Σε μια κίνηση που αλλάζει άρδην τα δεδομένα στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο, ο Αλέξης Τσίπρας προχώρησε στην ανακοίνωση της σκιώδους κυβέρνησης του νέου πολιτικού του φορέα, της «Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης» (ΕΛΑΣ). Η δημοσιοποίηση του οργανογράμματος αποτελεί ουσιαστικά την πρώτη προγραμματική και στελεχιακή αντεπίθεση του πρώην πρωθυπουργού, με προφανή διττό στόχο: αφενός να ασκήσει ασφυκτικό «πρέσινγκ» στην κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, προβάλλοντας μια έτοιμη εναλλακτική πρόταση εξουσίας, και αφετέρου να εδραιώσει την ηγεμονία του στον κατακερματισμένο χώρο της Κεντροαριστεράς.
Τα περίπου 50 πρόσωπα που απαρτίζουν το νέο επιτελείο δεν επιλέχθηκαν τυχαία. Πρόκειται για ένα προσεκτικά δομημένο κράμα ανθρώπων της αγοράς, ακαδημαϊκών, τεχνοκρατών και συνδικαλιστών, τα οποία σηματοδοτούν τη δημιουργία ισχυρών γεφυρών τόσο προς το ΠΑΣΟΚ όσο και προς την εξωκοινοβουλευτική Αριστερά. Το σχήμα εκπέμπει ένα μήνυμα ανανέωσης, καθώς πλαισιώνεται από άφθαρτα στελέχη με βαριά βιογραφικά στον τομέα τους, έτοιμα να αναλάβουν κυβερνητικές ευθύνες.
Οι Γέφυρες με την Εξωκοινοβουλευτική Αριστερά και την Κοινωνία
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πολιτικά μηνύματα της σύνθεσης είναι το σαφές άνοιγμα προς την εξωκοινοβουλευτική Αριστερά και τα κινήματα. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αποτελεί η τοποθέτηση του γνωστού χειρουργού Σπύρου Δρίτσα ως επικεφαλής του κρίσιμου Τομέα Υγείας (με αναπληρωτή τον Γιώργο Μπουλμπασάκο).
Στην ίδια λογική εντάσσεται και η ανάθεση του Τομέα Αγροτικής Ανάπτυξης στον γνωστό αγροτοσυνδικαλιστή Θωμά Μόσχο, ένα πρόσωπο με στέρεο πολιτικό λόγο και βαθιά γνώση των προβλημάτων του πρωτογενούς τομέα, ο οποίος στο παρελθόν υπήρξε υποψήφιος στις εκλογές με το ΜέΡΑ25. Οι επιλογές αυτές καταδεικνύουν την πρόθεση του Αλέξη Τσίπρα να απευθυνθεί στα λαϊκά στρώματα μέσα από ανθρώπους της πραγματικής παραγωγικής διαδικασίας και των κινημάτων.
Τομή στη Στεγαστική Πολιτική και το Κοινωνικό Κράτος
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις κοινωνικές πολιτικές, εκεί όπου η κρίση έχει αφήσει το πιο βαθύ αποτύπωμα. Ο Αλέξης Τσίπρας καινοτομεί διαχωρίζοντας τη Στεγαστική Πολιτική σε αυτόνομο τομέα, ο οποίος ανατίθεται στον Δημήτρη Λυρίτση. Η συγκεκριμένη επιλογή συνδέεται άρρηκτα με την προγραμματική δέσμευση της ΕΛΑΣ για τη δημιουργία ενός δημόσιου φορέα κοινωνικής διαχείρισης των στεγαστικών δανείων, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το εκρηκτικό πρόβλημα των πλειστηριασμών και της στεγαστικής επισφάλειας.
Στον κρίσιμο Τομέα Κοινωνικής Πολιτικής, Παιδιού και Οικογένειας, τοποθετείται η Μαριζέτα Αντωνοπούλου, με αναπληρώτρια τη Φανή Κουντούρη. Παράλληλα, στον Τομέα Εργασίας, σημαντικό ρόλο αναπληρώτριας τομεάρχη αναλαμβάνει η Νεκταρία-Ελευθερία Αγγελάκη, ενισχύοντας το προφίλ της κοινωνικής υπεράσπισης του νέου φορέα.
Τριπλέτα Εμπειρίας στην Εξωτερική Πολιτική και βαριά ονόματα στην Άμυνα
Σε τομείς που απαιτούν υψηλό θεσμικό βάρος, όπως η Εξωτερική Πολιτική, η ΕΛΑΣ επιστρατεύει πρόσωπα με ευρεία αποδοχή και τεχνοκρατική επάρκεια. Την ευθύνη αναλαμβάνει μια δυνατή «τριπλέτα» αποτελούμενη από τους Χάρη Τζήμητρα, Ζωρζέττα Λάλη και Παυσανία Παπαγεωργίου — με τους δύο τελευταίους να διαθέτουν μακρά και πολύτιμη εμπειρία στις ευρωπαϊκές υποθέσεις και τους διεθνείς θεσμούς.
