Η ελληνική αγορά τηλεπικοινωνιών, μια αγορά παραδοσιακά συνυφασμένη με υψηλές χρεώσεις, σύνθετα πακέτα μακροχρόνιων δεσμεύσεων και ψηφιακές ταχύτητες που συχνά υπολείπονταν δραματικά του ευρωπαϊκού μέσου όρου, βιώνει το τελευταίο διάστημα μια πρωτοφανή δομική αναταραχή. Η είσοδος της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ) στη λιανική αγορά του διαδικτύου μέσω του ΔΕΗ Fiber δεν αποτέλεσε απλώς μια κίνηση επιχειρηματικής διαφοροποίησης, αλλά μια ξεκάθαρη προσπάθεια ανατροπής του υφιστάμενου τηλεπικοινωνιακού status quo.
Σήμερα, η επιχείρηση κάνει το επόμενο, αναμενόμενο αλλά στρατηγικά εξαιρετικά κρίσιμο βήμα: την ενσωμάτωση της σταθερής τηλεφωνίας. Με αυτή την κίνηση, η ΔΕΗ ολοκληρώνει πρακτικά το ψηφιακό της πορτφόλιο για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Η πραγματική είδηση δεν κρύβεται απλώς στην παροχή τηλεφωνίας, μιας θεωρητικά κορεσμένης υπηρεσίας, αλλά στον απολύτως καινοτόμο τρόπο με τον οποίο αυτή πλασάρεται εμπορικά, πιέζοντας ασφυκτικά τους παραδοσιακούς «παίκτες» του κλάδου.
Η φιλοσοφία του «internet-first» και το οριστικό τέλος των υποχρεωτικών πακέτων
Για δεκαετίες, οι Έλληνες καταναλωτές ήταν εγκλωβισμένοι σε μια συγκεκριμένη, άκαμπτη εμπορική λογική: για να αποκτήσουν αξιοπρεπές ίντερνετ, έπρεπε υποχρεωτικά να αγοράσουν ένα «κλειστό» πακέτο (double ή triple play), πληρώνοντας ουσιαστικά για μια γραμμή σταθερής τηλεφωνίας με χιλιάδες λεπτά ομιλίας, τα οποία συχνά δεν χρησιμοποιούσαν ποτέ λόγω της απόλυτης κυριαρχίας των κινητών τηλεφώνων και των διαδικτυακών εφαρμογών επικοινωνίας (Viber, WhatsApp, κ.ά.).
Η ΔΕΗ, διαβάζοντας σωστά την κόπωση του καταναλωτικού κοινού και τις σύγχρονες ευρωπαϊκές τάσεις, επιλέγει να μην ακολουθήσει την πεπατημένη. Προτάσσει τον «internet-first» χαρακτήρα της, καθιστώντας σαφές ότι ο πυρήνας της υπηρεσίας παραμένει η παροχή υπερυψηλών ταχυτήτων ίντερνετ μέσω 100% οπτικής ίνας μέχρι το σπίτι (FTTH). Η σταθερή τηλεφωνία δεν επιβάλλεται, αλλά προσφέρεται ως μια εντελώς προαιρετική, πρόσθετη υπηρεσία (Add On).
Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος εμπορικών θεμάτων του Ομίλου ΔΕΗ, Γιώργος Καρακούσης, η βασική στόχευση είναι η ενίσχυση της πελατειακής εμπειρίας, δίνοντας «μεγαλύτερη ευελιξία και περισσότερες επιλογές στους πελάτες, ώστε να επιλέγουν οι ίδιοι τις υπηρεσίες που ταιριάζουν καλύτερα στις ανάγκες τους».
Από τεχνικής πλευράς, η υπηρεσία αξιοποιεί την τεχνολογία Voice Over Broadband (VoBB), μεταφέροντας την τηλεφωνική κλήση ψηφιακά, μέσα από το αχανές δίκτυο οπτικών ινών της ΔΕΗ FiberGrid. Το μοντέλο αυτό διασφαλίζει κρυστάλλινη ποιότητα ήχου και υποστηρίζει όλες τις κλασικές, απαραίτητες λειτουργίες (αναγνώριση, προώθηση, δυνατότητα διατήρησης του υφιστάμενου αριθμού, κλήσεις έκτακτης ανάγκης) χωρίς να απαιτείται κανένας νέος τερματικός εξοπλισμός, πέραν του ήδη εγκατεστημένου router (Wi-Fi 6) που παρέχεται δωρεάν.
