Η αρχιτεκτονική του εθνικού ηλεκτρικού δικτύου και η ταχύτητα υλοποίησης των κρίσιμων υποδομών αποτελούν το απόλυτο κλειδί για την ανακούφιση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων από το δυσβάσταχτο ενεργειακό κόστος. Σε μια εφ’ όλης της ύλης ανάλυση, η οποία ανέδειξε τόσο τα επιτεύγματα όσο και τις μεγάλες στρατηγικές παραλείψεις του συστήματος, ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μάνος Μανουσάκης, έθεσε το πλαίσιο της επόμενης ημέρας.Ξεκαθάρισε πως η πτώση της τιμής στο ρεύμα περνάει υποχρεωτικά μέσα από τις διασυνδέσεις, ωστόσο η έλλειψη αποθήκευσης κοστίζει ακριβά στη χώρα.
Η κρίσιμη ΑΜΚ και η ψήφος εμπιστοσύνης
Το θεμέλιο για τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση του δικτύου είναι, αναμφίβολα, η διασφάλιση της απαραίτητης ρευστότητας. Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Μανουσάκης επιβεβαίωσε ότι η στρατηγική διαδικασία της Αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου (ΑΜΚ) του ΑΔΜΗΕ ξεκίνησε επισήμως στις 14 Μαΐου. Ο πήχης έχει τεθεί ψηλά, με τη διοίκηση να εκτιμά ότι εντός του Ιουνίου θα έχει αντληθεί το ποσό του 1 δισ. ευρώ, κεφάλαια που θα διοχετευθούν απευθείας στην υλοποίηση του 10ετούς επενδυτικού πλάνου που έχει εγκρίνει η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας.
Εξαιρετικά σημαντική, τόσο σε ουσιαστικό όσο και σε συμβολικό επίπεδο, κρίνεται η στήριξη της Πολιτείας. Ο επικεφαλής του Διαχειριστή εξήρε την απόφαση του κράτους να συνεχίσει να επενδύει στον ΑΔΜΗΕ, ενώ στάθηκε ιδιαίτερα στη συμμετοχή του Ταμείου Ανάκαμψης. Χαρακτηρίζοντάς την ως μια καθαρή «ευρωπαϊκή ψήφο εμπιστοσύνης», αποκάλυψε ότι η θετική απάντηση από το Ταμείο ήταν άμεση, ξεκλειδώνοντας την ταχύτατη εξέλιξη των έργων εντός συνόρων αλλά και της κομβικής διασύνδεσης με την Ιταλία.
Τα μετρήσιμα οφέλη και οι διασυνδέσεις των νησιών
Για να γίνει κατανοητή η αξία αυτών των έργων στην πραγματική οικονομία, ο κ. Μανουσάκης χρησιμοποίησε το εμβληματικό παράδειγμα της Κρήτης. Το καθαρό οικονομικό όφελος για τους καταναλωτές από τη λειτουργία της συγκεκριμένης διασύνδεσης αγγίζει τα 450 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση. Το μέρισμα αυτό προκύπτει από την παύση της εξάρτησης των νησιών από τις ακριβές και ρυπογόνες μονάδες παραγωγής ρεύματος με καύση πετρελαίου, αποδεικνύοντας ότι τα καλώδια μεταφράζονται άμεσα σε κοινωνικό όφελος.
Το στρατηγικό κενό και η απουσία αποθήκευσης
Παρά την πρόοδο, η τοποθέτηση του επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ έκρυβε μια σκληρή παραδοχή που απογυμνώνει τις αδυναμίες του εθνικού σχεδιασμού. Αναφερόμενος στην ανάγκη αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, διαπίστωσε ρητά πως «είμαστε πολύ πίσω στο θέμα αυτό».
Η απουσία μπαταριών και αντλησιοταμίευσης δημιουργεί ακραίες στρεβλώσεις. Αυτή τη στιγμή, το ελληνικό σύστημα εξισορροπείται συχνά υπό την απειλή μπλακ άουτ (με τον κ. Μανουσάκη να παραλληλίζει την κατάσταση με τα προβλήματα της Ιβηρικής χερσονήσου), μέσω της περικοπής πράσινης ενέργειας ή των αναγκαστικών εξαγωγών. Με απλά λόγια, η φθηνή ενέργεια που παράγει η Ελλάδα εξάγεται και αποθηκεύεται τα βράδια στη Βουλγαρία και τη Βόρεια Μακεδονία, στερώντας από τον Έλληνα καταναλωτή το δικαίωμα στη χαμηλή τιμή. Όπως τόνισε εύστοχα, η αποθήκευση δεν αφορά πλέον μόνο την ευστάθεια του δικτύου, αλλά κυρίως το να φτάσει επιτέλους το όφελος της πράσινης ενέργειας στη λαϊκή κατανάλωση.
Το καλώδιο της Κύπρου και η Ευρωπαϊκή τράπεζα
Στο μέτωπο των διεθνών διασυνδέσεων, η προσοχή στρέφεται στο στρατηγικό έργο της διασύνδεσης με την Κύπρο (Great Sea Interconnector). Σύμφωνα με τον κ. Μανουσάκη, το περιβάλλον είναι πλέον σαφώς ευνοϊκότερο. Με το «πράσινο φως» των κυβερνήσεων σε Αθήνα και Λευκωσία, είναι θέμα ημερών να κατατεθεί το επίσημο αίτημα προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), μια κίνηση που εφόσον εγκριθεί θα ξεκλειδώσει πόρους ύψους 1 δισ. ευρώ για την υλοποίηση του εγχειρήματος.
Η ευρύτερη οπτική της διοίκησης συνδέεται άμεσα με τα γεωπολιτικά τεκταινόμενα. Επισημάνθηκε ότι οι διεθνείς κρίσεις τροφοδοτούνται από την εξάρτηση των οικονομιών από τα ορυκτά καύσιμα. Η στροφή της Ευρώπης προς τον πλήρη εξηλεκτρισμό είναι μονόδρομος, απαιτώντας ωστόσο την ταχύτερη επαναβιομηχάνιση της ηπείρου με ισχυρή πολιτική βούληση.
Ο λογαριασμός της Αδράνειας
Οι δηλώσεις του κ. Μανουσάκη αποτελούν έναν αδιάψευστο μάρτυρα της δομικής υστέρησης της χώρας. Δεν νοείται η Πολιτεία να πανηγυρίζει διαρκώς για τα ρεκόρ διείσδυσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, την ώρα που το ίδιο το σύστημα αδυνατεί να αποθηκεύσει την παραγωγή.
Η παραδοχή ότι η φθηνή ενέργεια διοχετεύεται σε γειτονικές χώρες επειδή η Ελλάδα καθυστέρησε δραματικά να δημιουργήσει θεσμικό πλαίσιο και έργα αποθήκευσης, συνιστά έμμεση ομολογία οικονομικής αιμορραγίας. Ο μέσος πολίτης πληρώνει τις ανεπάρκειες του κράτους στο μηνιαίο εκκαθαριστικό του λογαριασμού του.