Ταυτόχρονα, για την Εθνική Άμυνα επιλέχθηκε μια λύση αδιαμφισβήτητου κύρους. Επικεφαλής τοποθετήθηκε ο πρώην αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Χρήστος Χριστοδούλου, επιλογή που σηματοδοτεί τη σοβαρότητα και την πατριωτική αξιοπιστία με την οποία η νέα παράταξη προσεγγίζει τα εθνικά θέματα.
Οικονομία, Τοπική Αυτοδιοίκηση και Παιδεία
Η ακτινογραφία της σκιώδους κυβέρνησης στον άξονα της οικονομίας και της ανάπτυξης δείχνει έμφαση στην ακαδημαϊκή γνώση και τη ρεαλιστική προσέγγιση. Στον Τομέα Ανάπτυξης, Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας, επικεφαλής αναλαμβάνει ο Γιώργος Πετράκος, με αναπληρωτές τον Αργύρη Μπεντενιώτη (αναπληρωτής τομεάρχης Εμπορίου) και τον Ευάγγελο Πούλιο. Παράλληλα, ρόλο κλειδί ως αναπληρωτής τομεάρχης Οικονομικών αναλαμβάνει ο Γιώργος Παππάς.
Στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, ο στόχος είναι η προσέλκυση των υγιών δυνάμεων των τοπικών κοινωνιών. Επικεφαλής τίθεται ο Γιώργος Ιωακειμίδης, ένα πρόσωπο με βαθύ αποτύπωμα στον αυτοδιοικητικό χάρτη, έχοντας στο πλευρό του τον Απόστολο Καλογιάννη ως αναπληρωτή, ενώ ο ευαίσθητος Τομέας της Δημόσιας Διοίκησης πέρασε στα χέρια του Γρηγόρη Θεοδωράκη.
Αξίζει να σταθεί κανείς και στις ηχηρές εξαγγελίες του Αλέξη Τσίπρα για τον Τομέα της Παιδείας, όπου χρέη αναπληρωτή τομεάρχη αναλαμβάνει ο Παναγιώτης Κασσιανός. Ο πρώην πρωθυπουργός έθεσε τρεις ξεκάθαρες δεσμεύσεις-ορόσημα: (α) μείωση του αριθμού των μαθητών σε δημοτικά και νηπιαγωγεία στους 20, (β) θεσμοθέτηση ειδικού μισθολογίου για τους εκπαιδευτικούς, και (γ) πλήρη κατάργηση των πειθαρχικών διώξεων κατά των εκπαιδευτικών που αρνήθηκαν να δεχθούν την αξιολόγηση.
Την εικόνα της νέας δομής συμπληρώνουν δυναμικά πρόσωπα στον Πολιτισμό, με τον ηθοποιό Χάρη Μαυρουδή και την Εύα Ρέντζου (αναπληρώτρια), αλλά και στον Αθλητισμό, με τον Αναστάση Ζανιά και τη Βασιλική Τσικλή (αναπληρώτρια).
Πολιτικός Σεισμός: Οι πρώτες αντιδράσεις σε ΣΥΡΙΖΑ και την ευρύτερη Κεντροαριστερά
Η ανακοίνωση του νέου φορέα (ΕΛΑΣ) και της σκιώδους κυβέρνησης προκάλεσε άμεσες αναταράξεις στο υφιστάμενο κομματικό σύστημα. Στον ΣΥΡΙΖΑ η εσωτερική πίεση κλιμακώνεται επικίνδυνα, αναγκάζοντας την ηγεσία σε έκτακτες συνεδριάσεις της Πολιτικής Γραμματείας προκειμένου να αποτιμηθούν τα νέα δεδομένα και να συγκρατηθούν οι φυγόκεντρες τάσεις. Ανάλογη ανησυχία επικρατεί και στη Νέα Αριστερά, όπου εκφράζονται φόβοι για νέο κύκλο ανεξαρτητοποιήσεων.
Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν στελέχη που υποδέχονται θερμά την πρωτοβουλία. Ο Γιώργος Καραμέρος, για παράδειγμα, χαιρέτισε τη δημιουργία του νέου κόμματος, υπογραμμίζοντας μάλιστα τον ισχυρό συμβολισμό του ακρωνύμιου ΕΛΑΣ, το οποίο χαρακτήρισε ιερό τόσο για την Αριστερά όσο και για τη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας.
Το μεγάλο στοίχημα του Αλέξη Τσίπρα, ωστόσο, δεν είναι απλώς η επανασυσπείρωση των δυνάμεων της Κεντροαριστεράς ή η απορρόφηση στελεχών από το ΠΑΣΟΚ. Είναι η δημιουργία ενός πλειοψηφικού, προοδευτικού ρεύματος με ξεκάθαρη, ρεαλιστική και τεχνοκρατικά άρτια πρόταση εξουσίας. Η ανακοίνωση της σκιώδους κυβέρνησης αποδεικνύει ότι η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη είναι αποφασισμένη να βγει μπροστά, βάζοντας τον πήχη ψηλά και κοιτώντας στα μάτια την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Το επόμενο διάστημα, οι εξελίξεις στο πολιτικό σκηνικό της χώρας αναμένονται ραγδαίες.
