Ο Αλεξάντερ Λουκασένκο, πρόεδρος της Λευκορωσίας από το 1994, εξασφάλισε την έβδομη πενταετή θητεία του με ποσοστό 86,8% στις εκλογές της Κυριακής, σύμφωνα με την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή της χώρας. Ωστόσο, οι εκλογές έχουν απορριφθεί από τις δυτικές κυβερνήσεις ως «παρωδία» και «προσβολή στη δημοκρατία».
«Μπορείτε να συγχαρείτε τη Δημοκρατία της Λευκορωσίας, εκλέξαμε πρόεδρο», δήλωσε ο επικεφαλής της Επιτροπής, Ιγκόρ Καρπένκο, σε συνέντευξη Τύπου τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας, σύμφωνα με ρωσικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ήδη προειδοποιήσει πριν από την εκλογική διαδικασία ότι δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ελεύθερη ή δίκαιη, καθώς τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης είναι απαγορευμένα στη Λευκορωσία και όλοι οι κορυφαίοι πολιτικοί αντίπαλοι του Λουκασένκο βρίσκονται είτε στη φυλακή είτε στην εξορία.
Η Κάγια Κάλας, ανώτατη διπλωμάτης της ΕΕ, χαρακτήρισε τις εκλογές «παρωδία», προσθέτοντας πως «ο Λουκασένκο δεν έχει καμία νομιμοποίηση».
Σύμφωνα με την Επιτροπή, η συμμετοχή στις εκλογές έφτασε το 85,7%, με περίπου 6,9 εκατομμύρια εκλογείς να είναι εγγεγραμμένοι. Οι αντίπαλοι του Λουκασένκο, που συμμετείχαν για να δοθεί μια επίφαση δημοκρατικότητας στη διαδικασία, παρέμειναν άγνωστοι σε πολλούς ψηφοφόρους.
«Ο λαός της Λευκορωσίας δεν είχε καμία επιλογή. Είναι μια πικρή μέρα για όλους όσους ονειρεύονται την ελευθερία και τη δημοκρατία», δήλωσε η Γερμανίδα υπουργός Εξωτερικών, Αναλένα Μπέρμποκ.
Ο Πολωνός υπουργός Εξωτερικών, Ράντοσλαβ Σικόρσκι, σχολίασε ειρωνικά: «Μόνο το 87,6% υποστήριξε τον Λουκασένκο; Θα χωρέσουν οι υπόλοιποι στις φυλακές;».
Απαντώντας στις κατηγορίες για φυλάκιση των αντιπάλων του, ο Λουκασένκο δήλωσε πως «κάποιοι επέλεξαν τη φυλακή, κάποιοι την εξορία. Δεν διώξαμε κανέναν από τη χώρα».
Από το 2020, μετά από τις μαζικές διαδηλώσεις κατά της φερόμενης νοθείας στις εκλογές εκείνης της χρονιάς, η Λευκορωσία έχει γίνει σκηνικό μαζικής καταστολής. Περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι παραμένουν φυλακισμένοι, ενώ 300.000 πολίτες έχουν εγκαταλείψει τη χώρα, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.
Η εξόριστη ηγέτιδα της αντιπολίτευσης, Σβετλάνα Τιχανόφσκαγια, χαρακτήρισε τις εκλογές «φάρσα» και κάλεσε τους αντιφρονούντες να προετοιμαστούν για την ευκαιρία αλλαγής. Ωστόσο, αναγνώρισε πως «δεν είναι ακόμα η στιγμή».
Ο Λουκασένκο, γνωστός ως «ο τελευταίος δικτάτορας της Ευρώπης», έχει γίνει απόλυτα εξαρτημένος πολιτικά και οικονομικά από τη Ρωσία μετά το 2020. Η Λευκορωσία αποτέλεσε ορμητήριο για τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, ενώ το 2023 η Ρωσία απέστειλε τακτικά πυρηνικά όπλα στο έδαφος της Λευκορωσίας.
Παρά τη συνεχιζόμενη καταπίεση, πολλοί Λευκορώσοι δείχνουν δημόσια υποστήριξη στον πρόεδρο, αν και φοβούνται να μιλήσουν ανοιχτά. Στο μικρό χωριό Γκουμπίτσι, ο 42χρονος αγρότης Αλεξέι δήλωσε πως «ψηφίζω τον Λουκασένκο γιατί η κατάσταση βελτιώθηκε από τότε που έγινε πρόεδρος».
Ο Λουκασένκο παραμένει αμετακίνητος, δηλώνοντας πως «δεν με ενδιαφέρει η Δύση». Για τη Λευκορωσία, όμως, η ελευθερία και η δημοκρατία μοιάζουν πιο μακρινές από ποτέ.
