Η Τοπική Αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα έχει διαχρονικά ταυτιστεί με βαρύγδουπες, μακρόπνοες εξαγγελίες που συχνά «βαλτώνουν» στους διαδρόμους της γραφειοκρατίας. Σε μια προσπάθεια να ανατρέψει αυτή την παγιωμένη αντίληψη και να εγκαθιδρύσει μια κουλτούρα άμεσης λογοδοσίας, ο Περιφερειάρχης Αττικής, Νίκος Χαρδαλιάς, προχώρησε σε έναν αναλυτικό, ενδιάμεσο απολογισμό των πρώτων 30 μηνών της θητείας του. Σε ειδική εκδήλωση στο ιστορικό Ωδείο Αθηνών το οποίο αναμορφώθηκε με πόρους του Περιφερειακού Προγράμματος «Αττική 2021-2027», η διοίκηση άνοιξε τα χαρτιά της, παρουσιάζοντας έναν χάρτη 352 έργων και παρεμβάσεων σε 66 Δήμους, με συνολικό προϋπολογισμό που αγγίζει τα 2,587 δισεκατομμύρια ευρώ.
Ο απολογισμός σε αριθμούς: Στο 58,81% η υλοποίηση του σχεδιασμού
Το πλέον ενδιαφέρον στοιχείο της παρουσίασης δεν ήταν οι προθέσεις, αλλά η παράθεση των μετρήσιμων δεικτών υλοποίησης. Σπάζοντας την πρακτική των “απολογισμών λήξης”, η Περιφερειακή Αρχή ανακοίνωσε ότι το 58,81% του συνολικού προεκλογικού σχεδιασμού βρίσκεται ήδη σε τροχιά υλοποίησης. Το σχέδιο δομείται σε 300+1 μεγάλα έργα και 50+1 στοχευμένες παρεμβάσεις.
Η ακτινογραφία των 352 έργων καταγράφει τα εξής στάδια ωρίμανσης:
-
24 έργα έχουν ήδη ολοκληρωθεί και παραδοθεί.
-
88 έργα βρίσκονται στο στάδιο της κατασκευής.
-
60 έργα έχουν δημοπρατηθεί.
-
35 έργα έχουν ξεπεράσει τις ελεγκτικές διαδικασίες και είναι έτοιμα προς δημοπράτηση.
-
145 έργα βρίσκονται στη φάση της μελετητικής ωρίμανσης.
Είναι χαρακτηριστικό ότι από τα 301 μεγαλύτερα έργα του προγράμματος, τα 173 (ποσοστό 57,47%) έχουν ξεπεράσει τον σκόπελο του σχεδιασμού και είτε έχουν ολοκληρωθεί, είτε εκτελούνται, είτε βρίσκονται σε διαγωνιστική διαδικασία.
Το στοίχημα της ανθεκτικότητας: Αντιπλημμυρικά και περιβάλλον
Οι καταστροφικές επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης έχουν αναδείξει την πολιτική προστασία σε απόλυτη προτεραιότητα. Ο προγραμματισμός του κ. Χαρδαλιά δεσμεύει το 57% του συνόλου (171 έργα) στην ασφάλεια, το περιβάλλον και τις αστικές υποδομές.
Τα οικονομικά δεδομένα πιστοποιούν αυτή τη στρατηγική μετατόπιση:
-
64 έργα αντιπλημμυρικής και αντιπυρικής προστασίας απορροφούν περίπου 508 εκατ. ευρώ (με το 67,19% αυτών να βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη).
-
76 έργα αναβάθμισης αστικών υποδομών και ενίσχυσης του πρασίνου κοστολογούνται στα 409,6 εκατ. ευρώ.
-
31 έργα οδικής ασφάλειας δεσμεύουν πόρους ύψους 192,9 εκατ. ευρώ.
Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στη διαχείριση των ρεμάτων. Η Περιφέρεια Αττικής καλείται να συντηρήσει 448 ρέματα, συνολικού μήκους 880 χιλιομέτρων, απαιτώντας ετησίως περισσότερα από 30 εκατ. ευρώ μόνο για καθαρισμούς και αντιστηρίξεις. Η διοίκηση επιχειρεί να αντικαταστήσει την αποσπασματική διαχείριση του παρελθόντος με ένα συνεκτικό, μόνιμο μοντέλο πρόληψης.
Τα 21 μητροπολιτικά έργα και το πάρκο «Αέναον» στο Φάληρο
Ο στρατηγικός σχεδιασμός πλαισιώνεται από 21 υπερτοπικά έργα, με προϋπολογισμό 925 εκατ. ευρώ, που αναμένεται να αλλάξουν τη φυσιογνωμία της Αττικής.
