Το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) ενέκρινε το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος που καθορίζει το πλαίσιο εφαρμογής του Ειδικού Σχεδίου Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων (ΕΣΠΙΑΠ), το οποίο συνδέεται με την αντιστάθμιση της χρήσης των κινήτρων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ).
Η γνωμοδότηση του Ε΄ Τμήματος του ΣτΕ (υπ’ αριθμόν 135/2025), που αναμένεται να δημοσιευθεί το επόμενο διάστημα, έκρινε το Προεδρικό Διάταγμα νόμιμο και συνταγματικό, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για την οριστική εφαρμογή του νέου συστήματος κινήτρων στις αστικές περιοχές.
Το περιεχόμενο του Προεδρικού Διατάγματος
Το σχέδιο Π.Δ. είχε υποβληθεί στο ΣτΕ για νομοπαρασκευαστική επεξεργασία μετά τις αποφάσεις της Ολομέλειας (146–149/2025), που είχαν θέσει το πλαίσιο για τη διαμόρφωση ενός μηχανισμού περιβαλλοντικής αντιστάθμισης.
Σύμφωνα με την απόφαση, πριν από την έκδοση οποιασδήποτε οικοδομικής άδειας, θα απαιτείται προέλεγχος, ώστε να διασφαλίζεται η συμβατότητα με τους όρους του ΕΣΠΙΑΠ.
Παράλληλα, καθορίζεται το ύψος του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου, καθώς και η διαδικασία και οι υπόχρεοι καταβολής του.
Πώς θα αξιοποιούνται τα ποσά
Τα ποσά που θα καταβάλλονται στο πλαίσιο του προγράμματος θα συγκεντρώνονται σε ειδικό λογαριασμό του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων και θα διατίθενται αποκλειστικά στους δήμους για τη χρηματοδότηση δράσεων περιβαλλοντικού ισοδυνάμου, όπως έργα αναπλάσεων, πρασίνου και βιώσιμης κινητικότητας.
Εντός του πνεύματος των αποφάσεων της Ολομέλειας
Όπως σημειώνεται από τους συμβούλους Επικρατείας, το Προεδρικό Διάταγμα βρίσκεται απόλυτα εναρμονισμένο με τις πρόσφατες αποφάσεις της Ολομέλειας του ΣτΕ, που είχαν ζητήσει ένα θεσμικό πλαίσιο ισόρροπης ανάπτυξης μεταξύ δόμησης και περιβαλλοντικής προστασίας.
Η απόφαση αυτή θεωρείται κομβική για την ενεργοποίηση των νέων οικοδομικών κινήτρων και τη μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο μοντέλο αστικής ανάπτυξης.
