Η μαραθώνια συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ επιβεβαίωσε την τροχιά αποσύνθεσης στην οποία βρίσκεται το κόμμα, καταγράφοντας ωστόσο χαμηλούς τόνους και μια γενικευμένη αίσθηση συμβιβασμού με τη δημοσκοπική πραγματικότητα.
Το ανώτατο καθοδηγητικό όργανο εμφανίστηκε σαφώς αποδεκατισμένο, καθώς μεγάλο κύμα μεσαίων στελεχών και μελών έχει ήδη αποχωρήσει με κατεύθυνση την ΕΛΑΣ, το νέο κομματικό εγχείρημα που ίδρυσε ο Αλέξης Τσίπρας.
Η πρόταση Φάμελλου και το «μπαλάκι» στον Τσίπρα
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Φάμελλος, πέρασε με πλειοψηφία 75-35 την εισήγησή του, η οποία χαρακτηρίζει στρατηγικό λάθος την αυτόνομη κάθοδο του ΣΥΡΙΖΑ απέναντι στην ΕΛΑΣ και θεσπίζει την πολιτική στήριξη του κόμματος προς το εγχείρημα του πρώην πρωθυπουργού.
Η απόφαση αυτή θεωρήθηκε μονόδρομος, δεδομένου ότι η βάση έχει εγκαταλείψει τις τοπικές οργανώσεις και η πλειοψηφία των στελεχών κοιτάζει πλέον προς την έδρα του νέου κόμματος στην οδό Αμαλίας. Ωστόσο, η έλλειψη συγκεκριμένου οδικού χάρτη μεταθέτει τις οριστικές εξελίξεις για τον Σεπτέμβριο.
Με την κίνηση αυτή, η ηγεσία μεταφέρει την πίεση στον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος θα κληθεί να απαντήσει αν αποδέχεται τη θεσμική συμπόρευση, την ώρα που ο ίδιος έχει ξεκαθαρίσει ότι επιθυμεί την προσέλευση προσώπων και όχι οργανωμένων τάσεων ή κομμάτων.
Οι προειδοποιήσεις των βουλευτών
Η ζοφερή πραγματικότητα αποτυπώθηκε ανάγλυφα στις τοποθετήσεις βουλευτών που στηρίζουν τη νυν πλειοψηφία, οι οποίοι προσγείωσαν το σώμα στην εκλογική πραγματικότητα:
-
Ο Κώστας Μπάρκας, απευθυνόμενος στην εσωκομματική αντιπολίτευση, σημείωσε χαρακτηριστικά: «Θέλετε να κατεβάσετε ψηφοδέλτια και εδώ δεν υπάρχουν οργανώσεις».
-
Ο Γιώργος Γαβρήλος ήταν ακόμα πιο σαφής, δηλώνοντας ότι ο ΣΥΡΙΖΑ «εκλογικά είναι game over».
Το μέτωπο των «αποσυνάγωγων» με το όπλο παρά πόδα
Η τριάδα της εσωκομματικής αντιπολίτευσης, Παύλος Πολάκης, Νίκος Παππάς και Ρένα Δούρου, επέλεξε να κρατήσει χαμηλούς τόνους, αποφεύγοντας την ακραία σύγκρουση που θα άνοιγε τον ασκό του Αιόλου για την περίοδο της ηγεσίας Κασσελάκη και τον δικό τους ρόλο σε αυτή.
Ιδιαίτερα φορτισμένη ήταν η τοποθέτηση της Ρένας Δούρου, η οποία εξέφρασε πικρία τόσο προς τους συντρόφους της όσο και προς τον Αλέξη Τσίπρα, καλώντας τον Σωκράτη Φάμελλο να υιοθετήσει τροπολογία κοινής δράσης από τη Δευτέρα το πρωί. Στην κατακλείδα της ανέφερε: «Αλλιώς μας πετάτε στα σκυλιά όλους και δεν μας πρέπει».
Παρά την ήττα τους στην ψηφοφορία, οι Πολάκης, Παππάς και Δούρου δεν καταθέτουν τα όπλα. Με ορίζοντα το φθινόπωρο, εκτιμάται ότι θα επιχειρήσουν να ανασυνταχθούν. Ποντάρουν στο ότι το συνεχιζόμενο κύμα αποχωρήσεων προς το κόμμα Τσίπρα ενδέχεται να αλλάξει τους εσωτερικούς συσχετισμούς υπέρ τους, επιτρέποντάς τους να διατηρήσουν τον έλεγχο του εναπομείναντος κομματικού μηχανισμού του ΣΥΡΙΖΑ.
Η επίσημη παραδοχή ενός πολιτικού τέλους;
Η συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν απλώς άλλη μια πράξη στο εσωκομματικό δράμα των τελευταίων ετών· ήταν η επίσημη παραδοχή ενός πολιτικού τέλους. Όταν το ανώτατο καθοδηγητικό όργανο ενός κόμματος που κυβέρνησε τη χώρα ψηφίζει με πλειοψηφία 75-35 να προσφέρει «πολιτική στήριξη» σε ένα άλλο, νεοσύστατο κόμμα (την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα), δεν ασκεί πολιτική στρατηγική. Υπογράφει ληξιαρχική πράξη θανάτου.
Η κριτική ματιά πάνω στις ραγδαίες εξελίξεις αποκαλύπτει ένα κόμμα εγκλωβισμένο στις δικές του αυταπάτες, που αδυνατεί να παραγάγει πολιτική και απλώς αντιδρά σπασμωδικά στην ιστορική του συρρίκνωση.
