Σε τροχιά δυναμικής ανάπτυξης εισέρχεται το ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα, καθώς κεφάλαια ύψους τουλάχιστον 250 εκατομμυρίων ευρώ αναμένεται να κινητοποιηθούν τα επόμενα τρία χρόνια μέσω των στοχευμένων δράσεων του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ).
Τα στοιχεία αυτά παρουσιάστηκαν κατά την ενημέρωση δημοσιογράφων στο περιθώριο της εκδήλωσης «Δύο Χρόνια ΕΛΚΑΚ: Απολογισμός – Αποτελέσματα – Στρατηγική Προοπτική», αναδεικνύοντας τη σταδιακή διαμόρφωση ενός ισχυρού επενδυτικού περιβάλλοντος για νεοφυείς επιχειρήσεις (startups) που αναπτύσσουν τεχνολογίες αιχμής. Στόχος είναι οι πρώτες συν-επενδύσεις να υλοποιηθούν εντός του 2026.
Τα Χρηματοδοτικά Εργαλεία και η Μόχλευση Κεφαλαίων
Το ΕΛΚΑΚ λειτουργεί ως επιταχυντής και πολλαπλασιατής ισχύος για την εθνική οικονομία, εφαρμόζοντας ένα μοντέλο χρηματοδότησης που δεν στερεί μετοχικό κεφάλαιο από τις εταιρείες, αλλά βασίζεται σε δικαιώματα επί των μελλοντικών εσόδων (royalties).
-
Απολογισμός 2025: Προκηρύχθηκαν 14 προγράμματα συνολικού ύψους ~90 εκατ. ευρώ.
-
Προγραμματισμός 2026: Περιλαμβάνει επιπλέον 12 έργα (ο προϋπολογισμός τους θα ανακοινωθεί σύντομα).
-
Ευρωπαϊκά Προγράμματα: Οι υφιστάμενες υποχρεώσεις του Κέντρου ανέρχονται σε 85 εκατ. ευρώ (κατώτατη εκτίμηση, καθώς εκκρεμούν οι τελικές αποφάσεις για τα προγράμματα του 2025).
-
Οικονομικό Όφελος: Μέχρι σήμερα έχουν συμβασιοποιηθεί έργα ύψους 13,5 εκατ. ευρώ, τα οποία αναμένεται να επιστρέψουν 34 εκατ. ευρώ στην ελληνική οικονομία.
Το φαινόμενο της μόχλευσης: Όπως εξήγησε το εκτελεστικό μέλος του ΔΣ, Παναγιώτης Παπαγεωργίου, κάθε ένα ευρώ δημόσιας χρηματοδότησης (ειδικά μέσω ευρωπαϊκών κονδυλίων) μπορεί να κινητοποιήσει δύο ή τρία ευρώ συνολικών επενδύσεων από τον ιδιωτικό τομέα.
Νέο Fund €60 εκατ. για Deep Tech Startups
Στο επίκεντρο της στρατηγικής του ΕΛΚΑΚ βρίσκεται η δημιουργία ενός εξειδικευμένου επενδυτικού σχήματος (fund) ύψους 60 εκατ. ευρώ με ορίζοντα τα επόμενα 2–3 χρόνια.
-
Η δομή: Το ΕΛΚΑΚ θα συμμετέχει ως Limited Partner (συμμέτοχος επενδυτής) μαζί με θεσμικούς επενδυτές και τραπεζικούς οργανισμούς.
-
Ο στόχος: Η αγορά των startups τεχνολογιών βαθιάς γνώσης (deep tech) ή πατενταρισμένων λύσεων απαιτεί «υπομονετικά κεφάλαια». Όπως σημείωσε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΕΛΚΑΚ, Παντελής Τζωρτζάκης, οι τεχνολογίες αυτές χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να ωριμάσουν εμπορικά από τον τυπικό 5ετή ορίζοντα των παραδοσιακών funds της ΕΑΤΕ.
