Για δεκαετίες, η πρόσβαση στην υγεία στην Ελλάδα καθοριζόταν από τη γεωγραφία. Σήμερα, αυτή η συνθήκη αλλάζει. Με ένα δίκτυο Κινητών Ομάδων Υγείας που διασχίζει ορεινά χωριά, νησιά και αστικές συνοικίες, το Εθνικό Σύστημα Υγείας επιχειρεί μια ουσιαστική ανατροπή. Να μην περιμένει τον ασθενή, αλλά να τον προσεγγίζει.
Οι Κινητές Ομάδες Υγείας, γνωστές ως ΚΟΜΥ, λειτουργούν ως αιχμή ενός νέου μοντέλου Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, το οποίο στοχεύει να καλύψει έως και μισό εκατομμύριο πολίτες ετησίως, μεταφέροντας υπηρεσίες πρόληψης, διάγνωσης και φροντίδας κυριολεκτικά στην πόρτα τους.
Ένα δίκτυο που απλώνεται σε όλη τη χώρα
Από τον περασμένο Φεβρουάριο, όταν ξεκίνησε η πιλοτική τους λειτουργία, οι ΚΟΜΥ έχουν ήδη φτάσει σε περισσότερες από 1.860 περιοχές της χώρας, εξυπηρετώντας πάνω από 17.000 πολίτες μέσα σε λίγους μήνες. Το εγχείρημα υλοποιείται από τον ΕΟΔΥ στο πλαίσιο του ΕΣΥ και βασίζεται σε περίπου 250 κινητές μονάδες, στελεχωμένες με γιατρούς, νοσηλευτές, ψυχολόγους και άλλους επαγγελματίες υγείας.
Οι διαδρομές τους καλύπτουν από απομονωμένους ορεινούς οικισμούς έως αστικές περιοχές, προσφέροντας φροντίδα σε ηλικιωμένους, κατακεκλιμένους, άτομα με κινητικά προβλήματα και πολίτες που, υπό άλλες συνθήκες, θα έμεναν εκτός του συστήματος υγείας.
Όπως σημειώνει η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη, για πολλούς συμπολίτες μας οι ΚΟΜΥ αποτελούν τη μοναδική επαφή με οργανωμένες υπηρεσίες υγείας, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την έγκαιρη πρόληψη και διάγνωση όχι μόνο σε ατομικό, αλλά και σε επίπεδο δημόσιας υγείας.
Τι αποκαλύπτουν οι κατ’ οίκον επισκέψεις
Η εικόνα που αναδύεται από τα στοιχεία των παρεμβάσεων είναι αποκαλυπτική. Οι ΚΟΜΥ πραγματοποιούν κλινικές και διαγνωστικές εξετάσεις, όπως μετρήσεις σακχάρου και λιπιδίων, σπιρομετρήσεις, καρδιογραφήματα και υπερηχογραφήματα, ενώ παράλληλα διενεργούν εμβολιασμούς σε παιδιά και ενήλικες.
Τα ευρήματα δείχνουν σημαντικά κενά στη ρύθμιση χρόνιων νοσημάτων, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις διαπιστώθηκε αρρύθμιστη αρτηριακή πίεση και σάκχαρο ακόμη και σε άτομα που λάμβαναν φαρμακευτική αγωγή. Σε πολλές περιπτώσεις, οι γιατροί των ΚΟΜΥ προχώρησαν επιτόπου σε αναπροσαρμογή της θεραπείας.
Παράλληλα, εντοπίστηκαν πολίτες με ελλιπή εμβολιαστική κάλυψη, ενώ σημαντικός αριθμός ωφελουμένων δεν διέθετε άυλη συνταγογράφηση, στην οποία εντάχθηκε άμεσα, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της φροντίδας τους.
Η συμβολή στην πρόληψη και στον εμβολιασμό
Οι Κινητές Ομάδες Υγείας συμμετέχουν ενεργά και στο πρόγραμμα «Προλαμβάνω», ενισχύοντας τη συμμετοχή του πληθυσμού σε προληπτικούς ελέγχους και αυξάνοντας τα ποσοστά εμβολιασμού ενηλίκων και παιδιών, ειδικά σε περιοχές όπου η πρόσβαση σε δομές υγείας είναι περιορισμένη.
Όπως επισημαίνει η κυρία Αγαπηδάκη, σε μια εποχή που η στήριξη των απομακρυσμένων κοινοτήτων είναι κρίσιμη, η ύπαρξη υπηρεσιών όπως οι ΚΟΜΥ αποδεικνύει ότι το κράτος δεν είναι απρόσωπο και δεν έχει εγκαταλείψει τους κατοίκους των πιο δυσπρόσιτων περιοχών.
Όταν οι ΚΟΜΥ γίνονται «γέφυρα ζωής»
Πέρα από την καθημερινή φροντίδα, οι ΚΟΜΥ έχουν αναλάβει και έναν ρόλο που συχνά δεν φαίνεται, αλλά είναι καθοριστικός: την έγκαιρη αναγνώριση επειγόντων περιστατικών και την άμεση κινητοποίηση του συστήματος υγείας.
Από την έναρξη της λειτουργίας τους έχουν πραγματοποιηθεί 18 διακομιδές πολιτών με ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ, σε περιπτώσεις όπου οι ασθενείς βρίσκονταν μακριά από νοσοκομεία και χωρίς δυνατότητα μετακίνησης. Στην πλειονότητα των περιστατικών καταγράφηκαν σοβαρά καρδιολογικά προβλήματα, ενώ χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ασθενούς στη βόρεια Ελλάδα που μεταφέρθηκε άμεσα σε νοσοκομείο με υποψία εμφράγματος, χάρη στην έγκαιρη παρέμβαση των ΚΟΜΥ.
Η δράση τους δεν περιορίζεται στην περιφέρεια. Αντίστοιχα περιστατικά έχουν καταγραφεί και στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπως στη Δυτική Αθήνα, όπου υπερήλικος ασθενής με σοβαρή αρρυθμία διακομίστηκε εγκαίρως σε νοσοκομείο μετά από κατ’ οίκον επέμβαση των κινητών μονάδων.
Ένα νέο πρόσωπο για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας
Οι Κινητές Ομάδες Υγείας αποτυπώνουν στην πράξη μια αλλαγή φιλοσοφίας: το ΕΣΥ δεν περιμένει πλέον να φτάσει πρώτα ο πολίτης στο νοσοκομείο, αλλά φροντίζει να τον συναντήσει έγκαιρα εκεί όπου ζει.
Όπως τονίζει η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, το σύστημα υγείας πηγαίνει πλέον στους πιο ευάλωτους και ευπαθείς συμπολίτες μας, χωρίς να περιμένει να συμβεί το κακό για να δράσει, ενώ οι ΚΟΜΥ αναμένεται να ενισχυθούν περαιτέρω, καθώς ο ρόλος τους στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας αναγνωρίζεται τόσο από την επιστημονική κοινότητα όσο και από την κοινωνία.
