Τη δυναμική της γελοιογραφίας και του σκίτσου ως μέσων κοινωνικού σχολιασμού και προάσπισης της ελευθερίας του λόγου αναδεικνύει μια ξεχωριστή διπλή εικαστική εκδήλωση που εγκαινιάστηκε στο Ινστιτούτο Θερβάντες της Αθήνας.
Η εκδήλωση συνδυάζει την «3η Έκθεση (και διαγωνισμό) Γελοιογραφίας ΛΕΑ: Λογοτεχνία και Ελευθερία» με την παγκοσμίου φήμης διεθνή έκθεση της Γουαδαλαχάρα του Μεξικού «La Catrina: 25 χρόνια Σκίτσο, Σάτιρα και Ελευθερία». Η δράση φιλοξενείται στο πλαίσιο του 18ου Φεστιβάλ Ιβηροαμερικανικής Λογοτεχνίας «Λογοτεχνία Εν Αθήναις» (ΛΕΑ).
Στην έκθεση παρουσιάζονται έργα τόσο νέων δημιουργών όσο και ιερών τεράτων του είδους, όπως ο εμβληματικός Αργεντινός σκιτσογράφος Quino (δημιουργός της Μαφάλντα).
Διεθνής Διαγωνισμός: Οι μεγάλες βραβεύσεις
Κατά τη διάρκεια των εγκαινίων, τα οποία πραγματοποιήθηκαν παρουσία των πρέσβεων της Ισπανίας, της Χιλής και της Κολομβίας, ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα του διεθνούς διαγωνισμού γελοιογραφίας:
-
1ο Βραβείο: Απονεμήθηκε στη Μαριλένα Νάρντι από την Ιταλία.
-
2ο Βραβείο: Κατέλαβε ο Αμερικανοϊρανός Αλί Μιραΐ.
Η γελοιογραφία ως «πύλη» για την ανάγνωση και οι ψηφιακές απειλές
Μετά τα εγκαίνια, στην ταράτσα του Ινστιτούτου, πραγματοποιήθηκε συζήτηση με θέμα «Γελοιογραφία, Σκίτσο και προώθηση της Ανάγνωσης». Σε αυτήν συμμετείχαν οι συντελεστές της έκθεσης (Αδριάνα Μοσκέρα, Εδουάρδο Γκαλίνδο, Χουάν Γκαρθία) μαζί με τον γνωστό Έλληνα κομίστα και γελοιογράφο Solup (Αντώνη Νικολόπουλο).
Οι ομιλητές φώτισαν τη διαδρομή και τις σύγχρονες προκλήσεις του είδους:
Η πρώτη επαφή με το βιβλίο: Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν ότι οι γελοιογραφίες, τα κόμικς και οι σατιρικές βινιέτες των εφημερίδων αποτελούσαν ιστορικά την πρώτη, ομαλή εισαγωγή των παιδιών στον κόσμο της ανάγνωσης και της λογοτεχνίας, χάρη στην απλότητα και την αμεσότητά τους.
Ο κίνδυνος της ψηφιακής ομοιογένειας
Η συζήτηση εστίασε έντονα στον μαρασμό του έντυπου Τύπου. Η σύγχρονη ψηφιακή πραγματικότητα και η εμπορευματοποίηση της εικόνας τείνουν να περιθωριοποιήσουν τη γελοιογραφία. Η «ψηφιακή παντοκρατορία» επιβάλλει πολιτισμικά στερεότυπα και μια συμπεριφορική ομοιογένεια, πνίγοντας τη «βλάσφημη» και απελευθερωτική φύση της σάτιρας.
Ιδιαίτερα για την Ελλάδα —μια χώρα με παράδοση στη σάτιρα από την εποχή του Αριστοφάνη, και με τη γελοιογραφία να μεγαλουργεί σε ιστορικές στιγμές όπως ο ελληνοϊταλικός πόλεμος ή η δικτατορία— η ενδεχόμενη εξαφάνιση του είδους θα σημάνει την απώλεια ενός βασικού ταυτοτικού στοιχείου της κουλτούρας μας.