Κορωνίδα αυτών των παρεμβάσεων αποτελεί το Νέο Μητροπολιτικό Πάρκο «Αέναον» στον Φαληρικό Όρμο. Με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση 370 εκατ. ευρώ, 541 στρέμματα μετεξελίσσονται σε μια από τις μεγαλύτερες αστικές αναπλάσεις της Μεσογείου, προσφέροντας έναν νέο περιβαλλοντικό και πολιτιστικό πόλο ανοικτό στους πολίτες.
Παράλληλα, κομβικά έργα υποδομής, όπως ο Τριπλός Κόμβος Σκαραμαγκά, η αναβάθμιση της Λεωφόρου Κηφισού, η βελτίωση της Παλαιάς Εθνικής Οδού Αθηνών – Θηβών και η εγκατάσταση 388 καμερών καταγραφής παραβάσεων του Κ.Ο.Κ., στοχεύουν στην άμβλυνση του κυκλοφοριακού προβλήματος. Η ευθύνη συντήρησης 1.623 χιλιομέτρων οδικού δικτύου (157 οδογέφυρες, 12.780 φωτεινοί σηματοδότες) είναι τεράστια, με το 58% των σχετικών παρεμβάσεων αναβάθμισης να έχει ενεργοποιηθεί.
Το ράλι του ΕΣΠΑ, οι επιχειρήσεις και ο αθλητισμός
Η σημαντικότερη οικονομική είδηση του απολογισμού εστιάζεται στην κατακόρυφη αύξηση της απορροφητικότητας. Το Περιφερειακό Πρόγραμμα «Αττική 2021–2027» εκτινάχθηκε από το 5,28% (στα τέλη του 2023) στο 39%, φέρνοντας την Περιφέρεια Αττικής στην πρώτη θέση εθνικά. Έχουν ενεργοποιηθεί προσκλήσεις 1,49 δισ. ευρώ, έχουν ενταχθεί 1.633 πράξεις και πραγματοποιούνται πληρωμές σε 956 υποέργα, ενώ το 10% των πόρων ανακατευθύνθηκε έξυπνα σε νέες ανάγκες όπως η προσιτή στέγαση.
Στην επιχειρηματικότητα, το πρόγραμμα «Attiki On» ενέκρινε 1.044 επενδυτικά σχέδια (95,5 εκατ. ευρώ) για τον ψηφιακό μετασχηματισμό μικρών επιχειρήσεων. Παράλληλα, τα σχέδια για νέα Εθνικά Αθλητικά Κέντρα (μπάσκετ, βόλεϊ) και Προπονητήρια (χειμερινά και βαρέα αθλήματα) ενισχύουν το προφίλ της περιοχής ως διεθνούς αθλητικού κόμβου.
Η κοινωνική συνοχή στο προσκήνιο
Στον ευαίσθητο τομέα της κοινωνικής πολιτικής, 90 εκατ. ευρώ δεσμεύονται για την επόμενη τριετία, στηρίζοντας 253 κοινωνικές δομές (Κέντρα Κοινότητας, δομές αστέγων, Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης, κέντρα για κακοποιημένες γυναίκες), παρέχοντας υπηρεσίες σε 150.000 ωφελούμενους. Η καινοτόμος δράση «ΕΜΕΙΣ» διασυνδέει 2.000 κοινωνικές δομές σε 66 Δήμους, διαμορφώνοντας έναν ενιαίο μηχανισμό αλληλεγγύης και ψηφιακού εγγραμματισμού.
Η πολιτική νομιμοποίηση
Το γεγονός ότι ο απολογισμός πραγματοποιήθηκε ενώπιον κλιμακίου υπουργών αποτελεί σαφές πολιτικό μήνυμα. Το «παρών» έδωσαν, μεταξύ άλλων, ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, κορυφαίοι Υπουργοί (Σταύρος Παπασταύρου, Τάκης Θεοδωρικάκος, Βασίλης Κικίλιας, Όλγα Κεφαλογιάννη), ο Ευρωπαίος Επίτροπος Απόστολος Τζιτζικώστας και ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ.
Αυτή η θεσμική συστράτευση δεν αποδεικνύει απλώς την ισχυρή νομιμοποίηση της διοίκησης του Νίκου Χαρδαλιά, αλλά υπογραμμίζει ότι η κεντρική κυβέρνηση έχει επενδύσει τεράστιο πολιτικό κεφάλαιο στην επιτυχία αυτών των 2,5 δισ. ευρώ. Ο απολογισμός των 30 μηνών επιβεβαιώνει ότι η Περιφέρεια Αττικής λειτουργεί βάσει ενός σαφούς, τεχνοκρατικού σχεδίου. Το τελικό, ωστόσο, στοίχημα θα κριθεί στην κάλπη της καθημερινότητας: κατά πόσο αυτά τα χρήματα θα προλάβουν να μεταμορφωθούν σε αναβαθμισμένη ποιότητα ζωής για τον κάθε πολίτη.
