Όταν οι Ελληνίδες ψήφισαν για πρώτη φορά

19
Φεβρουάριος
2024

SHARE

Facebook
X
LinkedIn
Reddit
Telegram
Email

Ήταν μέσα της δεκαετίας του ’50. Ο Συναγερμός, μετά τον θάνατο του ιδρυτή του, διαλύεται και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, με βασιλική εντολή, αναλαμβάνει την πρωθυπουργία και ζητά να δημιουργήσει νέο κόμμα: είναι η γέννηση της ΕΡΕ στην οποία προσχώρησαν τα περισσότερα στελέχη του Ελληνικού Συναγερμού καθώς και πολλοί πολιτευόμενοι από άλλα κόμματα αλλά και από τις διάφορες πτέρυγες των Φιλελευθέρων.

Στη συσπείρωση της Δεξιάς το Κέντρο απάντησε με τη συμπαραταξιακή «Δημοκρατική Ένωσις», έναν συνασπισμό επτά κομμάτων με επικεφαλής τον Γεώργιο Παπανδρέου που είχε αναλάβει την αρχηγία των Φιλελευθέρων. Μετείχαν επίσης η Φιλελευθέρα Δημοκρατική Ένωσις του Σοφοκλή Βενιζέλου, το Δημοκρατικό Κόμμα Εργαζόμενου Λαού του Γεώργιου Καρτάλη, η Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά του Ιωάννη Πασαλίδη, η Εθνική Προοδευτική Ένωσις Κέντρου του Σάββα Παπαπολίτη, το Κόμμα Αγροτών και Εργαζομένων του Αλέξανδρου Μπαλτατζή και το σχεδόν υπό αφανισμό Λαϊκό Κόμμα του Κωνσταντίνου Τσαλδάρη.

Και χάρη σε εκείνο το απίθανο εκλογικό σύστημα, που εφαρμόστηκε και ονομάστηκε «τριφασικό» από τον Τύπο (επειδή συνδύαζε το πλειοψηφικό, το ημιανολογικό και το αναλογικό σύστημα ανά περιοχή! – την εποχή που το εν λόγω ρεύμα είχε εμφανιστεί στη χώρα) η ΕΡΕ πήρε λιγότερο ποσοστό πανελλαδικά από τη ΔΕ (47,38% έναντι 48,15%) αλλά έβγαλε παραπάνω έδρες: 165 έναντι 132!

Ωστόσο εκείνες οι εκλογές, σαν σήμερα 19 Φεβρουαρίου 1956, ήταν ιστορικές και για έναν ακόμη λόγο. Ήταν πρώτες που ψήφισαν και οι γυναίκες στην Ελλάδα.

Χρειάστηκαν δεκαετίες έντονων γυναικείων αγώνων για να μπορέσουν οι Ελληνίδες να αποκτήσουν δικαίωμα ψήφου. Για πρώτη φορά ψήφισαν στις δημοτικές εκλογές της 11ης Φεβρουαρίου 1934.

Εκλογικό δικαίωμα δεν δόθηκε σε όλες, αλλά μόνο σε όσες είχαν κλείσει τα 30 χρόνια και διέθεταν τουλάχιστον απολυτήριο Δημοτικού. Στους εκλογικούς καταλόγους της Αθήνας γράφτηκαν μόλις 2.655 κυρίες, από τις οποίες ψήφισαν τελικά μόνο 439. Χαρακτηριστική για το κλίμα της εποχής ήταν η άρνηση της ηθοποιού Μαρίκας Κοτοπούλη να ψηφίσει, λέγοντας μάλιστα πως ψήφο θέλουν μόνο όσες είναι άσχημες και όσες αποφεύγουν να κάνουν παιδιά!

Δήμαρχος Αθηναίων σε αυτές τις εκλογές αναδείχθηκε ο Κώστας Κοτζιάς, γιος του Αθηναίου εμπόρου Γεώργιου Κοτζιά, ενός εκ των ιδρυτών του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών. Επί των ημερών του διαμορφώθηκε το Πεδίον του Άρεως.

Ήταν, λοιπόν, το 1956 η απαρχή της εφαρμογής στην πράξη της καθολικής ψηφοφορίας, που είχε κατοχυρωθεί ήδη στο Σύνταγμα του 1864, με την αναγνώριση της ιδιότητας του πολίτη στις γυναίκες.

