Γεννημένη σαν σήμερα, στις 18 Οκτωβρίου 1920 στην Αθήνα από πολιτική οικογένεια η Μελίνα Μερκούρη υπήρξε η απόλυτη ελληνίδα σταρ του κινηματογράφου με διεθνή ακτινοβολία. Εκτός από την καλλιτεχνική της προσφορά, υπηρέτησε με πάθος την πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας. Ως υπουργός Πολιτισμού από το 1981 έως το 1989 και ξανά από το 1993 έως το 1994, ανέπτυξε σημαντικές πρωτοβουλίες για την προώθηση του ελληνικού πολιτισμού.
Επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα
Ένα από τα κύρια οράματά της ήταν η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο. Η Μερκούρη πίστευε ακράδαντα ότι τα γλυπτά, που αφαιρέθηκαν, θα έπρεπε να επιστραφούν στην πατρίδα τους, προκειμένου να επανασυνδεθούν με τον πολιτιστικό τους χώρο.
Ηγήθηκε μιας διεθνούς εκστρατείας για την επιστροφή των γλυπτών στην Ελλάδα, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Τα μάρμαρα αυτά είναι η υπερηφάνεια και η ταυτότητά μας». Το 1982, σε ομιλία της στην UNESCO, εξέφρασε την ανάγκη της επανένωσης των γλυπτών με τον Παρθενώνα. Παρά τις συνεχείς προσπάθειες από την ελληνική πλευρά, το ζήτημα παραμένει άλυτο.
Τα Γλυπτά του Παρθενώνα είναι μια συλλογή γλυπτών που αφαιρέθηκαν από τον Παρθενώνα στην Ακρόπολη της Αθήνας κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής κυριαρχίας, στις αρχές του 19ου αιώνα. Τα αφαίρεσε παρανόμως ο Λόρδος Έλγιν, Βρετανός πρεσβευτής στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, και τα μετέφερε στη Βρετανία. Σήμερα φυλάσσονται στο Βρετανικό Μουσείο.
Η Μελίνα Μερκούρη εργάστηκε, επίσης, για τη δημιουργία Δημοτικών Περιφερειακών Θεάτρων, με στόχο να φέρει τον πολιτισμό κοντά στους κατοίκους της επαρχίας. Αυτή η πρωτοβουλία ενίσχυσε την πρόσβαση στο θέατρο και προώθησε τις τέχνες σε περιοχές που δεν είχαν εύκολη πρόσβαση σε πολιτιστικά δρώμενα.
Ένας άλλος σημαντικός θεσμός που εισήγαγε ήταν η «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης». Μέσω αυτού του θεσμού, προωθήθηκε η πολιτιστική ανταλλαγή και η ανάδειξη των τοπικών πολιτισμών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η συμβολή της Μελίνας Μερκούρη στον πολιτισμό και την τέχνη παραμένει αναγνωρίσιμη και η κληρονομιά της συνεχίζει να εμπνέει τις μελλοντικές γενιές.