Η επιθετική τιμολογιακή πολιτική που «τρομάζει» τον ανταγωνισμό
Η οικονομική διάσταση του εγχειρήματος είναι αυτή που αναμένεται να προκαλέσει ισχυρό «πονοκέφαλο» στα επιτελεία των παραδοσιακών τηλεπικοινωνιακών παρόχων (Cosmote, Vodafone, Nova). Με το κόστος της βασικής τηλεφωνίας να ορίζεται μόλις στα 4 ευρώ τον μήνα για απεριόριστες κλήσεις προς όλα τα εθνικά σταθερά και κινητά, το συνολικό κόστος για έναν καταναλωτή παραμένει εντυπωσιακά χαμηλό. Επιπρόσθετα, υπάρχει η δυνατότητα προσθήκης ενός διεθνούς Add On με 10 ευρώ για 1.000 λεπτά προς σταθερά σε 35 προορισμούς.
Για να γίνει απολύτως κατανοητό το μέγεθος της επιθετικής τιμολόγησης, αρκεί να κάνουμε τα μαθηματικά: ένας συνδρομητής μπορεί πλέον να απολαμβάνει εγγυημένη ταχύτητα 500 Mbps (με 250 Mbps ταχύτητα ανεβάσματος – upload) και απεριόριστη εθνική τηλεφωνία με συνολικά 21,90 ευρώ τον μήνα (17,90 ευρώ για το ίντερνετ και 4 ευρώ για το τηλέφωνο).
Παράλληλα, για τους πιο απαιτητικούς χρήστες ή τους επαγγελματίες, η εταιρεία διαθέτει πακέτα του 1 Gbps στα 19,90 ευρώ και των 2,5 Gbps στα 52,90 ευρώ. Οι τιμές αυτές επαναπροσδιορίζουν πλήρως την έννοια του «value for money» στην ελληνική αγορά, μια αγορά που διαχρονικά κατατασσόταν στις τελευταίες θέσεις του ευρωπαϊκού δείκτη ψηφιακής οικονομίας και κοινωνίας (DESI) λόγω του υψηλού κόστους των παρωχημένων ευρυζωνικών συνδέσεων.
Η επέλαση της FiberGrid
Πώς, όμως, μπορεί η ΔΕΗ να προσφέρει τόσο υψηλές ταχύτητες σε τόσο ανταγωνιστικές τιμές, όταν οι άλλοι πάροχοι επικαλούνται συνεχώς τα δυσθεώρητα κόστη ανάπτυξης των δικτύων; Η απάντηση κρύβεται στην έξυπνη αξιοποίηση των υφιστάμενων, εθνικών υποδομών.
Το δίκτυο της ΔΕΗ FiberGrid αναπτύσσεται ως επί το πλείστον εναέρια, «πατώντας» πάνω στις ήδη υπάρχουσες κολόνες και τους πυλώνες του δικτύου διανομής ηλεκτρικού ρεύματος του ΔΕΔΔΗΕ. Η τεχνική αυτή παρακάμπτει εντελώς τον μεγαλύτερο βραχνά των τηλεπικοινωνιών στην Ελλάδα: τις ατελείωτες, εξαιρετικά δαπανηρές και γραφειοκρατικά περίπλοκες εκσκαφές στους δρόμους των δήμων.
Οι αριθμοί επιβεβαιώνουν την ταχύτητα αυτής της επέλασης: το 100% οπτικό δίκτυο έχει ήδη περάσει έξω από 1,8 εκατομμύρια σπίτια (homes passed), εκ των οποίων το 1 εκατομμύριο γραμμές είναι άμεσα διαθέσιμες εμπορικά (ready for service) σε 42 περιοχές της χώρας. Ο στόχος είναι ξεκάθαρος: να καταστεί σύντομα το δεύτερο μεγαλύτερο δίκτυο FTTH στην Ελλάδα, ανατρέποντας το μονοπώλιο των παραδοσιακών παρόχων στην υποδομή.
