμματος |
| Αρχική Πρόταση Κομισιόν | 2,0 | ~856 | Έναρξη εφαρμογής το 2028 |
| Πρόταση Γερμανίας (Βερολίνο) | 1,6 | Ζητούνται περικοπές | Τελική απόφαση εντός του 2026 |
| Θέση «Φίλων της Συνοχής» (16 χώρες) | $\ge$ 2,0 | $\ge$ 856 | Διατήρηση/Αύξηση κονδυλίων |
ΠΗΓΗ: Capital.gr
