Επιστρέψαμε από το Πάσχα με τα στομάχια γεμάτα και τις τσέπες αδειανές, ακριβώς όπως πάντα. Αλλά φέτος κάτι είναι διαφορετικό. Το πολιτικό τοπίο δεν μοιάζει απλώς ταλαντευμένο, μοιάζει να γλιστρά σε κατηφόρα που κανείς δεν έχει ακόμα το θάρρος να ονομάσει. Σκάνδαλα που εκκολάπτονται τη μια μέρα και ανατρέπουν κυβερνήσεις την επόμενη, επιχειρηματικοί κολοσσοί που αναδιατάσσουν τις δυνάμεις τους εν μέσω εξωτερικής θύελλας, και μια τάξη πολιτικών που δείχνει να έχει χάσει το μέτρο κάθε ντροπής. Από τα αγροτικά ρουσφέτια μέχρι τους αμερικανικούς δασμούς, από τη μάχη των τραπεζών μέχρι τα φθινοπωρινά σενάρια εκλογών, ο Πεφωτισμένος είναι εδώ για να σας πει αυτά που οι άλλοι διστάζουν να γράψουν.
Το πτυχίο που κόστισε ακριβά
Το νέο αγαπημένο παιχνίδι της πολιτικής σκηνής λέγεται «πτυχίο Λαζαρίδη» και παίζεται από όλα τα κόμματα με ακούραστη προθυμία. Ένας νέος υφυπουργός τοποθετήθηκε στο Αγροτικής Ανάπτυξης, στο ίδιο υπουργείο του σκανδάλου των παράνομων αγροτικών επιδοτήσεων και αποκαλύφθηκε ότι είχε προσληφθεί το 2007 με πτυχίο κολεγίου σε θέση που απαιτούσε ΑΕΙ, για να παίρνει κάποιες δεκάδες ευρώ παραπάνω. Το ζήτημα είναι εικοσαετές και αφορά χρηματικό ποσό μικρότερης αξίας από ένα κινητό τηλέφωνο. Αλλά η πολιτική δεν κινείται με βάση το μέγεθος των πράξεων, κινείται με βάση τη σκοπιμότητα της στιγμής. Και η στιγμή για την κυβέρνηση είναι ιδιαίτερα άσχημη.
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ έφαγε τρεις υπουργούς
Σπάνια στα χρονικά της μεταπολίτευσης υπήρξε υπηρεσία που να βγήκε τόσο ακριβή πολιτικά. Τρεις υπουργοί εκτός, ανασχηματισμός υπό πίεση, δικογραφίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας που αφορούν δεκατρείς βουλευτές, και άρσεις ασυλίας στην ουρά. Το ΟΠΕΚΕΠΕ ήταν από χρόνια το κατ’ εξοχήν κέντρο διαχείρισης ψήφων μέσω αγροτικών επιδοτήσεων. Η διαφορά αυτή τη φορά είναι ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν έχει ούτε εθνικό δέος ούτε εγχώρια σκοπιμότητα. Απλώς ελέγχει, τεκμηριώνει και παραπέμπει. Και η κυβέρνηση, αντί να το αντιμετωπίσει με αξιοπρέπεια, αποφασίζει να μεταφέρει τις αρμοδιότητες του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ σαν λύση, αγνοώντας ότι το πρόβλημα δεν ήταν ποτέ η δομή. Ήταν η νοοτροπία.
Ο πρωθυπουργός επέστρεψε από τα Χανιά, χωρίς ατζέντα
Η αλήθεια είναι αφοπλιστική: μετά από τέσσερις μέρες Πάσχα σε μοναστήρια και χωριά, το Μέγαρο Μαξίμου επανεκκίνησε με συσκέψεις εργασίας και μηδενική δημόσια ατζέντα. Ο πρωθυπουργός αποφάσισε να συνεχίσει, πληροφορίες λένε ότι το αποφάσισε πριν την Ανάσταση. Άρα η «συνολική αποτίμηση» που υπόσχονται οι συνεργάτες του δεν είναι αναζήτηση, είναι επικοινωνιακή σκηνοθεσία. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν θα μείνει. Είναι αν μπορεί να κυβερνά αποτελεσματικά ενώ η αξιοπιστία του κόστρου θα ξεκοκαλίζεται από την αντιπολίτευση στη Βουλή την Πέμπτη.
