Σε μία τοποθέτηση που αναταράσσει τα λιμνάζοντα ύδατα της εγχώριας Κεντροαριστεράς και επαναφέρει στο προσκήνιο τα βαθιά τραύματα της διπλής εκλογικής συντριβής του 2023, προχώρησε ο πρώην υπουργός και κορυφαίο στέλεχος της προοδευτικής παράταξης, Γιάννης Ραγκούσης. Μιλώντας από το βήμα του φετινού Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, ο πολύπειρος πολιτικός επέλεξε να μιλήσει με όρους απόλυτης πολιτικής ειλικρίνειας, χρησιμοποιώντας μια φρασεολογία που ήδη προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις και συζητείται εντόνως στα πολιτικά και δημοσιογραφικά πηγαδάκια.
Η δήλωσή του ότι «οι εκλογές του 2023 ήταν πειραγμένες μέσα από τον ΣΥΡΙΖΑ» αποτελεί ένα ηχηρό μήνυμα απολογισμού, ξεκαθαρίζοντας οριστικά το τοπίο γύρω από το τι πήγε στραβά για την αξιωματική αντιπολίτευση, ενώ ταυτόχρονα διαγράφει κάθε υποψία θεσμικής αλλοίωσης του εκλογικού αποτελέσματος.
Η αποδόμηση των θεωριών συνωμοσίας και η θεσμική υπευθυνότητα
Το πρώτο και ίσως πιο κρίσιμο στοιχείο της παρέμβασης Ραγκούση είναι η κάθετη και απόλυτη προστασία των δημοκρατικών θεσμών της χώρας. Σε μια περίοδο όπου ο πολιτικός διάλογος συχνά διολισθαίνει σε θεωρίες συνωμοσίας, ο πρώην υπουργός ξεκαθάρισε ότι δεν υφίσταται κανένα απολύτως ζήτημα νόθευσης των εθνικών εκλογών.
Με αυτή την τοποθέτηση, όχι μόνο έκλεισε τη συζήτηση για ενδεχόμενη αλλοίωση της λαϊκής βούλησης από εξωγενείς παράγοντες, αλλά φρόντισε να «προστατεύσει» αναδρομικά και τον ευρωβουλευτή του κόμματος, Κώστα Αρβανίτη, σημειώνοντας ότι ούτε ο ίδιος είχε υπονοήσει ξεκάθαρη θεσμική νοθεία στο παρελθόν. Πρόκειται για μια κίνηση υψηλής θεσμικής υπευθυνότητας, η οποία ταιριάζει στο προφίλ ενός πολιτικού που έχει υπηρετήσει το κράτος από κορυφαίες θέσεις ευθύνης, συμπεριλαμβανομένου του Υπουργείου Εσωτερικών.
Τα ενδοκομματικά «βαρίδια» και η ανατομία της ήττας
Τι εννοούσε, λοιπόν, ο Γιάννης Ραγκούσης όταν έκανε λόγο για «πειραγμένες εκλογές μέσα από τον ΣΥΡΙΖΑ»; Η ανάλυσή του φωτογραφίζει με ακρίβεια τις δομικές παθογένειες, τις άστοχες συμπεριφορές και τα αλλεπάλληλα επικοινωνιακά αυτογκόλ στελεχών που, εκ των πραγμάτων και χωρίς απαραίτητα να υπάρχει κεντρικό οργανωμένο σχέδιο, υπονόμευσαν την προσπάθεια του κόμματος και του ίδιου του Αλέξη Τσίπρα.
Οι έμπειροι παρατηρητές της πολιτικής σκηνής αποκωδικοποιούν εύκολα αυτές τις αιχμές. Ο Γιάννης Ραγκούσης αναφέρεται σαφώς στις καταστροφικές, από εκλογικής άποψης, δηλώσεις που έγιναν κυριολεκτικά στο «παρά πέντε» της κάλπης. Από τη μία, οι τοποθετήσεις του Γιώργου Κατρούγκαλου περί αύξησης των ασφαλιστικών εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών, οι οποίες προκάλεσαν πανικό στη μεσαία τάξη και οδήγησαν στην άρον άρον αποπομπή του από τα ψηφοδέλτια. Από την άλλη, οι επικίνδυνοι πειραματισμοί και οι δημόσιες αναφορές στελεχών της πάλαι ποτέ εσωκομματικής τάσης της «Ομπρέλας» (σημερινής Νέας Αριστεράς) περί συστημάτων τοπικών ανταλλαγών και «παράλληλων νομισμάτων» τύπου «Δήμητρα».