-
Το ενδιαφέρον: Το ΕΛΚΑΚ έχει έρθει ήδη σε επαφή με 59 startups, εκ των οποίων οι 26 παρουσίασαν πολύ ισχυρά projects, με το Κέντρο να προσανατολίζεται σε άμεση επένδυση στις 12 επικρατέστερες.
Η Ακτινογραφία του Οικοσυστήματος: Η έκθεση “A Dual Use Nation”
Σε συνεργασία με την Endeavor Greece, το ΕΛΚΑΚ εξέδωσε μια αποκαλυπτική μελέτη για το προφίλ των ελληνικών νεοφυών επιχειρήσεων στον αμυντικό τομέα:
-
76% Dual-Use (Διπλής Χρήσης): Η συντριπτική πλειονότητα των startups αναπτύσσει τεχνολογίες που εφαρμόζονται τόσο στον στρατιωτικό όσο και στον πολιτικό/εμπορικό τομέα (π.χ. drones, συστήματα ασφαλείας).
-
63% Τεχνητή Νοημοσύνη (AI): Περισσότερες από τις μισές εταιρείες ενσωματώνουν λύσεις τεχνητής νοημοσύνης στα προϊόντα τους, ενώ το 49% θεωρεί ότι η ΤΝ μπορεί να αποτελέσει το βασικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Ελλάδας διεθνώς.
-
Επενδυτική ετοιμότητα: Το 50% των Venture Capital funds δηλώνει έτοιμο να επενδύσει στη διπλή χρήση τα επόμενα δύο χρόνια, ωστόσο σήμερα ενεργό είναι μόλις το 25%, δημιουργώντας ένα χρηματοδοτικό κενό στα πρώιμα στάδια (pre-seed & seed).
Τα Εμπόδια και το «Procurement Wall»
Παρά το εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό και το μομέντουμ που παρουσιάζει η χώρα (η Ελλάδα κατέλαβε την 5η θέση πανευρωπαϊκά το 2024 στην αξιοποίηση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας – EDF), οι startups αντιμετωπίζουν δομικά προβλήματα:
-
Πολυπλοκότητα προμηθειών (73%)
-
Περιορισμένη πρόσβαση στον τελικό χρήστη / Ένοπλες Δυνάμεις (65%)
-
Έλλειψη μηχανισμών δοκιμών (59%)
Το μεγαλύτερο αγκάθι ονομάζεται «Procurement Wall» (Τοίχος των Προμηθειών): Είναι η απουσία μιας ξεκάθαρης, θεσμοθετημένης διαδρομής που θα συνδέει την επιτυχημένη ανάπτυξη και αξιολόγηση ενός ελληνικού προϊόντος με την τελική του αγορά από το κράτος.
Έργα Έτοιμα για Ένταξη στις Ένοπλες Δυνάμεις
Η προσπάθεια αυτή αποδίδει ήδη απτούς καρπούς, με τρία καινοτόμα συστήματα να έχουν ολοκληρωθεί και να κρίνονται επιχειρησιακά έτοιμα:
-
«Κένταυρος» (Σύστημα anti-drone που έχει ήδη δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες)
-
Φορητό σύστημα anti-drone
-
Kamikaze drone (Περιφερόμενο πυρομαχικό)
Επιπλέον, έξι αναπτυξιακά έργα βρίσκονται σε εξέλιξη με στόχο να παραδοθούν στις Ένοπλες Δυνάμεις έως το τέλος του 2026.
Παράλληλα, εντός του Ιουνίου εκκινούν 3 νέα έργα Έρευνας & Ανάπτυξης (Ε&Α) για τη δημιουργία πληροφοριακού συστήματος εκτίμησης ζημιών σε κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές, ενώ τρέχουν 6 ερευνητικά έργα με Ανώτατα Στρατιωτικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΣΕΙ) που χρηματοδοτούν 12 διδακτορικά. Τέλος, σε μια κίνηση εξωστρέφειας, διεξάγεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα εντατικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα του κορυφαίου αμερικανικού πανεπιστημίου MIT προς στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, με αντικείμενο τη θαλάσσια ρομποτική και τα αυτόνομα συστήματα.