Ο Ανδρουλάκης βλέπει ανοιχτά παράθυρα
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν έχει μόνο πρωτοβουλία για τη σημερινή προ ημερησίας στη Βουλή, έχει στρατηγική. Οι δημοσκοπήσεις μετά τη Μεγάλη Εβδομάδα δείχνουν ανοδική πορεία για το ΠΑΣΟΚ, φθορά στη ΝΔ και πρόωρες εκλογές ως επιθυμητή εξέλιξη για οριακή πλειοψηφία του κόσμου. Το πρόβλημα για τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ είναι ότι το να θέλεις εκλογές δεν σημαίνει ότι τις παράγεις. Και ο Νίκος Ανδρουλάκης γνωρίζει ότι χωρίς να ξεπεράσει την αποτελμάτωση του 15%, κάθε νίκη στο βήμα είναι απλώς νίκη στο βήμα.
Σκάνδαλο πάνω στο σκάνδαλο: Intellexa και ΕΥΠ
Δεν έφτασε μόνο ο ΟΠΕΚΕΠΕ. Παράλληλα, επανέρχεται στην επικαιρότητα η σχέση της ΕΥΠ με την Intellexa, την εταιρεία που παρήγε το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator. Σε κανονική ευρωπαϊκή χώρα, η αποκάλυψη ότι κρατική υπηρεσία πληροφοριών αγόραζε λογισμικό παρακολούθησης από εταιρεία διαβόητη σε διεθνές επίπεδο θα ήταν ασύλληπτο σκάνδαλο. Στην Ελλάδα παίζεται ως μια ακόμα σελίδα ενός ατελείωτου μυθιστορήματος που δεν τελειώνει ποτέ γιατί κανείς δεν έχει τη βούληση να κλείσει το βιβλίο.
Φθινόπωρο με κάλπη; Το παιχνίδι των σεναρίων
Μέσα στα κόμματα, στα σαλόνια και στα ρεστοράν του κέντρου, οι συζητήσεις για φθινοπωρινές εκλογές έχουν αποκτήσει σάρκα και οστά. Δεν είναι πια φήμες, είναι στρατηγικά ζυγίσματα. Η κυβέρνηση ζυγίζει αν της συμφέρει ο αιφνιδιασμός πριν χειροτερεύσουν τα νούμερα. Η αντιπολίτευση ζυγίζει αν είναι έτοιμη. Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο μεταβατικός χαρακτήρας κάθε απόφασης μεγαλώνει. Και οι πολίτες; Αυτοί απλώς ζουν με το αίσθημα ότι η χώρα λειτουργεί σε ρυθμό εκστρατείας ακόμα και όταν δεν υπάρχουν εκλογές.
Οι τράπεζες ξαναγίνονται… σέξι
Ενώ η πολιτική βουλιάζει, το χρηματιστήριο φλερτάρει με υψηλά δεκαετιών. Οι ελληνικές συστημικές τράπεζες βρίσκονται στο επίκεντρο διεθνούς ενδιαφέροντος. Σενάρια εξαγοράς της Alpha Bank από μεγάλο ευρωπαϊκό τραπεζικό κολοσσό κυκλοφορούν επίμονα. Αν αυτό γίνει πραγματικότητα, αλυσιδωτές εξαγορές στον υπόλοιπο τραπεζικό κλάδο δεν αποκλείονται. Σε τελική ανάλυση, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, πέντε χρόνια μετά την ανακεφαλαιοποίηση, μοιάζει πια με ελκυστικό στόχο παρά με ασθενή. Αν αυτό είναι νίκη, αξίζει να καταγραφεί. Αν είναι πώληση εθνικών πόρων, αξίζει να αναρωτηθούμε.
