Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα και καθοριστικά κεφάλαια της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ επιστρέφει στο προσκήνιο μέσα από το βιβλίο «Ιθάκη» του Αλέξη Τσίπρα. Ο πρώην πρωθυπουργός αφιερώνει μεγάλο μέρος του έργου του στη Συμφωνία των Πρεσπών, περιγράφοντας τις αντιδράσεις, τα διλήμματα, τις πολιτικές ζυμώσεις και τους διαλόγους που σημάδεψαν εκείνη την περίοδο.
Οι αντιδράσεις και οι πιέσεις εντός κόμματος
Στο βιβλίο, ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρεται στις μεγάλες συγκεντρώσεις του 2019 σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, αλλά και στις επιφυλάξεις που εξέφρασαν στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ εκείνες τις ημέρες. Περιγράφει χαρακτηριστικά το περιστατικό με βουλευτή του κόμματος που τον ρώτησε: «Δηλαδή, θα πέσει η κυβέρνηση για ένα κωλοόνομα;».
Ο πρώην πρωθυπουργός σημειώνει ότι το θέμα δεν προσφερόταν για κυνισμό, αλλά απαιτούσε σοβαρότητα και αίσθηση ευθύνης, καθώς επηρέαζε τη σταθερότητα στα Βαλκάνια.
Ο διάλογος με τη Μέρκελ για το «παράθυρο ευκαιρίας»
Ο Τσίπρας μεταφέρει και συζήτηση με την Άνγκελα Μέρκελ, ήδη από το 2015, όταν της εξέφρασε τη βούλησή του να λυθεί το ζήτημα με τη γειτονική χώρα. Παρά τη συγκρατημένη στάση της τότε καγκελαρίου, ο ίδιος επέμενε ότι η εκλογή Ζόραν Ζάεφ στη Βόρεια Μακεδονία δημιουργούσε τις κατάλληλες συνθήκες.
Η επιδίωξη αυτή, όπως αναφέρει, συνδεόταν με την προσπάθεια αναβάθμισης της διεθνούς θέσης της Ελλάδας και την εικόνα της ως πυλώνα σταθερότητας.
Η ρήξη με τον Πάνο Καμμένο και η μάχη των «151»
Στο κρίσιμο σημείο της συμφωνίας, η συνεργασία ΣΥΡΙΖΑ–ΑΝ.ΕΛ. κατέρρευσε. Ο Τσίπρας περιγράφει ότι είχε μπροστά του ένα διπλό στοίχημα: να περάσει η Συμφωνία των Πρεσπών και ταυτόχρονα να διατηρηθεί η κυβέρνηση.
Μετά την παραίτηση Καμμένου από το Υπουργείο Άμυνας, ξεκίνησε η προσπάθεια εξασφάλισης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Η ψήφος εμπιστοσύνης ήρθε τελικά με 151 ψήφους, με τη στήριξη βουλευτών από ΑΝ.ΕΛ., Ποτάμι και ανεξάρτητους.
Η τελική ψηφοφορία και οι 153 ψήφοι
Η κύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών στις 25 Ιανουαρίου 2019 υπήρξε μία από τις πιο φορτισμένες κοινοβουλευτικές διαδικασίες της Μεταπολίτευσης. Το νομοθέτημα πέρασε με 153 ψήφους, περισσότερες από την ψήφο εμπιστοσύνης.
Οι ψήφοι που προστέθηκαν προήλθαν από στελέχη του Ποταμιού, του ΚΙΝ.ΑΛ. και ανεξάρτητους βουλευτές, γεγονός για το οποίο ο Τσίπρας μιλά ως «διεύρυνση», ενώ οι επικριτές του το είχαν χαρακτηρίσει πολιτικό παζάρι.
Το αφήγημα της «διεύρυνσης» και η πολιτική κληρονομιά
Σύμφωνα με τον πρώην πρωθυπουργό, η επίλυση του ονοματολογικού αποτέλεσε βήμα που ενίσχυσε τον ρόλο του ΣΥΡΙΖΑ στον χώρο της Κεντροαριστεράς. Η συμφωνία παρουσιάζεται ως στρατηγική επιτυχία με διεθνή αντίκτυπο, παρότι προκάλεσε βαθιά πολιτική πόλωση στο εσωτερικό της χώρας.
Η αφήγηση του βιβλίου αναδεικνύει την προσωπική εμπλοκή του Τσίπρα στη διαδικασία, αλλά και τις πιέσεις που ασκήθηκαν στο πολιτικό σκηνικό εκείνης της περιόδου.
