Μια νέα σελίδα ανοίγει στις σχέσεις του κράτους με τους ασφαλισμένους, καθώς η εφαρμογή της πενταετούς παραγραφής για τις οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ είναι πλέον γεγονός. Πρόκειται για την ολοκλήρωση μιας σειράς παρεμβάσεων που ξεκίνησαν μετά από ιστορικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), το οποίο έκρινε ότι η παλαιότερη εικοσαετής παραγραφή παραβίαζε την αρχή της αναλογικότητας.
Τι αλλάζει στην πράξη
Για όλες τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις που γεννώνται από το έτος 2026 και μετά, ο χρόνος που έχει στη διάθεσή του ο ασφαλιστικός φορέας για να βεβαιώσει και να εισπράξει τις οφειλές περιορίζεται στα 5 έτη.
Με βάση τον ισχύοντα κανόνα:
-
Η παραγραφή δεν ξεκινά την ημέρα που δημιουργείται το χρέος.
-
Η αντίστροφη μέτρηση ξεκινά από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους από εκείνο στο οποίο παρασχέθηκε η εργασία.
Παράδειγμα: Οι ασφαλιστικές εισφορές που αφορούν το έτος 2026 αρχίζουν να «μετρούν» για παραγραφή από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η πενταετία ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2031, και οι οφειλές παραγράφονται οριστικά την 1η Ιανουαρίου 2032.
Προσοχή στις «παγίδες»: Πότε διακόπτεται η παραγραφή
Παρά τη μείωση του χρόνου, η παραγραφή δεν λειτουργεί πάντα αυτόματα. Ο νόμος προβλέπει ότι η πενταετής προθεσμία διακόπτεται εάν ο e-ΕΦΚΑ ή το ΚΕΑΟ προχωρήσουν σε συγκεκριμένες ενέργειες, όπως:
-
Αποστολή ατομικής ειδοποίησης (ταχυδρομικά ή ηλεκτρονικά).
-
Κοινοποίηση πράξης βεβαίωσης οφειλής.
-
Λήψη μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης (π.χ. κατασχέσεις εις χείρας τρίτων).
Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο χρόνος παραγραφής «μηδενίζει» και ξεκινά μια νέα πενταετία από την ημερομηνία της ειδοποίησης.
Ψηφιακό «κυνήγι» από τον ΕΦΚΑ
Η μείωση του χρόνου παραγραφής επιβάλλει στον ασφαλιστικό φορέα να λειτουργεί με ταχύτητες… εξπρές. Ήδη οι υπηρεσίες έχουν ενισχύσει τους μηχανισμούς ηλεκτρονικών διασταυρώσεων ώστε να εντοπίζουν οφειλέτες σε πραγματικό χρόνο. Στόχος είναι καμία οφειλή να μην «ξεφεύγει» λόγω παρέλευσης της πενταετίας, γεγονός που αναμένεται να οδηγήσει σε πιο άμεσες και συχνές οχλήσεις προς τους ασφαλισμένους.
Συντάξεις και «παραγεγραμμένος» χρόνος
Μια σημαντική πρόνοια του νέου πλαισίου αφορά όσους βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση. Εάν μια οφειλή παραγραφεί, ο αντίστοιχος ασφαλιστικός χρόνος χάνεται. Ωστόσο, δίνεται η δυνατότητα στον ασφαλισμένο, εφόσον το επιθυμεί, να καταβάλει τις εισφορές ακόμα και μετά την παραγραφή τους, ώστε να «διασώσει» τα χρόνια ασφάλισης και να συμπληρώσει τις προϋποθέσεις για τη σύνταξή του.
Το νέο καθεστώς φέρνει ισορροπία: από τη μία πλευρά, απεγκλωβίζει χιλιάδες επαγγελματίες από χρέη περασμένων δεκαετιών, προσφέροντας μια ευκαιρία για οικονομική επανεκκίνηση. Από την άλλη, αυξάνει την πίεση στον e-ΕΦΚΑ για αποτελεσματικότητα, καθιστώντας σαφές ότι η εποχή της «ασφαλιστικής αμέλειας» έχει παρέλθει οριστικά.
