Η COP29 (29η Διάσκεψη των Συμβαλλομένων μερών της Σύμβασης-Πλαίσιο του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή) είναι προγραμματισμένη να αρχίσει σήμερα 11/11 στο Μπακού, την πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν. Αυτή η διάσκεψη είναι σημαντική για την παγκόσμια προσπάθεια αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής και την εφαρμογή των δεσμεύσεων που προέκυψαν από την Συμφωνία του Παρισιού.
Σκοπός και Σημασία
Η COP29 αναμένεται να καλύψει μια ποικιλία θεμάτων που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή και τις διεθνείς προσπάθειες για την αντιμετώπισή της. Ακολουθούν ορισμένα από τα κύρια θέματα που θα συζητηθούν:
1. Μείωση Εκπομπών Αερίων του Θερμοκηπίου
- Εθνικά Καθορισμένα Συνεισφορές (NDCs): Θα εξεταστούν οι στόχοι των χωρών για τη μείωση των εκπομπών και οι προόδους που έχουν γίνει από την προηγούμενη διάσκεψη.
- Στρατηγικές και Μέτρα: Στρατηγικές για τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας και τη μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
2. Χρηματοδότηση για το Κλίμα
- Επανεξέταση Χρηματοδοτικών Δεσμεύσεων: Συζητήσεις σχετικά με την ανάγκη χρηματοδότησης για προγράμματα κλιματικής δράσης, ιδίως σε αναπτυσσόμενες χώρες.
- Μηχανισμοί Χρηματοδότησης: Ανάπτυξη μηχανισμών που θα διευκολύνουν τη ροή κεφαλαίων για έργα που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή.
3. Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή
- Στρατηγικές Προσαρμογής: Ανάπτυξη στρατηγικών για την προσαρμογή στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως η αύξηση της θερμοκρασίας και οι ακραίες καιρικές συνθήκες.
- Υποστήριξη Κοινοτήτων: Δράσεις για την υποστήριξη κοινοτήτων που πλήττονται από την κλιματική αλλαγή.
4. Απώλεια και Ζημιά
- Διαχείριση Κινδύνων: Ανάπτυξη προγραμμάτων και μηχανισμών που θα βοηθήσουν τις χώρες να διαχειριστούν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, συμπεριλαμβανομένων των φυσικών καταστροφών.
- Αποζημιώσεις: Συζητήσεις για την αποζημίωση των χωρών που πλήττονται σοβαρά από την κλιματική αλλαγή.
5. Διεθνής Συνεργασία
- Συνεργασία μεταξύ Χωρών: Ανάπτυξη και ενίσχυση συνεργασιών μεταξύ κρατών για την επίτευξη κοινών στόχων.
- Συμμετοχή του Ιδιωτικού Τομέα: Εξερεύνηση τρόπων για να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στην κλιματική δράση.
Προκλήσεις
Η COP29 προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία για την παγκόσμια κοινότητα να ενισχύσει τις προσπάθειές της κατά της κλιματικής αλλαγής, ωστόσο οι προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν είναι πολλές. Ένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα είναι οι αντικρουόμενες πολιτικές προτεραιότητες που υιοθετούν οι χώρες. Αυτές οι διαφορές στις πολιτικές και τα οικονομικά συμφέροντα μπορούν να οδηγήσουν σε διαφωνίες κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, καθιστώντας δύσκολη την επίτευξη κοινών στόχων.
Επιπλέον, υπάρχουν χρηματοδοτικά κενά που μπορεί να ανακύψουν, παρά τις προσδοκίες για αύξηση της χρηματοδότησης των κλιματικών δράσεων. Η εξασφάλιση των απαραίτητων πόρων αποτελεί μια πρόκληση για πολλές χώρες, οι οποίες συχνά αντιμετωπίζουν εσωτερικές πολιτικές και οικονομικές δυσκολίες. Η πραγματική εφαρμογή των υποσχέσεων που θα γίνουν κατά τη διάρκεια της διάσκεψης μπορεί να αποδειχθεί εξίσου περίπλοκη. Πολλές χώρες ενδέχεται να μην έχουν τη δυνατότητα να υλοποιήσουν τις δεσμεύσεις τους λόγω εσωτερικών προβλημάτων.
