Η ελληνική κυβέρνηση υιοθετεί μια πιο σκληρή στάση απέναντι στο μεταναστευτικό ζήτημα, απαντώντας στην πρόσφατη έκρηξη μεταναστευτικών ροών, ιδίως από τη Λιβύη. Ένα νέο νομοσχέδιο, το οποίο πυροδοτεί πολιτική αντιπαράθεση, περιλαμβάνει ένα «πλέγμα» μέτρων με στόχο την αποτροπή νέων αφίξεων και τη διαχείριση της υφιστάμενης κατάστασης.
Στις 7 Ιουλίου 2025, μετανάστες από το Μπαγκλαντές, την Αίγυπτο και το Πακιστάν έφτασαν στο λιμάνι του Ρεθύμνου, υπογραμμίζοντας την πίεση που δέχεται η Κρήτη.
Νέα μέτρα και πολιτική αντιπαράθεση
Κυβερνητικά στελέχη τονίζουν ότι η κατάθεση τροπολογίας για τρίμηνη αναστολή εξέτασης αιτημάτων ασύλου για όσους προέρχονται με πλωτά μέσα από τη Βόρεια Αφρική στέλνει ένα σαφές μήνυμα: η δίοδος προς την Ελλάδα είναι κλειστή.
Ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, προανήγγειλε δραστική μείωση των επιδομάτων για όσους λαμβάνουν άσυλο. Χαρακτηριστικά ανέφερε ότι «το υπουργείο Μετανάστευσης δεν είναι ξενοδοχείο, μπήκα παράνομα, έκανα αίτηση ασύλου, τρώω, πίνω, κοιμάμαι και παίρνω και 75 επίδομα το μήνα», ζητώντας παράλληλα την επανεξέταση του μενού που παρέχεται.
Επιπλέον, στα μέτρα περιλαμβάνεται η δημιουργία μόνιμης κλειστής δομής στην Κρήτη, με το Καστέλι ή το Ρέθυμνο να εξετάζονται ως πιθανές τοποθεσίες. Υπάρχει επίσης το σενάριο δημιουργίας και δεύτερης κλειστής δομής. Η αναστολή της δυνατότητας υποβολής αιτήματος ασύλου παύει την παροχή διεθνούς προστασίας κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης ποινή φυλάκισης 5 ετών χωρίς αναστολή για όσους δεν δικαιούνται άσυλο, με μοναδική διέξοδο τη συνεργασία για επιστροφή στη χώρα προέλευσης. Στόχος της κυβέρνησης παραμένει η αποτροπή αφίξεων.
Διπλωματικές εξελίξεις και συνεργασία με τη Λιβύη
Το μεταναστευτικό, σε συνδυασμό με το ζήτημα της Λιβύης μετά το πρόσφατο διπλωματικό επεισόδιο στη Βεγγάζη, βρέθηκαν στο επίκεντρο συνάντησης στη Ρώμη μεταξύ του Έλληνα Πρωθυπουργού, της Προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν και των Πρωθυπουργών Ιταλίας και Μάλτας, Τζόρτζια Μελόνι και Ρόμπερτ Αμπέλα. Συμφωνήθηκε η ανάγκη επανεπιβεβαίωσης των σχέσεων με τη Λιβύη και η επανενεργοποίηση της προσέγγισης «Ομάδα Ευρώπη».
Στο πλαίσιο αυτό, θα σταλεί εκ νέου αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αρμόδιοι Υπουργοί των τριών χωρών στη Λιβύη. Είχε προηγηθεί αιφνιδιαστική επίσκεψη του Αλ Σαντίκ Χαφτάρ, γιου του στρατάρχη Χαφτάρ, στον πρόεδρο της ελληνικής κοινότητας στη Βεγγάζη, Κανάκη Μανδαλιό, ενώ ο άλλος του γιος, Μπελκάσεμ Χαφτάρ, κάλεσε στο σπίτι του τον Έλληνα Γενικό Πρόξενο στη Βεγγάζη, Αγάπιο Καλογνωμή, αναφέροντας ότι το διπλωματικό επεισόδιο ήταν ζήτημα πρωτοκόλλου.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός τόνισε την προθυμία του Πολεμικού Ναυτικού, του Λιμενικού και των Ενόπλων Δυνάμεων να συνεργαστούν με τις λιβυκές αρχές για την αποτροπή αναχωρήσεων πλοιαρίων και, εφόσον είναι εφικτό, την επιστροφή τους πριν εισέλθουν στα διεθνή ύδατα.
Η Κρήτη υπό πίεση και αριθμοί αφίξεων
Η κατάσταση στην Κρήτη παραμένει ασφυκτική λόγω των αυξημένων μεταναστευτικών ροών, με τους κατοίκους και τους τοπικούς φορείς να εκπέμπουν «σήμα κινδύνου». Για την αποσυμφόρηση του νησιού, συνεχίζονται οι προωθήσεις μεταναστών στην ηπειρωτική χώρα. Στον εκθεσιακό χώρο της Αγιάς στην Κρήτη φιλοξενούνται περισσότεροι από 800 παράτυποι μετανάστες.
Σύμφωνα με τον Θάνο Πλεύρη, το 2024 καταγράφηκαν 4.000 αφίξεις, ενώ το 2025 οι αφίξεις έχουν ήδη φτάσει τις 8.000. Τις τελευταίες ημέρες, υπήρξαν προσπάθειες για την άφιξη πλοιαρίων με πάνω από 1.000 άτομα. Επιπλέον, διαπιστώθηκε κατά την επίσκεψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη Λιβύη ότι στις ακτές της βρίσκονται 3.000.000 μετανάστες.
Σήμερα πραγματοποιείται ευρεία σύσκεψη στο Υπουργείο Μετανάστευσης με τις τοπικές αρχές της Κρήτης, τους δημάρχους και τον περιφερειάρχη, προκειμένου να ληφθούν αποφάσεις για τη δημιουργία των κλειστών δομών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δηλώνει ενήμερη για το ελληνικό σχέδιο της τρίμηνης αναστολής εξέτασης αιτημάτων ασύλου, αναγνωρίζοντας ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια «εξαιρετική κατάσταση».
