Η Ράνια Θρασκιά, Βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης και Υπεύθυνη Κ.Τ.Ε. Ψυχικής Υγείας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, κατέθεσε ερώτηση στη Βουλή σχετικά με το πραγματικό κόστος της επέκτασης του Μετρό Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά, τις εκκρεμείς οικονομικές απαιτήσεις της αναδόχου εταιρείας, καθώς και την ετοιμότητα λειτουργίας του έργου και των απαραίτητων συνοδευτικών υποδομών. Όταν μάλιστα βρισκόμαστε μπροστά́ σε μια νέα αθέτηση των κυβερνητικών υποσχέσεων, καθώς, όπως όλα δείχνουν, μετατίθεται για ακόμη μία φορά η ημερομηνία παράδοσης του έργου.
Όπως επισημαίνεται στην ερώτηση, οι πολυετείς καθυστερήσεις στην παράδοση του έργου συνοδεύονται από σημαντική αύξηση του κόστους, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει παρουσιαστεί μια πλήρης και αναλυτική εικόνα του συνολικού οικονομικού αποτυπώματός του, των αποζημιώσεων που έχουν επιδικαστεί και καταβληθεί, αλλά και των εκκρεμών διεκδικήσεων που ενδέχεται να επιβαρύνουν περαιτέρω το Δημόσιο.
Οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν, με πλήρη διαφάνεια, το πραγματικό κόστος ενός έργου που είναι αναγκαίο για την καθημερινότητα, την κυκλοφοριακή αποσυμφόρηση και την αναπτυξιακή προοπτική της Θεσσαλονίκης.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι βασικά συνοδευτικά έργα, όπως η διάνοιξη της οδού Πόντου, οι υποδομές μετεπιβίβασης και στάθμευσης στη Μίκρα, καθώς και η πλήρης διασύνδεση της επέκτασης με το δίκτυο λεωφορείων, δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί. Την ίδια στιγμή, η εμπειρία από τη λειτουργία της βασικής γραμμής του Μετρό, με τα τεχνικά προβλήματα που έχουν καταγραφεί, καθιστά αναγκαία τη διασφάλιση ότι η επέκταση θα τεθεί σε λειτουργία μόνο με πλήρη τεχνική και επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Κατόπιν τούτων, η βουλευτής ερωτά τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών ποιο είναι το τελικό, συνολικό κόστος του έργου, ποιες οι αποζημιώσεις που έχουν επιδικαστεί, εγκριθεί και καταβληθεί, καθώς και ποιο είναι το ύψος της απαίτησης της αναδόχου εταιρείας σε καθεμία από τις εκκρεμείς προσφυγές. Ερωτά, επίσης, ποιο είναι το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση των συνοδευτικών έργων. Τέλος, ερωτά ποιες πιστοποιήσεις ασφαλείας απαιτούνται για την έναρξη της εμπορικής λειτουργίας της επέκτασης, ποιες έχουν ήδη εκδοθεί, καθώς και αν έχει ολοκληρωθεί η απαιτούμενη δοκιμαστική λειτουργία και η εκπαίδευση του προσωπικού.
Το πλήρες κείμενο της ερώτησης έχει ως εξής:
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον κ. Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών
Θέμα: «Επέκταση Μετρό Θεσσαλονίκης προς Καλαμαριά: Το πραγματικό κόστος, οι αποζημιώσεις, τα ανοιχτά συνοδευτικά έργα και η ετοιμότητα λειτουργίας»
Με επανειλημμένες παρεμβάσεις μας έχει αναδειχθεί η ανάγκη της επέκτασης του Μετρό Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά, απαραίτητης για την καθημερινότητα χιλιάδων πολιτών, την κυκλοφοριακή αποσυμφόρηση και την αναπτυξιακή προοπτική τηςπόλης. Οι αλλεπάλληλες καθυστερήσεις στην παράδοση του έργου δεν είναι ούτε ανώδυνες ούτε αυτονόητες.
Σήμερα, 8 περίπου χρόνια μετά τον αρχικό στόχο, ο προϋπολογισμός του έργου (μέσω των 6 επιμέρους συμβάσεων που τελικά απαιτήθηκαν) ανέρχεται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, στα 747,6 εκατ. ευρώ συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ (έναντι των 518 εκατ. ευρώ, όπως αρχικά είχε προβλεφθεί), παρουσιάζοντας σημαντική αύξηση, το ακριβές ύψος του οποίου δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνεται και η σύμβαση προμήθειας για τη βασική γραμμή, επομένως, δεν έχει αποσαφηνιστεί επισήμως ποιο είναι το πραγματικό συνολικό κόστος που αποδίδεται αποκλειστικά στην επέκταση της Καλαμαριάς και ποιο μέρος των κοινών συμβάσεων αφορά τη βασική γραμμή.
