Ένα από τα πιο εμβληματικά και αναγνωρίσιμα αρχιτεκτονικά τοπόσημα στο κέντρο της Θεσσαλονίκης απέκτησε ξανά ζωή. Το Μπέη Χαμάμ, το μεγαλύτερο και σημαντικότερο οθωμανικό λουτρικό συγκρότημα σε ολόκληρη τη βαλκανική χερσόνησο, παραδόθηκε επίσημα στο κοινό το βράδυ της Τετάρτης 24 Ιουνίου 2026 μετά την ολοκλήρωση των εκτεταμένων εργασιών αποκατάστασής του, επιστρέφοντας στον αστικό ιστό ως ένας σύγχρονος, ζωντανός χώρος πολιτιστικών δράσεων.
Μια «θεραπεία» 1,5 εκατ. ευρώ μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης
Οι εργασίες για τη διάσωση και ανάδειξη του μνημείου ξεκίνησαν τον Νοέμβριο του 2022. Το εξαιρετικά σύνθετο έργο υλοποιήθηκε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης με χρηματοδότηση ύψους 1,5 εκατομμυρίου ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Όπως εξήγησε η προϊσταμένη της Εφορείας, Τάνια Πρωτοψάλτη, οι παρεμβάσεις εστιάστηκαν σε κρίσιμα σημεία:
-
Στη δομική αρτιότητα και τη στερέωση τμήματος της στέγης.
-
Στην εξαιρετικά λεπτή συντήρηση του σπάνιου γλυπτού και ζωγραφικού εσωτερικού διακόσμου.
-
Στην εγκατάσταση σύγχρονων ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων και νέου, υποβλητικού φωτισμού ανάδειξης.
Πολιτιστικές διαδρομές και ανάδειξη της πολυπολιτισμικότητας
Στην τελετή παράδοσης έδωσε το «παρών» η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, η οποία έκανε λόγο για μια «μέρα χαράς» και συνέδεσε το έργο με τη συνολική στρατηγική του Υπουργείου για τη δημιουργία ενιαίων πολιτιστικών διαδρομών (βυζαντινών και οθωμανικών) που αναδεικνύουν την ιστορική πολυπολιτισμικότητα της Θεσσαλονίκης.
«Όταν ένα μνημείο κοινωνικοποιείται και το αγαπούν οι πολίτες, τότε προστατεύεται καλύτερα. Τα μνημέια είναι ζωντανοί οργανισμοί που κάποια στιγμή χρειάζονται θεραπεία. Τα Λουτρά Παράδεισος μπορεί να μη λειτουργούν πλέον ως λουτρά, αλλά εύχομαι να λειτουργούν ως παράδεισος πολιτισμού», δήλωσε η κ. Μενδώνη.
Στη νέα δυναμική και την τουριστική ανάπτυξη που προσφέρει το αναστηλωμένο μνημείο αναφέρθηκε και ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης, τονίζοντας ότι το Μπέη Χαμάμ αποτελεί μια πολύτιμη ψηφίδα που ξαναπιάνει το νήμα της ιστορικής συνέχειας της πόλης. Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με μελωδίες από σπουδαστές του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης, οι οποίοι έντυσαν μουσικά τους ατμοσφαιρικούς θόλους του κτιρίου.
Από το 1444 στο σήμερα: Η ακτινογραφία των «Λουτρών Παράδεισος»
-
Το πρώτο δημόσιο κτίριο: Το Μπέη Χαμάμ χτίστηκε το 1444 από τον Σουλτάνο Μουράτ Β΄, μόλις 14 χρόνια μετά την οριστική κατάληψη της Θεσσαλονίκης από τους Οθωμανούς (1430).
-
Κέντρο της αγοράς: Για 5 αιώνες αποτελούσε το απόλυτο σημείο συνάντησης, καθημερινότητας και εμπορικής δραστηριότητας στην καρδιά της πόλης.
-
Η νεότερη ιστορία: Μετά την απελευθέρωση πέρασε σε ιδιώτες και λειτουργούσε κανονικά ως δημόσιο λουτρό μέχρι και το 1968. Το 1972 απαλλοτριώθηκε από το ελληνικό Δημόσιο και πλέον, πλήρως ανανεωμένο, μπαίνει σε μια νέα, χρυσή εποχή.
