Το Κίνημα των 5 Αστέρων στην Ιταλία προχώρησε την Κυριακή σε μια σημαντική ρήξη με τον συνιδρυτή του, τον γνωστό κωμικό Μπέπε Γκρίλο, σηματοδοτώντας ένα ακόμα βήμα προς τη μετατροπή του από ριζοσπαστικό κίνημα διαμαρτυρίας σε πιο συστημική, αριστερόστροφη πολιτική δύναμη.
Σε μια σειρά μεταρρυθμίσεων, τα μέλη του κινήματος απέρριψαν επίσης την πρόταση απαγόρευσης συνεργασιών με άλλα κόμματα. Αυτή η απόφαση ανοίγει τον δρόμο για πιθανές σχέσεις με το κεντροαριστερό Δημοκρατικό Κόμμα (PD), ενισχύοντας την προοπτική μιας ενιαίας αντιπολίτευσης απέναντι στην ακροδεξιά κυβέρνηση της πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι.
Ο Γκρίλο, ο οποίος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία του κόμματος το 2009, κατείχε τη θέση του «εγγυητή» των θεμελιωδών αξιών του Κινήματος, ενώ είχε και έναν ετήσιο συμβουλευτικό ρόλο με απολαβές 300.000 ευρώ. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια μιας διήμερης συνεδρίασης για την αναθεώρηση του καταστατικού, τα μέλη ψήφισαν με πλειοψηφία 63% υπέρ της κατάργησης του ρόλου αυτού.
Ο ηγέτης του κινήματος, Τζουζέπε Κόντε, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Δεν περίμενα ότι ο εγγυητής μας θα μετατρεπόταν σε εμπόδιο και θα εξαπέλυε “επιθέσεις”». Η δήλωσή του αυτή φανερώνει τη βαθιά κρίση στις σχέσεις με τον Γκρίλο, που έχουν οξυνθεί από τότε που ο Κόντε ανέλαβε την ηγεσία το 2021.
Από την πλευρά του, ο Γκρίλο απείχε από τη συνέλευση και αρκέστηκε να δημοσιεύσει στο WhatsApp το αινιγματικό μήνυμα «Από Φραγκισκανούς σε Ιησουίτες». Το σχόλιο θεωρήθηκε ως υπαινιγμός για την αλλαγή χαρακτήρα του κόμματος, από την απλότητα στην πιο περίπλοκη οργανωτική δομή.
Ο ίδιος έχει κατηγορήσει επανειλημμένα τον Κόντε για έλλειψη πολιτικού οράματος, ενώ επικρίνει τη μετατροπή του Κινήματος των 5 Αστέρων σε ένα παραδοσιακό κόμμα με κεντρική ηγεσία. Η ίδρυση του Κινήματος από τον Γκρίλο και τον ειδικό του διαδικτύου Τζιανρομπέρτο Καζαλέτζιο είχε φέρει ριζοσπαστικές αλλαγές στο ιταλικό πολιτικό τοπίο, με αποκορύφωμα το 32% στις εκλογές του 2018, που το ανέδειξε ως τον ισχυρότερο εταίρο σε κυβερνητικό συνασπισμό.
Παρόλα αυτά, οι εσωτερικές έριδες και οι απώλειες σε πολιτική επιρροή έχουν περιορίσει την υποστήριξή του στο 11% στις δημοσκοπήσεις, αποδυναμώνοντας το άλλοτε ισχυρό κίνημα.