Μέρος της συνολικής οικονομικής επιβάρυνσης συνδέεται και με αποζημιώσεις που το Δημόσιο έχει ήδη καταβάλει στην ανάδοχο εταιρεία λόγω καθυστερήσεων και διαφορών με την αναθέτουσα αρχή. Μόνο για την επέκταση Καλαμαριάς έχουν επιδικαστεί και εγκριθεί προς καταβολή μέχρι σήμερα περίπου 64 εκατ. ευρώ. Ταυτόχρονα, εκκρεμεί η εκδίκαση τουλάχιστον 4 ακόμη προσφυγών της αναδόχου εταιρείας σε διαιτησία, για την προμήθεια συρμών, το σύστημα τηλεπικοινωνιών, το σύστημα κομίστρου και το ίδιοτο κατασκευαστικό έργο, για τις οποίες το διεκδικούμενο ποσό δεν έχει γίνει γνωστό.
Μέχρι σήμερα εξακολουθεί να μην έχει δοθεί ενιαία και αναλυτική επίσημη παρουσίαση του πλήρους κόστους της βασικής γραμμής και της επέκτασης, ανά επιμέρους σύμβαση, ούτε σαφής αποτύπωση του συνόλου των αποζημιώσεων που έχουν επιδικαστεί, εγκριθεί και πράγματι καταβληθεί από το Δημόσιο.
Δεν πρέπει επίσης να παραβλεφθεί η εμπειρία λειτουργίας της βασικής γραμμής του Μετρό, από την έναρξή της, τον Νοέμβριο του2024, έχει παρουσιάσει επανειλημμένα τεχνικά προβλήματα, από τον εγκλωβισμό επιβατών σε ασανσέρ, με επέμβαση της Πυροσβεστικής (14.05.2026), έως ένα ηλεκτρολογικό ζήτημα στον σταθμό «Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός» (25.05.2026), το οποίο προκάλεσε ψυχική επιβάρυνση στους επιβάτες, συνωστισμό, καθυστερήσεις και προσωρινή διακοπή λειτουργίας του σταθμού. Η επέκταση προς Καλαμαριά οφείλει να ξεκινήσει τη λειτουργία της με πλήρη τεχνική ετοιμότητα, ώστε να μηνεπαναληφθούν αντίστοιχα φαινόμενα.
Παράλληλα, η παράδοση της γραμμής δεν σηματοδοτεί και την ολοκλήρωση των αναγκαίων συνοδευτικών έργων:
- Η διάνοιξη της οδού Πόντου, του δρόμου στον οποίο βρίσκονται τέσσερις από τους πέντε νέους σταθμούς της επέκτασης και οοποίος χαρακτηρίζεται ως «δίδυμο έργο» του Μετρό, δεν έχει ακόμη εισέλθει στη φάση της κατασκευής. Το έργο βρίσκεται σεδιαδικασία δημοπράτησης, ενώ ο προβλεπόμενος χρόνος κατασκευής υπολογίζεται σε περίπου δώδεκα μήνες από την υπογραφή της σύμβασης. Είναι, συνεπώς, δεδομένο ότι δεν θα έχει ολοκληρωθεί κατά την έναρξη λειτουργίας της επέκτασης.
- Το αρχικό σχέδιο για τη δημιουργία στη Μίκρα πλήρους πολυτροπικού σταθμού μετεπιβίβασης, αντίστοιχου με εκείνον της Νέας Ελβετίας, έχει εγκαταλειφθεί λόγω έλλειψης χρόνου και χρηματοδότησης. Με βάση τον σημερινό σχεδιασμό, ο χώρος θα μπορεί να φιλοξενήσει το πολύ τρεις θέσεις λεωφορείων, γεγονός που δεν επιτρέπει την πλήρη μεταφορά και εξυπηρέτηση των λεωφορειακών γραμμών της ανατολικής Θεσσαλονίκης.
- Δεν υπάρχει ακόμη οριστική λύση για τη στάθμευση γύρω από τους νέους σταθμούς, ιδίως στη Μίκρα. Ο Δήμος Καλαμαριάς έχει κινηθεί για την παραχώρηση δημόσιων εκτάσεων από την ΚΤΥΠ, την ΕΤΑΔ και τη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού, προκειμένου, μεταξύ άλλων, να δημιουργηθεί χώρος στάθμευσης κοντά στον τερματικό σταθμό. Οι διαδικασίες παραχώρησης, όμως, δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.
