Η κυβέρνηση θέλησε να δώσει το επίδομα ενοικίου και πραγματικά πιστεύω ότι αυτή την φορά προσπάθησε να τα κάνει όλα σωστά. Και πάλι όμως δημιουργήθηκαν δυσλειτουργίες αφήνοντας αρκετούς πολίτες με την γεύση της αδικίας, καθώς δεν έλαβαν τα χρήματα που δικαιούνται. Όταν μιλάμε για κάτι μεμονωμένο, όπως η επιστροφή ενοικίου, είναι τεράστιο σφάλμα να παραγνωρίζουμε ότι όλες οι φορολογικές διαδικασίες πάσχουν.
Όταν οι φορολογικές δηλώσεις αλλάζουν κάθε χρόνο και οι αλλαγές ανακοινώνονται την τελευταία στιγμή, λίγο πριν την έναρξη των δηλώσεων ή ακόμα και μετά την έναρξή τους και αυτή είναι η πραγματικότητα πάνω από 15 χρόνια ανελλιπώς, είναι αφέλεια να πιστεύει κανείς ότι τα προβλήματα που δημιουργούνται θα μπορεί να τα κρύβει για πάντα κάτω από το χαλί.
Όταν οι λογιστές φωνάζουμε ότι το σύστημα είναι μη λειτουργικό και θα πρέπει να αλλάξει φιλοσοφία και στόχευση, το λέμε γιατί είναι η αλήθεια και επειδή θέλουμε να κάνουμε την δουλειά μας σωστά, όσο και αν η φορολογική διοίκηση επιμένει να μας προσβάλλει ισχυριζόμενη ότι το κάνουμε από καπρίτσιο και από δήθεν αντιπολιτευτική διάθεση.
Πάμε τώρα στο συγκεκριμένο. Η πληροφόρηση για τα ενοίκια προέρχεται από τρείς πηγές:
Τα ηλεκτρονικά μισθωτήρια
Τα ηλεκτρονικά μισθωτήρια θα έπρεπε να είναι η μόνη πηγή πληροφόρησης για τα μισθώματα. Η ΑΑΔΕ όμως αντί να φροντίσει για την σωστή καταχώριση και χρήση της πληροφορίας, έκανε τα ηλεκτρονικά μισθωτήρια μια παγίδα συλλογής προστίμων. Στα μισθωτήρια είναι πολύ συχνό το φαινόμενο εκμισθωτής και μισθωτής να καταλήγουν σε μια αναπροσαρμογή ενοικίου αναδρομικά. Π.χ. συμφωνούν σήμερα, ότι η αναπροσαρμογή θα ισχύσει από την 1η Ιουνίου 2025. Αν αυτό αναρτηθεί θα επιφέρει πρόστιμο 100 ευρώ στον ιδιοκτήτη. Οπότε η λύση να γραφτεί ψευδώς ως ημερομηνία έναρξης αυτή που θεωρείται εμπρόθεσμη και το γεγονός ότι στην πραγματικότητα η αναπροσαρμογή ισχύει από την 1η Ιουνίου, γράφεται στις σημειώσεις, άρα είναι μια πληροφορία μη ψηφιακά αξιοποιήσιμη.
Στα ηλεκτρονικά μισθωτήρια έχουν γίνει διαχρονικά μεγάλα λάθη. Αρχικά, δεν υπήρχε καμία διαδικασία δήλωσης ότι λύθηκε ένα μισθωτήριο. Από το 2014 μέχρι και το 2020 αν κάποιος ήθελε να δηλώσει την λύση ενός μισθωτηρίου, απλά δεν μπορούσε να το κάνει. Δεν υπήρχε η δυνατότητα.
Η ΑΑΔΕ αποφάσισε να το αλλάξει αυτό μέσα στο 2020, χρονιά πανδημίας, κατά την οποία οι λογιστές είχαμε να διεκπεραιώσουμε κατεπειγόντως έναν απίστευτο όγκο διαδικασιών όπου μια αστοχία θα μπορούσε να κόστιζε σε μια επιχείρηση την ίδια της την επιβίωση.
