Στις Βρυξέλλες βρίσκεται ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για τη Σύνοδο Κορυφής των 27 Ευρωπαίων ηγετών. Στην ατζέντα των συζητήσεων θα κυριαρχήσουν η κοινή ευρωπαϊκή άμυνα, το μεταναστευτικό, η ανταγωνιστικότητα και το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, αλλά και οι εξελίξεις σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή.
Σε ό,τι αφορά τη Λευκή Βίβλο για την Άμυνα που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι προτάσεις, όπως σημειώνει η Αθήνα, κινούνται στη σωστή κατεύθυνση, ενώ ιδιαίτερα θετική είναι η αναφορά σε αμυντικά προγράμματα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, όπως μία ευρωπαϊκή ασπίδα αεράμυνας, πρόταση που υπενθυμίζεται έχει καταθέσει από κοινού ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον Πολωνό ομόλογό του Ντόναλντ Τουσκ.
Επίσης, ιδιαίτερα σημαντικό, σύμφωνά με την Αθήνα, είναι το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ για να χρησιμοποιηθεί ως μέσο ενίσχυσης της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας. Στο μεταναστευτικό η Ελλάδα έχει επαναλάβει ότι προτεραιότητα έχει η εφαρμογή του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, η αύξηση και η επιτάχυνση των επιστροφών όσων δεν δικαιούνται διεθνούς προστασίας και η εξωτερική διάσταση του μεταναστευτικού, καθώς και η συνεργασία με τρίτες χώρες.
Ο πρωθυπουργός θα μετάσχει σήμερα Πέμπτη στη Σύνοδο Ευρωπαίων ηγετών για το μεταναστευτικό, η οποία θα πραγματοποιηθεί λίγο πριν την έναρξη των εργασιών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Νωρίτερα, ο κ. Μητσοτάκης θα δώσει το παρών στη σύνοδο των ηγετών του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος.
Η ΕΕ επιταχύνει τις προσπάθειες ενίσχυσης της αμυντικής της ετοιμότητας ώστε να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει άμεσες και μελλοντικές προκλήσεις. Το σχέδιο στοχεύει σε αμυντικές δαπάνες 800 δισεκατομμυρίων ευρώ και περιλαμβάνει συγκεκριμένα εργαλεία χρηματοδότησης:
- Ενεργοποίηση ρήτρας διαφυγής, εκτιμώμενος αντίκτυπος 650 δισ. ευρώ
- Συγκέντρωση έως και 150 δισ. ευρώ στις κεφαλαιαγορές
- Συνεισφορά από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων
- Ευελιξία των μέσων της ΕΕ της πολιτικής συνοχής
- Νέο μέσο για τη στήριξη των κοινών προμηθειών των κρατών μελών με 150 δισ. ευρώ
- Δάνεια που υποστηρίζονται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ κατ’ απαίτηση
- Απλοποιημένοι κανόνες προμηθειών
- απαλλαγή από ΦΠΑ
- Κοινές δημόσιες συμβάσεις.
Στη συζήτηση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η ελληνική θέση είναι ότι χρειάζονται τολμηρές κινήσεις και τομές, αν η Ε.Ε. θέλει να πετύχει τις διευρυμένες (υπάρχουσες και νέες) φιλοδοξίες της, σε τομείς όπως η ανταγωνιστικότητα, η συνοχή, η αγροτική πολιτική και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας. Η Ελλάδα ξεκαθαρίζουν πηγές της Κυβέρνησης λίγο πριν τη Σύνοδο, δεν είναι σύμφωνη με περικοπή πόρων του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Προβληματισμός για τον ρόλο της Τουρκίας
Σε κάθε περίπτωση, ο Πρωθυπουργός αναμένεται να τονίσει στους ομολόγους του πως οι αποφάσεις για την άμυνα οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τους προβληματισμούς για την ασφάλεια και τα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας του συνόλου των κρατών-μελών της Ε.Ε, σύμφωνα με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, αναφορά που επίσης υπάρχει στο κείμενο.
Κυβερνητικές πηγές τονίζουν πως σε ό,τι αφορά την Τουρκία, όπως αναφέρεται στην «Λευκή Βίβλο», «η Ε.Ε. θα συνεχίσει να συμμετέχει εποικοδομητικά ως προς την ανάπτυξη μιας αμοιβαία επωφελούς εταιρικής σχέσης σε όλους τους τομείς κοινού ενδιαφέροντος με βάση την ισότιμη δέσμευση της Τουρκίας να προχωρήσει σε μια πορεία συνεργασίας σε όλα τα θέματα που έχουν σημασία για την Ε.Ε., σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Απριλίου 2024».
Η Αθήνα υπενθυμίζει πως στα συμπεράσματα του Απριλίου 2024 τονίζεται η ανάπτυξη μιας συνεργατικής και αμοιβαία επωφελούς σχέσης Ε.Ε- Τουρκίας, «με σταδιακό, αναλογικό και αναστρέψιμο τρόπο», ενώ αναφέρεται ότι «η εποικοδομητική συμμετοχή της ίδιας της Τουρκίας θα συμβάλλει καθοριστικά στην προώθηση των διαφόρων τομέων συνεργασίας».