Η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση, επίσης, έχει αντίκτυπο στη συνεργασία και την αλληλεγγύη μεταξύ των χωρών, γεγονός που μπορεί να δυσκολέψει τις διαπραγματεύσεις και να αποδυναμώσει τις συλλογικές προσπάθειες. Η ανάγκη για καινοτομία και τεχνολογία είναι πιο επιτακτική από ποτέ, καθώς απαιτούνται νέες και καινοτόμες λύσεις για την επίτευξη των κλιματικών στόχων. Αυτή η διαδικασία αναγκαίας καινοτομίας προϋποθέτει επενδύσεις και συνεργασία μεταξύ των χωρών.
Συνολικά, η επιτυχία της COP29 θα εξαρτηθεί από την ικανότητα των συμμετεχόντων να βρουν κοινούς στόχους και να εργαστούν προς την κατεύθυνση μιας βιώσιμης και δίκαιης κλιματικής πολιτικής. Η αλληλεγγύη και η συνεργασία είναι κρίσιμες για να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις και να επιτευχθούν οι στόχοι που έχουν τεθεί για το μέλλον του πλανήτη.
Watch the opening plenary of COP29 – now LIVE on the COP29 YouTube channel: https://t.co/TJMGuvThTO#COP29 #COP29Azerbaijan pic.twitter.com/3xG7F8Xa88
— COP29 Azerbaijan (@COP29_AZ) November 11, 2024
Η Επίδραση Τραμπ
Αυτή τη φορά ο κόσμος ξέρει τι να περιμένει: στην 29η διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα που ξεκινά σήμερα στο Αζερμπαϊτζάν οι χώρες δεν αμφιβάλλουν ότι ο νεοεκλεγείς πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ θα αποσύρει τη χώρα από τη Συμφωνία του Παρισιού και ότι θα χρειαστεί να προχωρήσουν χωρίς την αμερικανική κυβέρνηση.
«Το πρόβλημα είναι κοινό και δεν θα επιλυθεί από μόνο του, χωρίς διεθνή συνεργασία», προειδοποίησε ο Ραλφ Ρεγκενβάνου, απεσταλμένος του Βανουάτου, ενός μικρού νησιωτικού κράτους στον Ειρηνικό Ωκεανό, ενώ υποσχέθηκε να απευθύνει έκκληση «στον επόμενο πρόεδρο ενός από τους μεγαλύτερους ρυπαντές παγκοσμίως», αναφερόμενος στον Ρεπουμπλικάνο.
Αρκεί μια υπογραφή του Τραμπ μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο στις 20 Ιανουαρίου για να αποσυρθούν οι ΗΠΑ από τη συμφωνία αυτή που υπέγραψαν το 2015 οι περισσότερες χώρες του κόσμου, με εξαίρεση το Ιράν, την Υεμένη και τη Λιβύη.
Μετά τις αμερικανικές εκλογές την προηγούμενη Τρίτη οι Ευρωπαίοι τονίζουν ότι θα διπλασιάσουν τις προσπάθειές τους για να αντισταθμίσουν την αμερικανική υποχώρηση από τις δεσμεύσεις για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγή, όμως πολύ λίγοι Ευρωπαίοι ηγέτες θα πάνε στο Μπακού. Ούτε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ούτε ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς θα συμμετάσχουν στη σύνοδο κορυφής που θα διεξαχθεί αύριο Τρίτη και την Τετάρτη.
«Όλος ο κόσμος γνωρίζει ότι αυτές οι διαπραγματεύσεις δεν είναι απλές», σχολίασε η Γερμανίδα υπουργός Εξωτερικών Αναλένα Μπέρμποκ.
Ο Βραζιλιάνος πρόεδρος Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, οικοδεσπότης της COP30, θα είναι επίσης απών. Ο Κολομβιανός Γκουστάβο Πέτρο ακύρωσε τη συμμετοχή του λόγω των πλημμυρών στη χώρα του και ο Ολλανδός πρωθυπουργός Ντικ Σχοφ μετά τα βίαια επεισόδια εις βάρος Ισραηλινών στο Άμστερνταμ.
Όμως οι Ταλιμπάν έστειλαν αντιπροσωπεία.