Το ευρύτερο σχέδιο και η απειλή του 5G
Η ανάλυση δεν μπορεί να σταματήσει μόνο στη σταθερή τηλεφωνία. Τα τελευταία εικοσιτετράωρα, η αγορά παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις κινήσεις της ΔΕΗ να διεκδικήσει ρόλο και στην κινητή τηλεφωνία. Μέσω συμμετοχής της στη δημόσια διαβούλευση της ΕΕΤΤ, ο ενεργειακός κολοσσός ζητά πλέον επισήμως φάσμα συχνοτήτων (στις ζώνες των 900, 1800, 800, 1500, και 2600 MHz) για την ανάπτυξη δικτύου 5G, απαιτώντας μάλιστα ευνοϊκή μεταχείριση «νεοεισερχόμενου» παίκτη.
Αυτό αποδεικνύει ότι το λανσάρισμα του σταθερού τηλεφώνου δεν είναι το τέλος του δρόμου, αλλά η αρχή μιας ολοκληρωτικής στρατηγικής επίθεσης. Μιας επίθεσης η οποία στοχεύει στη δημιουργία ενός πλήρους, υπερσύγχρονου τηλεπικοινωνιακού παρόχου (είτε στη χονδρική είτε στη λιανική αγορά κινητής) που θα ταρακουνήσει συθέμελα το σημερινό, εφησυχασμένο ολιγοπώλιο.
Οι μεγάλες προκλήσεις της επόμενης ημέρας
Παρά τον προφανή ενθουσιασμό που προκαλεί η δημιουργία ενός πραγματικά ανταγωνιστικού περιβάλλοντος, η αυστηρή κριτική ματιά οφείλει να εντοπίσει τις σοβαρές προκλήσεις που κρύβει αυτό το εγχείρημα.
Η ΔΕΗ εισέρχεται βίαια σε μια λιανική αγορά όπου οι απαιτήσεις εξυπηρέτησης (customer care) είναι δραματικά διαφορετικές από εκείνες της ενέργειας. Όταν το ίντερνετ ή το τηλέφωνο ενός σπιτιού ή μιας επιχείρησης «πέφτει», ο καταναλωτής δεν έχει την ανοχή που ίσως επιδεικνύει σε μια ολιγόλεπτη διακοπή ρεύματος· απαιτεί άμεση, σχεδόν ακαριαία τεχνική υποστήριξη και αποκατάσταση. Το μεγάλο στοίχημα, επομένως, για τη διοίκηση της επιχείρησης δεν είναι απλώς το πόσο γρήγορα θα κρεμάσει οπτικές ίνες στις κολόνες, αλλά το αν μπορεί να στήσει άμεσα έναν ταχύτατο, ευέλικτο και απολύτως καταρτισμένο μηχανισμό βλαβών και τεχνικής εξυπηρέτησης (after-sales support) που να ανταποκρίνεται στα αμείλικτα πρότυπα των σύγχρονων τηλεπικοινωνιών.
Η ενσωμάτωση της σταθερής τηλεφωνίας στο ΔΕΗ Fiber, με όρους a la carte επιλογής και εξευτελιστικού κόστους, αποτελεί μια επιθετική, στρατηγική κίνηση-ματ. Μεταφέρει άμεσα τον ανταγωνισμό από το πεδίο των πολύπλοκων, ακριβών πακέτων, στο πεδίο των πραγματικών αναγκών του χρήστη. Οι παραδοσιακοί πάροχοι καλούνται πλέον να απαντήσουν πειστικά, και σε αυτόν τον νέο, ανελέητο «πόλεμο» τιμών και υποδομών, ο μεγάλος και τελικός κερδισμένος αναμένεται να είναι επιτέλους μετά από χρόνια στασιμότητας, ο Έλληνας καταναλωτής.