Και δεν έφτανε μόνο αυτό. Η ΑΑΔΕ όταν άλλαξε την διαδικασία και έβαλε στους φορολογούμενους την υποχρέωση να δηλώνουν την λύση του μισθωτηρίου, θα έπρεπε να δώσει πολύ χρόνο, τουλάχιστον μέχρι την υποβολή της δήλωσης. Αφού σκοπός ήταν οι δηλώσεις των ενοικίων να συμπληρώνονται αυτόματα μέσω μισθωτηρίων, θα έπρεπε με το που βλέπαμε οι λογιστές ή ο φορολογούμενος ότι τα μισθωτήρια δεν απεικονίζονται σωστά στις δηλώσεις, να μπορούμε να τα διορθώσουμε χωρίς πρόστιμο. Η ΑΑΔΕ όμως είχε ορίσει τις διορθώσεις εκπρόθεσμες και τις τιμωρούσε με 100 ευρώ την μία. Το αποτέλεσμα ήταν να μην κάνει κανείς τις διορθώσεις και να υπάρχει αναντιστοιχία μεταξύ των δηλώσεων και των μισθωτηρίων.
Η ΑΑΔΕ κατάλαβε το πρόβλημα και θέλησε να το διορθώσει κάνοντας το ίδιο ακριβώς λάθος. Δηλαδή άνοιγε παράθυρα μη επιβολής προστίμων για διορθώσεις, με ασφυκτικές προθεσμίες που έληγαν πολύ πριν την καταληκτική προθεσμία υποβολής της δήλωσης, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι να μην το καταλάβουν καν και το πρόβλημα να διαιωνίζεται.
Το Ε2 του εκμισθωτή
Εδώ η πληροφόρηση θα είναι κατά τεκμήριο σωστή, το πρόβλημα όμως είναι ότι δεν μπορεί ο μισθωτής να στερηθεί το επίδομα, για τυχόν λάθη ή παραλήψεις του εκμισθωτή.
Ο κωδικός 811 στην δήλωση Ε1 του μισθωτή.
Είμαι 21 χρόνια λογιστής και έχουν περάσει πολλές χιλιάδες φορολογικές δηλώσεις από τα χέρια μου και μέχρι τώρα ποτέ δεν είχα δει να συμπληρώνεται ο κωδικός 811 λανθασμένα. Γι΄αυτό λοιπόν κι εγώ ο ίδιος θα πρότεινα στην ΑΑΔΕ να βλέπει αυτόν τον κωδικό. Και αυτό ακριβώς έκανε. Αποδείχθηκε λοιπόν, κάτι που προσωπικά αγνοούσα, ότι πολλοί φορολογούμενοι είχαν την λανθασμένη πεποίθηση ότι στον κωδικό 811 βάζουμε το μηνιαίο μίσθωμα και όχι το ετήσιο. Καθώς ο κωδικός 811 είναι απλά πληροφοριακό πεδίο που δεν επηρεάζει σε τίποτα την εκκαθάριση, έμειναν με το λάθος αυτό, γιατί κανείς ποτέ δεν μπήκε στον κόπο να το διορθώσει.
Η ΑΑΔΕ εδώ θα έπρεπε να πάρει τα μέτρα της και καθώς βασίστηκε σε ένα πληροφοριακό πεδίο, θα έπρεπε να κάνει μια διασταύρωση της πληροφορίας με τα μισθωτήρια και τα Ε2 των μισθωτών. Με τον τρόπο αυτό θα καταλάβαινε αυτομάτως το λάθος που έχει δημιουργήσει το μεγαλύτερο πρόβλημα, δηλαδή ότι υπάρχουν φορολογούμενοι που στον κωδικό 811 βάζουν το μηνιαίο μίσθωμα αντί για το ετήσιο. Αλλά η ΑΑΔΕ όλη της την ενέργεια την ξοδεύει στο πώς θα βάζει παγίδες προστίμων στους φορολογούμενους, οπότε δεν της μένει χρόνος να βρει τρόπους να προστατεύει τους φορολογούμενους από λάθη μηδενικής φοροδιαφυγής, άρα εξ ορισμού άδολα.
Συμπερασματικά. Αν δεν αλλάξουν άρδην οι φορολογικές διαδικασίες και δεν επικεντρωθεί η φορολογική αρχή στην απλότητα και την εξυπηρέτηση του φορολογούμενου, αντί για τις συνεχείς αλλαγές και την υπερβολική αυστηρότητα, προβλήματα όπως αυτό της επιδότησης ενοικίου θα το συναντάμε συχνά. Και αν τα προβλήματα αυτά τα συναντάμε σε τόσο απλά θέματα, καταλαβαίνει κανείς τι συμβαίνει στα πιο δύσκολα και πιο απαιτητικά.