Δασμοί Τραμπ: Η Ελλάδα παίζει στα τυφλά
Ο εμπορικός πόλεμος που κήρυξε η Ουάσιγκτον δεν αφορά άμεσα την Ελλάδα, οι εξαγωγές μας στις ΗΠΑ αντιπροσωπεύουν μόλις το 1% του ΑΕΠ. Αλλά η μεγάλη παγίδα δεν είναι η άμεση επίπτωση. Είναι η έμμεση: αν η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία εισέλθουν σε ύφεση, οι ελληνικές εξαγωγές στην Ευρώπη, που αντιπροσωπεύουν το 50% του συνόλου, θα πληγούν. Επιπλέον, ο τουρισμός, η μεγάλη μηχανή της ελληνικής οικονομίας, εξαρτάται από τη διάθεση και τα εισοδήματα των Ευρωπαίων. Αν η διάθεση πέσει, πέφτουν και τα έσοδα των ξενοδόχων, των εστιατόρων, των ενοικιαστών. Η κυβέρνηση κοιτάζει προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για ασπίδα, σωστό ένστικτο, αργή εκτέλεση.
Το ακίνητο ξεφεύγει και κανείς δεν κάνει τίποτα
Ένα πράγμα που σπάνια λέγεται με σαφήνεια: η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα δεν αντικατοπτρίζει πια την οικονομική πραγματικότητα του μέσου πολίτη. Τα ενοίκια σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη έχουν ξεπεράσει πολλές δυτικοευρωπαϊκές πρωτεύουσες ως ποσοστό εισοδήματος. Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις συνεχίζουν να πιέζουν, παρά τα ημίμετρα. Και το κράτος διστάζει να επέμβει αποφασιστικά γιατί μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος της ΝΔ κατέχει ακίνητα και ενδιαφέρεται για υψηλές τιμές. Το αποτέλεσμα; Μια γενιά που νοικιάζει σε τιμές που δεν δικαιολογούν, σε χώρους που δεν επαρκούν.
Επιχειρηματικότητα: Ο δρόμος που κλείνει πριν ανοίξει
Η Ελλάδα κατέγραψε τελευταία ορισμένες επιτυχίες στην προσέλκυση επενδύσεων. Αλλά η εικόνα που προβάλλεται στα διεθνή φόρουμ δεν αντικατοπτρίζει τη βιωματική εμπειρία του Έλληνα επιχειρηματία: αδειοδοτήσεις που κρατούν χρόνια, δικαστήριο ως υπαρξιακή απειλή, φορολογική ασφυξία σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, και κράτος που λειτουργεί ως ανταγωνιστής αντί για υποστηρικτής. Οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι κάνουν deals, deals που θα γράψει ο Πεφωτισμένος στις επόμενες εβδομάδες. Οι μικροί κλείνουν χωρίς να το ξέρει κανείς.
Ο δήμαρχος που ταξιδεύει και η πόλη που παραμένει
Ο δήμαρχος της Αθήνας έχει μετατραπεί σε πρόσωπο της διεθνούς κοινωνικής σκηνής. Ταξίδια, παρουσίες, φωτογραφίες. Καλή η παρουσία, αλλά η πόλη έχει πρόβλημα με τα σκουπίδια, με τα πεζοδρόμια, με τις πλατείες, με την ανεπάρκεια πρωτοβάθμιας κοινωνικής φροντίδας. Η εικόνα δεν είναι ποτέ αρκετή από μόνη της. Κάποια στιγμή η πόλη θα ζητήσει λογαριασμό.
Το Ταμείο Ανάκαμψης: Τελευταία ευκαιρία ή νέα ατέλεια;
Δισεκατομμύρια από το Ταμείο Ανάκαμψης κινδυνεύουν να χαθούν αν δεν επιτευχθούν συγκεκριμένα ορόσημα εντός του 2026. Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος το λέει ξεκάθαρα. Αλλά σε μια χρονιά με εκλογικά σενάρια, σκάνδαλα και πολιτική αστάθεια, ποιος ασχολείται με τη διαχείριση δομικών μεταρρυθμίσεων; Η ανάπτυξη αναθεωρείται ήδη προς τα κάτω, από 2,4% προς το 2% ή και χαμηλότερα. Αν χαθούν και τα ευρωπαϊκά κονδύλια, η οικονομία θα βρεθεί σε ιδιαίτερα δυσχερή θέση, χωρίς εξωτερικό μαξιλάρι, χωρίς εσωτερικές μεταρρυθμίσεις, και με κυβέρνηση που κοιτάζει ψηφοδέλτια αντί για spreadsheets.
Ο Πεφωτισμένος είναι η στήλη που δεν προσφέρει παρηγοριά. Προσφέρει αλήθεια. Καλή συνέχεια ….. αν μπορείτε.