Πέρασε σχεδόν ένας αιώνας μέχρις ότου καταφέρουν οι Ελληνίδες να φτάσουν στην κάλπη, έχοντας κατακτήσει πλήρως το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις βουλευτικές εκλογές του 1956, με τη Λίνα Τσαλδάρη της ΕΡΕ και τη Βάσω Θανασέκου της Δημοκρατικής Ένωσης να εισέρχονται στο Ελληνικό Κοινοβούλιο. Η Τσαλδάρη έγινε και η πρώτη γυναίκα – υπουργός, καθώς ανέλαβε το Υπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας στην κυβέρνηση Κωνσταντίνου Καραμανλή. Την ίδια χρονιά εκλέχθηκε και η πρώτη γυναίκα Δήμαρχος, η Μαρία Δεσύλλα, στην Κέρκυρα.

Πρωτεργάτης στον αγώνα για τη συμμετοχή των γυναικών στα πολιτικά πράγματα της χώρας στάθηκε το φεμινιστικό κίνημα. Η Καλλιρρόη Παρρέν, εκδότρια του περιοδικού «Εφημερίς των Κυριών», ήταν η πιο σημαντική φωνή έκφρασης αυτών των διεκδικήσεων. Η ισότητα των δυο φύλων και η απαίτηση για τη χορήγηση πολιτικών δικαιωμάτων στις γυναίκες, οδήγησε στη σύσταση πολλών γυναικείων οργανώσεων, με αποτέλεσμα κατόπιν πιέσεων τους να φτάσουμε στο προεδρικό διάταγμα της 5ης Φεβρουαρίου του 1930 που αναγνώριζε το δικαίωμα του εκλέγειν για τις Ελληνίδες, αλλά μόνο για τις δημοτικές και κοινοτικές εκλογές και μόνο για τις εγγράμματες άνω των 30 ετών.

Η πλήρης κατοχύρωση των πολιτικών δικαιωμάτων των γυναικών ψηφίστηκε στις 28 Μαΐου του 1952, χωρίς όμως τελικά να συμμετάσχουν στις εκλογές του Νοεμβρίου, γιατί δεν είχαν ενημερωθεί οι εκλογικοί κατάλογοι. Το 1953, σε επαναληπτική εκλογή στη Θεσσαλονίκη, εξελέγη η πρώτη γυναίκα βουλευτής. Ήταν η Ελένη Σκούρα (Ελληνικός Συναγερμός), που μαζί με τη Βιργινία Ζάννα (Κόμμα Φιλελευθέρων), υπήρξαν οι δυο πρώτες γυναίκες υποψήφιες για το βουλευτικό αξίωμα.

Το γυναικείο κίνημα πέτυχε τη μεγαλύτερη νίκη του, όταν στο Σύνταγμα του 1975 καθιερώθηκε η αρχή της ισότητας των δυο φύλων. Ο αριθμός των γυναικών βουλευτών αυξήθηκε σημαντικά με την πάροδο των χρόνων…

Καμία γυναίκα δεν έχει εκλεγεί πρωθυπουργός της Ελλάδας για κανονική κυβερνητική θητεία, αλλά η Βασιλική Θάνου υπηρέτησε ως η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της χώρας, επικεφαλής μιας υπηρεσιακής κυβέρνησης, μεταξύ 27 Αυγούστου και 21 Σεπτεμβρίου 2015. Η πρώτη γυναίκα που ήταν επικεφαλής ενός μεγάλου πολιτικού κόμματος ήταν η Αλέκα Παπαρήγα, η οποία υπηρέτησε ως Γενικός Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ελλάδας από το 1991 έως το 2013.

Πρωτιά ΝΔ, η άνοδος της ΕΛΑΣ και η δύσκολη κυβερνητική εξίσωση στη δημοσκόπηση της Metron Analysis

 Παρά τις σαφείς εκλογικές απώλειες και το κύμα δυσαρέσκειας…

Ο ασκός του Αιόλου άνοιξε στην Κρήτη μετά το φονικό καρτέρι στον πρόεδρο…

Νέοι μάρτυρες «σπάνε» τη σιωπή τους και αποκαλύπτουν τις…

Στενά του Ορμούζ: Τέσσερα ιρανικά τάνκερ με 7 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου πέρασαν παρά τον αποκλεισμό

Τέσσερα δεξαμενόπλοια υπό ιρανική σημαία εξήλθαν με γεμάτα φορτία…

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