Περίπου 51.000 συμμετέχοντες έχουν λάβει διαπίστευση, σύμφωνα με τον ΟΗΕ Κλίμα, λιγότεροι από όσους συμμετείχαν πέρυσι στην COP28 στο Ντουμπάι. Πολλές μη κυβερνητικές οργανώσεις επικρίνουν το γεγονός ότι μια μεγάλη πετρελαιοπαραγωγός χώρα, όπως το Αζερμπαϊτζάν, όπου οι αρχές εξακολουθούν να συλλαμβάνουν ακτιβιστές για το κλίμα, φιλοξενεί τη διάσκεψη.
Η Συμφωνία του Παρισιού δεσμεύει τον κόσμο να περιορίσει στους 2° Κελσίου την αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας και να συνεχίσει τις προσπάθειες για περιορισμό της στον 1,5° Κελσίου σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή.
Ο Ουγκαντέζος Αντόνια Αγιεμπάρε, πρόεδρος του μπλοκ διαπραγματεύσεων που αποκαλείται G77+ Κίνα στο οποίο συμμετέχουν οι αναπτυσσόμενες χώρες, προειδοποίησε ότι οι διαπραγματεύσεις, που θα διαρκέσουν δύο εβδομάδες, θα είναι δύσκολες για το βασικό διακύβευμα αυτής της COP: πόσα δισεκατομμύρια δολάρια μπορούν να δεσμευθούν οι πλούσιες χώρες να προσφέρουν ως κλιματική βοήθεια στις αναπτυσσόμενες;
«Αμέσως μόλις μιλάμε για χρήματα, όλοι αποκαλύπτουν τον πραγματικό τους εαυτό», εκτίμησε ο διπλωμάτης.
Πριν 15 χρόνια στην COP της Κοπεγχάγης οι ανεπτυγμένες χώρες δεσμεύθηκαν να προσφέρουν ετησίως 100 δισεκ. δολάρια στις αναπτυσσόμενες ως το 2020.
Τα χρήματα αυτά, στην πλειονότητά τους δάνεια, επέτρεψαν να κατασκευαστούν ηλιακά πάνελ, να βελτιωθεί η άρδευση, να κατασκευαστούν φράγματα και να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της ξηρασίας στις καλλιέργειες.
Έχει έρθει η ώρα να αυξηθεί αυτή η βοήθεια, αλλά πόσο;
«Βάλτε χρήματα στο τραπέζι για να δείξετε τις ηγετικές σας ικανότητες», δήλωσε απευθυνόμενος κυρίως στους Ευρωπαίους ο Έβανς Ενζέβα από το Μαλάουι, διαπραγματευτής των 45 λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών.
Όμως η τάση στις πιο πλούσιες χώρες είναι η λιτότητα στην Ευρώπη και η διεθνής αποδέσμευση στις ΗΠΑ. Πολλοί ζητούν από την Κίνα και τις χώρες του Κόλπου να συνεισφέρουν περισσότερα.
Σε αυτό ο Κινέζος διαπραγματευτής απάντησε ότι δεν τίθεται θέμα «επαναδιαπραγμάτευσης» των κειμένων του ΟΗΕ που ορίζουν ότι μόνο οι ανεπτυγμένες χώρες, με βάση την ερμηνεία του ΟΗΕ, έχουν την υποχρέωση να πληρώνουν.
Αντιδρώντας στις επιφυλάξεις των Δυτικών, ο επικεφαλής του ΟΗΕ Κλίμα Σάιμον Στιλ υπογράμμισε ότι είναι προς το συμφέρον τους να πληρώσουν περισσότερο για να σώσουν το κλίμα: «Καμία οικονομία, ακόμη και αυτές των χωρών της G20, δεν θα επιβιώσει από μια φρενήρη υπερθέρμανση του πλανήτη και κανένα νοικοκυριό δεν θα γλιτώσει από τον υψηλό πληθωρισμό που θα προκαλέσει».
Ωστόσο μόνο τέσσερις ηγέτες των χωρών της G20 είχαν επιβεβαιώσει ως χθες Κυριακή την παρουσία τους στο Μπακού: της Βρετανίας, της Ιταλίας, της Τουρκίας και της Σαουδικής Αραβίας.