Από τον κυβερνητισμό στο πολιτικό «κέλυφος»
Το βασικό συμπέρασμα από τη χθεσινή μαραθώνια διαδικασία είναι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έχει μετατραπεί σε ένα άδειο κέλυφος. Η εικόνα μιας αποδεκατισμένης Κεντρικής Επιτροπής, από την οποία έχουν αποχωρήσει δεκάδες μεσαία και ανώτερα στελέχη με προορισμό το εγχείρημα της οδού Αμαλίας, αποτυπώνει ανάγλυφα τη διάλυση της οργανωτικής δομής.
Η ηγεσία του Σωκράτη Φάμελλου, επιλέγοντας να χαρακτηρίσει «στρατηγικό λάθος» την αυτόνομη κάθοδο απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα, έκανε μια κίνηση ρεαλισμού, η οποία όμως στερείται προοπτικής. Πετώντας το μπαλάκι στον πρώην πρωθυπουργό, ο ΣΥΡΙΖΑ ελπίζει σε μια ιδιότυπη ασυλία ή σε μια μελλοντική απορρόφηση.
Όμως η στρατηγική αυτή προσκρούει στην ίδια τη λογική του Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος έχει καταστήσει σαφές ότι το νέο του εγχείρημα αφορά πρόσωπα και όχι φθαρμένα κομματικά σφραγίδαι ή οργανωμένες τάσεις.
Το παράδοξο των «αποσυνάγωγων»
Η στάση της εσωκομματικής μειοψηφίας (Πολάκης, Παππάς, Δούρου) αναδεικνύει μια άλλη πτυχή της κρίσης. Η επιλογή τους να κρατήσουν χαμηλούς τόνους δεν ήταν προϊόν συναίνεσης, αλλά ανάγκης. Μια μετωπική σύγκρουση θα άνοιγε τον ασκό του Αιόλου για τις ευθύνες της περιόδου Κασσελάκη – μιας περιόδου που τραυμάτισε ανεπανόρθωτα την αξιοπιστία του χώρου.
Η φορτισμένη δήλωση της Ρένας Δούρου («μας πετάτε στα σκυλιά») συμπυκνώνει την πικρία μιας ομάδας στελεχών που βλέπουν το έδαφος να χάνεται κάτω από τα πόδια τους. Ξέρουν ότι εκτός ΣΥΡΙΖΑ το πολιτικό τους μέλλον είναι αβέβαιο, καθώς η Αμαλίας δεν φαίνεται διατεθειμένη να τους προσφέρει σανίδα σωτηρίας. Έτσι, το «όπλο παρά πόδα» και η αναμονή μέχρι τον Σεπτέμβριο είναι η μοναδική τους στρατηγική επιλογή, με την ελπίδα ότι η συνεχιζόμενη αποδόμηση του κόμματος θα τους αφήσει, τελικά, με τα κλειδιά ενός έστω και μικρού, μηχανισμού.
Ποια θα είναι η επόμενη μέρα;
Η επόμενη μέρα για τον ΣΥΡΙΖΑ προδιαγράφεται εξαιρετικά δύσκολη και χωρίζεται σε τρία πιθανά σενάρια:
-
Σενάριο 1ο: Η πλήρης απορρόφηση και ο αφανισμός. Ο ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζει να φυλλορροεί καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού. Μέχρι τον Σεπτέμβριο, η πίεση από τη βάση και η δημοσκοπική κατάρρευση αναγκάζουν την ηγεσία σε μια άτυπη αυτοδιάλυση, με τα εναπομείναντα στελέχη να εντάσσονται μεμονωμένα στις λίστες της ΕΛΑΣ.
-
Σενάριο 2ο: Ο ΣΥΡΙΖΑ ως «κόμμα-σφραγίδα» της μειοψηφίας. Εάν η πλειοψηφία υπό τον Φάμελλο μετακινηθεί ολοκληρωτικά προς τον Τσίπρα, το κόμμα περνά στα χέρια της τριάδας Πολάκη-Παππά-Δούρου. Σε αυτή την περίπτωση, ο ΣΥΡΙΖΑ μετατρέπεται σε ένα μικρό, συγκρουσιακό κόμμα της ριζοσπαστικής αριστεράς, το οποίο θα δώσει μάχη επιβίωσης για την είσοδο στη Βουλή, αποκομμένο από τη μεγάλη κυβερνητική παράδοση του παρελθόντος.
-
Σενάριο 3ο: Η παρατεταμένη αποσύνθεση. Ένα status quo εσωτερικής φαγωμάρας και πολιτικής ακινησίας, όπου το κόμμα θα υφίσταται μόνο στα χαρτιά, αδυνατώντας να επηρεάσει τις πολιτικές εξελίξεις, την ώρα που το πολιτικό ενδιαφέρον της Κεντροαριστεράς θα έχει μετατοπιστεί πλήρως στις κινήσεις του Αλέξη Τσίπρα και του ΠΑΣΟΚ.
Το «game over» που ακούστηκε μέσα στην αίθουσα της Κεντρικής Επιτροπής από χείλη δικών του βουλευτών ίσως είναι η πιο ειλικρινής αποτύπωση της πραγματικότητας. Ο ΣΥΡΙΖΑ, όπως τον γνωρίσαμε από το 2012 και μετά, έκλεισε τον κύκλο του. Το ανώτατο όργανο του κόμματος απλώς επιβεβαίωσε ότι η επόμενη μέρα δεν του ανήκει.