- Δεν έχει παρουσιαστεί επισήμως το τελικό σχέδιο διασύνδεσης της επέκτασης με το δίκτυο λεωφορείων του ΟΣΕΘ. Ο ανασχεδιασμός των λεωφορειακών γραμμών βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, ενώ έχει ήδη αναγνωριστεί ότι ο σταθμός τηςΜίκρας δεν είναι έτοιμος να υποδεχθεί το σύνολο των λεωφορείων της ανατολικής Θεσσαλονίκης και ότι οι αλλαγές θα εφαρμοστούν σταδιακά.
Η καθυστέρηση των παραπάνω συνοδευτικών έργων, σε συνδυασμό με την έλλειψη επαρκών χώρων στάθμευσης και οργανωμένου σταθμού μετεπιβίβασης, δημιουργεί τον κίνδυνο η επέκταση του Μετρό να εξυπηρετήσει, κατά την πρώτη περίοδο λειτουργίας της, σημαντικά μικρότερο αριθμό πολιτών από εκείνον για τον οποίο σχεδιάστηκε.
Επειδή η επικείμενη ολοκλήρωση της επέκτασης δεν πρέπει να αποτελέσει αφορμή για να περάσουν στη λήθη το πραγματικό κόστος του έργου, οι πολυετείς καθυστερήσεις και οι ευθύνες που τις προκάλεσαν.
Επειδή οι πολίτες και οι φορολογούμενοι δικαιούνται πλήρη διαφάνεια για το πώς δαπανήθηκε το δημόσιο χρήμα και για τοσυνολικό ύψος των οικονομικών απαιτήσεων των αναδόχων.
Επειδή η λειτουργία μιας γραμμής Μετρό χωρίς τα απαραίτητα συνοδευτικά έργα πρόσβασης, στάθμευσης και διασύνδεσηςπεριορίζει την πραγματική της χρησιμότητα για την πόλη.
Επειδή το κόστος του έργου έχει αυξηθεί και εκκρεμούν προσφυγές της αναδόχου εταιρείας σε διαιτησία, για τις οποίες το ύψος τηςαποζημίωσης που ενδέχεται να κληθεί να καταβάλει το Δημόσιο παραμένει άγνωστο.
Επειδή η βασική γραμμή του Μετρό έχει παρουσιάσει τεχνικά προβλήματα κατά τη λειτουργία της και η επέκταση προςΚαλαμαριά οφείλει να ξεκινήσει με πλήρη τεχνική και επιχειρησιακή ετοιμότητα, χωρίς επανάληψη αντίστοιχων φαινομένων.
Ερωτάται ο κ. Υπουργός:
- Ποιο είναι το ύψος της απαίτησης της αναδόχου εταιρείας σε καθεμία από τις 4 εκκρεμείς προσφυγές διαιτησίας, και ποιο το εκτιμώμενο πρόσθετο δημοσιονομικό βάρος για το Δημόσιο;
- Ποιο είναι το τελικό, συνολικό κόστος κατασκευής του Μετρό Θεσσαλονίκης, συμπεριλαμβανομένης της επέκτασης Καλαμαριάς, ανά επιμέρους σύμβαση, σε σχέση με τον αρχικό εγκεκριμένο προϋπολογισμό των 518 εκατ. ευρώ;
- Ποιο είναι το συνολικό ποσό αποζημιώσεων που έχει μέχρι σήμερα: α) επιδικαστεί, β) εγκριθεί προς καταβολή και γ)πράγματι καταβληθεί από το Δημόσιο, για τη βασική γραμμή και την επέκταση προς Καλαμαριά, ανά σύμβαση και ανάδοχο;
- Ποιο είναι το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα δημοπράτησης, υπογραφής της σύμβασης και ολοκλήρωσης της διάνοιξης της οδού Πόντου; Πώς θα εξασφαλιστεί έως τότε η ασφαλής και απρόσκοπτη πρόσβαση των επιβατών στους τέσσερις σταθμούς που βρίσκονται κατά μήκος της;
- Ποιος είναι ο σχεδιασμός του Υπουργείου για την επίλυση του ζητήματος στάθμευσης γύρω από τους νέους σταθμούς, ιδίως στη Μίκρα, και σε ποιο χρονικό ορίζοντα αναμένεται να υλοποιηθεί;
- Πότε αναμένεται να οριστικοποιηθεί και να εφαρμοστεί το σχέδιο διασύνδεσης της επέκτασης με το δίκτυο λεωφορείων του ΟΣΕΘ;
- Ποια πιστοποιητικά ασφαλούς λειτουργίας απαιτούνται για την έναρξη εμπορικής λειτουργίας της επέκτασης Καλαμαριάς, ποια έχουν ήδη εκδοθεί και από ποιους φορείς, και ποια εκκρεμούν;
- Έχει ολοκληρωθεί η απαιτούμενη δοκιμαστική λειτουργία υπό πραγματικές συνθήκες και η εκπαίδευση του προσωπικού που θα στελεχώσει την επέκταση;
