Ενώ η ΔΕΗ επιχειρεί το μεγάλο «πράσινο» άλμα προς το μέλλον, οι σκελετοί στην ντουλάπα της περιόδου 2013-2019 αρνούνται να μείνουν κλειδωμένοι. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανταγωνισμού, σε μια κίνηση που θυμίζει «στενό μαρκάρισμα» διαρκείας, συνεχίζει να ξετυλίγει το κουβάρι των πρακτικών που εφάρμοσε η επιχείρηση στην ελληνική χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού, με την έρευνα να παραμένει ενεργή και το 2025-2026.
Το «Μοντέλο της Συμπίεσης»: Τι πραγματικά συνέβη;
Στην καρδιά της υπόθεσης βρίσκεται η κατηγορία του predatory pricing (ληστρική τιμολόγηση). Η Κομισιόν ισχυρίζεται ότι η ΔΕΗ, εκμεταλλευόμενη το τότε μονοπώλιο στον λιγνίτη και τα υδροηλεκτρικά, εφάρμοσε μια στρατηγική «ασφυξίας» των ανταγωνιστών της:
-
Τιμές κάτω του κόστους: Η ΔΕΗ φέρεται να πωλούσε ρεύμα στη χονδρική σε τιμές χαμηλότερες από το μεταβλητό κόστος παραγωγής των σταθμών της (φυσικό αέριο και λιγνίτης).
-
Στραγγαλισμός ανταγωνισμού: Με αυτόν τον τρόπο, οι ανεξάρτητοι παραγωγοί δεν μπορούσαν να σταθούν στην αγορά, ενώ οι ιδιώτες πάροχοι λιανικής αδυνατούσαν να βρουν ανταγωνιστικές τιμές για να προσφέρουν στους πελάτες τους.
-
Περιβαλλοντικό «φρένο»: Η τεχνητά χαμηλή τιμή στη χονδρική απέτρεψε επενδύσεις σε ΑΠΕ, καθώς το οικονομικό κίνητρο για καθαρή ενέργεια εκμηδενιζόταν.
Η «Γραμμή Άμυνας» της ΔΕΗ και η Νέα Εποχή
Είναι εξαιρετικά σημαντικό να τονιστεί ότι η έρευνα δεν αγγίζει τη σημερινή διοίκηση του Γιώργου Στάσση. Αντιθέτως, η τρέχουσα ηγεσία της επιχείρησης βρίσκεται σε μια διαρκή διαπραγμάτευση με τις Βρυξέλλες, προσπαθώντας να αποδείξει ότι η ΔΕΗ του σήμερα δεν έχει καμία σχέση με το δυσκίνητο μονοπώλιο του παρελθόντος.
Ωστόσο, η Κοινοποίηση Αιτιάσεων (Statement of Objections) που εκδόθηκε το 2024 παραμένει στο τραπέζι. Η απάντηση της ΔΕΗ τον Ιούνιο του 2024 και τα νέα αιτήματα της Κομισιόν για παροχή στοιχείων εντός του 2025, δείχνουν ότι η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού αναζητά αδιάσειστες αποδείξεις πριν την τελική ετυμηγορία.
Η «Δαμόκλειος Σπάθη» των Προστίμων
Αν η Επιτροπή καταλήξει σε καταδικαστική απόφαση, οι επιπτώσεις θα είναι πολυεπίπεδες:
-
Οικονομικό πλήγμα: Παρόλο που τα πρόστιμα σπάνια φτάνουν το ανώτατο όριο του 10% του τζίρου, μιλάμε για ποσά που μπορεί να ανατρέψουν τον προϋπολογισμό οποιασδήποτε επιχείρησης.
-
Ρυθμιστική επιτήρηση: Η ΔΕΗ ενδέχεται να υποχρεωθεί σε περαιτέρω διορθωτικά μέτρα που θα επηρεάσουν τη στρατηγική της στη λιανική αγορά.
-
Δικαίωση καταναλωτών: Η Κομισιόν εκτιμά ότι ο περιορισμός του ανταγωνισμού οδήγησε τελικά σε υψηλότερες τιμές για το νοικοκυριό, παρά τις πρόσκαιρα χαμηλές τιμές χονδρικής.
Η υπόθεση της ΔΕΗ αποτελεί ένα case study για όλη την Ευρώπη. Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν υπήρξε παράβαση, αλλά πώς μια ιστορική επιχείρηση μπορεί να απεμπλακεί από τις αμαρτίες του παρελθόντος για να ηγηθεί της ενεργειακής μετάβασης. Για τους επενδυτές και τους καταναλωτές, το 2026 θα είναι το έτος των οριστικών απαντήσεων.