Αυτές οι πρωτοβουλίες ήταν που, σύμφωνα με την ανάλυση Ραγκούση, «πείραξαν» το αποτέλεσμα, τρομάζοντας τους κεντρώους και μετριοπαθείς ψηφοφόρους και οδηγώντας τον ΣΥΡΙΖΑ στη στρατηγική ήττα. Ουσιαστικά, καταδεικνύει ότι η ζημιά έγινε εκ των έσω, αποδυναμώνοντας το κυβερνητικό αφήγημα του κόμματος.
Ο κρίσιμος παράγοντας «Αλέξης Τσίπρας» και η προσωπική στάση
Ένα εξίσου σημαντικό κομμάτι της ομιλίας του αφορούσε τον πρώην πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα. Ο Γιάννης Ραγκούσης έκανε μια ειλικρινή αναδρομή στη δική του απόφαση να συμπορευτεί με τον ΣΥΡΙΖΑ το 2019, υπογραμμίζοντας ότι η κίνησή του αυτή έγινε απολύτως ανιδιοτελώς, χωρίς να θέσει όρους ή να διεκδικήσει αξιώματα. Αποκάλυψε, μάλιστα, ότι αρνήθηκε την πρόταση να αναλάβει υπουργικό χαρτοφυλάκιο προκειμένου να προστατεύσει τόσο τον εαυτό του όσο και τον τότε πρωθυπουργό από κακόβουλες επιθέσεις που θα εστίαζαν σε υποτιθέμενες συναλλαγές.
Όσον αφορά το μέλλον, η στάση του είναι σαφής και οριοθετημένη. Ο Γιάννης Ραγκούσης ξεκαθάρισε ότι κάθε δική του προσωπική πολιτική κίνηση μπαίνει προς το παρόν στον «πάγο», εν αναμονή των αποφάσεων και των επίσημων ανακοινώσεων του Αλέξη Τσίπρα. Αναγνωρίζοντας το πολιτικό βάρος του πρώην πρωθυπουργού, καθώς και την πιθανότητα να παραιτηθεί από τη βουλευτική του έδρα, κάτι που ο Ραγκούσης βλέπει ως μια απολύτως λογική εξέλιξη, αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα για την επόμενη μέρα.
Η μεγάλη εικόνα της προοδευτικής παράταξης
Η συνολική παρέμβαση του κ. Ραγκούση στους Δελφούς ξεπερνά τα στενά όρια της εσωστρέφειας του ΣΥΡΙΖΑ. Θέτει ευθέως το ζήτημα της εκπροσώπησης των περίπου τριών εκατομμυρίων ψηφοφόρων του προοδευτικού και δημοκρατικού τόξου, οι οποίοι σήμερα νιώθουν πολιτικά άστεγοι ή εγκλωβισμένοι σε έναν πολυκερματισμένο χώρο.
Η αποτίμηση του παρελθόντος, η απόδοση των ευθυνών για τις εκλογές του 2023 χωρίς φόβο και πάθος, και η προσήλωση στους δημοκρατικούς θεσμούς, αποτελούν σύμφωνα με την οπτική του αναγκαία προαπαιτούμενα για οποιαδήποτε μελλοντική προσπάθεια ανασύνταξης της Κεντροαριστεράς. Μόνο όταν τα κόμματα αυτού του χώρου σταματήσουν να βάζουν «τρικλοποδιές» στον ίδιο τους τον εαυτό, θα μπορέσουν να αποτελέσουν ξανά μια αξιόπιστη, πλειοψηφική εναλλακτική πρόταση εξουσίας.
