Ο Κώστας Κωστής, Διευθυντής του ΜΙΕΤ και Καθηγητής Οικονομικής και Κοινωνικής Ιστορίας στο ΕΚΠΑ, τόνισε ότι η δυσπιστία απέναντι στην πολιτική και τους πολιτικούς έχει λάβει ακραίες διαστάσεις. Κατά την ομιλία του στην τρίτη ημέρα εργασιών του Συνεδρίου του Κύκλου Ιδεών, στο πλαίσιο της θεματικής «Γεωπολιτική και Οικονομία: Νέες προκλήσεις για την ΕΕ και την Ελλάδα», ανέλυσε το πλαίσιο αναφοράς που, κατά την άποψή του, χαρακτηρίζει τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία.
Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε σε πέντε κύρια χαρακτηριστικά: τον εξαιρετικά χαμηλό βαθμό εμπιστοσύνης, την ισχυρή παρουσία ομάδων πίεσης στα δίκτυα εξουσίας που εμποδίζουν κάθε ουσιαστική μεταρρύθμιση, τις έντονες κοινωνικές ανισότητες σε συνδυασμό με τον χαμηλό βαθμό κοινωνικής προστασίας, τη δομικά αδύναμη οικονομία που χαρακτηρίζεται από χαμηλή παραγωγικότητα και, τέλος, τη διαμόρφωση ενός γεωπολιτικού πλαισίου που γίνεται σταδιακά όλο και πιο απειλητικό για τη χώρα.
Αναφορικά με τις ανισότητες και τη δημοκρατία, ο ίδιος επικαλέστηκε πρόσφατη δημοσκόπηση σύμφωνα με την οποία το 22% των Ελλήνων θεωρεί ότι η δημοκρατία δεν αποτελεί το καλύτερο δυνατό πολίτευμα, ενώ το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 36% μεταξύ των νέων κάτω των 35 ετών και των αποφοίτων υποχρεωτικής εκπαίδευσης. Παράλληλα, υπογράμμισε τις έντονες ανισότητες στον τομέα της κοινωνικής δικαιοσύνης και προστασίας, επισημαίνοντας ότι το φορολογικό σύστημα επιβαρύνει υπέρμετρα την εργασία και ευνοεί τον πλούτο, σε βαθμό μεγαλύτερο από κάθε άλλη χώρα του ΟΟΣΑ.
Στην τοποθέτησή του ανέφερε επίσης ότι το εκπαιδευτικό και υγειονομικό σύστημα αντικατοπτρίζουν αυτές τις ανισότητες και την περιορισμένη κοινωνική δαπάνη. Σημείωσε πως οι νέοι, όντας απογοητευμένοι από τις προοπτικές βελτίωσης της κοινωνικής και οικονομικής τους κατάστασης, εκφράζουν αυξημένη δυσαρέσκεια απέναντι στη δημοκρατία.
Ο Κώστας Κωστής υπογράμμισε ότι η παρούσα φάση της παγκοσμιοποίησης ενισχύει αυταρχικά πολιτικά καθεστώτα, ενώ το σύστημα εξουσίας στην Ελλάδα αυτοαναπαράγεται προς όφελος όσων συμμετέχουν σε αυτό, αντί να επιλύει τα προβλήματα της χώρας. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πολιτικές ηγεσίες δεν φαίνεται να αναγνωρίζουν τη δυναμική αυτοκαταστροφής που διαμορφώνεται, τη στιγμή που η διεθνής δημοκρατική ύφεση ασκεί επιπλέον πιέσεις στο δημοκρατικό πολίτευμα, εντείνοντας την απογοήτευση και την αναζήτηση εναλλακτικών τρόπων διαμαρτυρίας.
Τέλος, αναφέρθηκε στις γεωπολιτικές εξελίξεις, τονίζοντας ότι τα πολυπολικά συστήματα, όπως το σημερινό, ευνοούν τις πολεμικές συγκρούσεις. Υποστήριξε πως, παρά τις διαφορετικές απόψεις που εκφράζονται, η γεωπολιτική θέση της Ελλάδας αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την ευημερία των πολιτών της, καθώς συνεπάγεται την ανάγκη συνεχών εξοπλιστικών δαπανών, τις οποίες η οικονομία της χώρας δυσκολεύεται να αντέξει μακροπρόθεσμα.
