Μια σημαντική «ανάσα» ρευστότητας αναμένουν εκατοντάδες χιλιάδες οφειλέτες μέσα στις επόμενες εβδομάδες, καθώς, σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, πρόκειται να ανοίξει η ηλεκτρονική πλατφόρμα για τη νέα, έκτακτη ρύθμιση χρεών σε έως και 72 δόσεις. Υπό την ασφυκτική πίεση του διογκωμένου ιδιωτικού χρέους, το οποίο απειλεί άμεσα τη βιωσιμότητα της πραγματικής οικονομίας, το υπουργείο Οικονομικών και το υπουργείο Εργασίας προχωρούν στην ενεργοποίηση του μέτρου αμέσως μετά τα μέσα Ιουνίου.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση, η οποία αφορά αποκλειστικά ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ (ΚΕΑΟ), φιλοδοξεί να προσφέρει μια βιώσιμη διέξοδο σε χιλιάδες επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και φυσικά πρόσωπα. Ωστόσο, η ενδελεχής ανάγνωση του νομοθετικού πλαισίου αποκαλύπτει εξαιρετικά αυστηρές προϋποθέσεις και «κόφτες» που δεν αφήνουν κανένα περιθώριο εφησυχασμού.
Ποιοι είναι οι δικαιούχοι και οι βασικές προυποθέσεις
Με βάση τα επίσημα στοιχεία, η περίμετρος των δυνητικά ωφελούμενων είναι ευρύτατη, καθώς υπολογίζεται ότι περίπου 1,5 εκατομμύριο φυσικά και νομικά πρόσωπα μπορούν να ενταχθούν στο νέο καθεστώς. Το θεμελιώδες κριτήριο υπαγωγής σχετίζεται με τον χρόνο δημιουργίας της οφειλής. Πιο συγκεκριμένα, στη ρύθμιση εντάσσονται ληξιπρόθεσμες οφειλές που είχαν βεβαιωθεί έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και οι οποίες παρέμεναν σταθερά αρρύθμιστες έως και τις 21 Απριλίου 2026, ημερομηνία κατά την οποία εξαγγέλθηκε επίσημα το μέτρο.
Το πλέον αυστηρό σημείο του πλαισίου, το οποίο αναμένεται να αφήσει εκτός νυμφώνος αρκετούς οφειλέτες, είναι η φορολογική και ασφαλιστική τους συμπεριφορά κατά το τρέχον έτος. Προκειμένου ένας πολίτης ή μια επιχείρηση να «κλειδώσει» τις 72 δόσεις για τα παλαιά χρέη (έως το 2023), απαγορεύεται ρητά να διατηρεί νέες, ανεξόφλητες και αρρύθμιστες οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και έπειτα. Εάν έχουν προκύψει νεότερα χρέη, ο νόμος επιβάλλει είτε την πλήρη εξόφλησή τους είτε την άμεση υπαγωγή τους στην πάγια ρύθμιση των 12 ή 24 δόσεων. Αυτή η αυστηρή δικλείδα ασφαλείας τέθηκε σε εφαρμογή προκειμένου να αποτραπεί η δημιουργία μιας νέας γενιάς «κόκκινων» χρεών.
Τα οικονομικά δεδομένα και οι ΠΑΓΙΔΕΣ του νέου πλαισίου
Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να γνωρίζουν ότι η ένταξη στη ρύθμιση συνεπάγεται και σημαντικό κόστος εξυπηρέτησης, καθώς οι δόσεις είναι έντοκες. Το ετήσιο επιτόκιο διαμορφώνεται στο διόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό του 5,84%, ένα νούμερο που αυξάνει κατακόρυφα το τελικό κόστος αποπληρωμής, ιδίως για όσους επιλέξουν την εξάντληση του ανώτατου ορίου των έξι ετών (72 μηνών). Για παράδειγμα, για μια οφειλή 15.000 ευρώ που θα ρυθμιστεί στο μέγιστο των δόσεων, η μηνιαία καταβολή θα ανέλθει περίπου στα 280 ευρώ.
Επιπλέον, τα τεχνικά χαρακτηριστικά της ρύθμισης ορίζουν τα εξής:
-
Ελάχιστη δόση: Το κατώτατο επιτρεπτό όριο της μηνιαίας δόσης έχει καθοριστεί στα 30 ευρώ, διευκολύνοντας τους μικροοφειλέτες.
-
Ευελιξία αποπληρωμής: Αν και το μέγιστο όριο είναι οι 72 δόσεις, ο υπόχρεος διατηρεί το δικαίωμα να επιλέξει λιγότερες (π.χ. 36, 48 ή 60), προσαρμόζοντας το πλάνο στις ταμειακές του ροές.
-
Απώλεια της ρύθμισης: Το ευεργέτημα του διακανονισμού χάνεται οριστικά εάν ο οφειλέτης αφήσει απλήρωτες δύο συνεχόμενες μηνιαίες δόσεις. Σε αυτή την περίπτωση, το σύνολο του υπολειπόμενου ποσού καθίσταται άμεσα απαιτητό και ενεργοποιούνται τα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, όπως οι δεσμεύσεις τραπεζικών λογαριασμών και οι κατασχέσεις εις χείρας τρίτων. Παράλληλα, η ρύθμιση χάνεται εάν δεν υποβληθούν εμπρόθεσμα οι τρέχουσες φορολογικές και ασφαλιστικές δηλώσεις.
Μια διέξοδος ή ημιτελής ΛΥΣΗ;
Μπροστά στον «Γολγοθά» των 51,3 δισ. ευρώ που λιμνάζουν μόνο στο ΚΕΑΟ και στο θηριώδες ιδιωτικό χρέος προς την ΑΑΔΕ, οποιαδήποτε προσπάθεια επιμήκυνσης του χρόνου αποπληρωμής λειτουργεί κατευναστικά. Για τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας, τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, οι 72 δόσεις συνιστούν μια τελευταία ευκαιρία για την ανάκτηση της φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας.
Εντούτοις, οι ενστάσεις της αγοράς είναι απολύτως δικαιολογημένες. Το υψηλό επιτόκιο του 5,84%, σε συνδυασμό με την ταυτόχρονη υποχρέωση παράλληλης πληρωμής των τρεχουσών οφειλών του 2024 (ή της εξυπηρέτησής τους μέσω των 24 δόσεων), δημιουργεί έναν ασφυκτικό διπλό λογαριασμό κάθε μήνα. Επιπλέον, το γεγονός ότι η ρύθμιση δεν προβλέπει κανένα απολύτως «κούρεμα» σε προσαυξήσεις και πρόστιμα, ακόμη και για όσους θα επιθυμούσαν να εξοφλήσουν ταχύτερα το ποσό, στερεί ένα ισχυρό κίνητρο συμμετοχής.
Η ρύθμιση που κάνει πρεμιέρα τον Ιούνιο συνιστά ένα θετικό βήμα διαχείρισης, ωστόσο απέχει παρασάγγας από το να χαρακτηριστεί πανάκεια. Αποτελεί ένα χρηματοδοτικό εργαλείο που απαιτεί απόλυτη οικονομική πειθαρχία. Το πραγματικό στοίχημα δεν είναι ο αριθμός των αιτήσεων που θα υποβληθούν το φετινό καλοκαίρι, αλλά το ποσοστό των πολιτών που θα καταφέρουν να παραμείνουν συνεπείς έως την 72η δόση, σε ένα περιβάλλον παρατεταμένης ακρίβειας και πληθωριστικών πιέσεων.
