Τσουνάμι στην Κουμουνδούρου: H μαζική παραίτηση 63 μελών της Κεντρικής Επιτροπής και το οριστικό ρήγμα στον ΣΥΡΙΖΑ

Η ιστορία των πολιτικών κομμάτων στη Μεταπολίτευση σπάνια έχει καταγράψει μια τόσο ραγδαία, επίμονη και απόλυτη οργανωτική αποσύνθεση όσο αυτή που βιώνει σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ. Το κόμμα που κάποτε εξέφρασε το μεγάλο κύμα δυσαρέσκειας της ελληνικής κοινωνίας και κυβέρνησε τη χώρα, βρίσκεται πλέον εν μέσω μιας άνευ προηγουμένου υπαρξιακής περιδίνησης. Το τελευταίο, και ίσως το πιο ηχηρό, χτύπημα στα θεμέλια της Κουμουνδούρου ήρθε με την ομαδική παραίτηση 63 μελών της Κεντρικής Επιτροπής, μια κίνηση που δεν αποτελεί απλώς μια διαμαρτυρία, αλλά την τυπική επικύρωση ενός οριστικού και αγεφύρωτου πολιτικού διαζυγίου.

Η αποχώρηση 63 κορυφαίων στελεχών από το ανώτατο καθοδηγητικό όργανο του κόμματος απογυμνώνει τον ΣΥΡΙΖΑ από ένα τεράστιο μέρος του στελεχιακού του δυναμικού, θέτοντας πλέον ανοιχτά το ερώτημα της επόμενης ημέρας όχι μόνο για το ίδιο το κόμμα, αλλά για το σύνολο του προοδευτικού χώρου.

Το παρασκήνιο της ρήξης: Γιατί αποχώρησαν τα 63 στελέχη

Η Κεντρική Επιτροπή, παραδοσιακά, αποτελεί τον «εγκέφαλο» και την καρδιά της παραγωγής πολιτικής για τα κόμματα της ευρύτερης Αριστεράς. Η ταυτόχρονη αποχώρηση 63 μελών της δεν είναι ένα τυχαίο ή μεμονωμένο γεγονός, αλλά η κορύφωση μιας μακράς περιόδου εσωστρέφειας, τοξικότητας και αδυσώπητων συγκρούσεων για τον έλεγχο του κομματικού μηχανισμού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της δημοσιογραφικής μας έρευνας, το κείμενο παραίτησης των στελεχών αυτών αποτελεί έναν δριμύτατο καταπέλτη κατά της σημερινής πλειοψηφίας που ελέγχει την Κουμουνδούρου. Τα στελέχη που αποχωρούν κάνουν λόγο για πρωτοφανείς αντιδημοκρατικές μεθοδεύσεις, καταγγέλλοντας ανοιχτά πρακτικές αποκλεισμού, αλλοίωση των αποφάσεων της κομματικής βάσης και εργαλειοποίηση των πειθαρχικών οργάνων. Η βασική τους κατηγορία εστιάζεται στο γεγονός ότι το κόμμα έχει χάσει οριστικά την κινηματική και δημοκρατική του φυσιογνωμία, μετατρεπόμενο σε έναν κλειστό γραφειοκρατικό μηχανισμό που αδυνατεί να αφουγκραστεί τις ανάγκες της κοινωνίας και των ίδιων των μελών του.

Η οργανωτική παράλυση και το κενό στη βάση

Η παραίτηση 63 κεντρικών στελεχών δεν έχει μόνο συμβολικό χαρακτήρα, αλλά παράγει άμεσα, πρακτικά προβλήματα στη λειτουργία του ΣΥΡΙΖΑ. Τα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής είναι, κατά κανόνα, πρόσωπα με βαθιές ρίζες στις τοπικές κοινωνίες, στις συνδικαλιστικές οργανώσεις και στις Νομαρχιακές Επιτροπές σε όλη την επικράτεια.

Όταν ο πυρήνας αυτός αποχωρεί, η ζημιά μεταφέρεται αυτομάτως ως ωστικό κύμα στην κομματική βάση. Ήδη, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι εκατοντάδες απλά μέλη, ακολουθώντας το παράδειγμα των 63 στελεχών, προχωρούν σε διαγραφή από τα μητρώα του κόμματος. Η οργανωτική αυτή αιμορραγία αφήνει πίσω της άδειες τοπικές οργανώσεις (Ο.Μ.) και Νομαρχιακές Επιτροπές που αδυνατούν να συγκροτηθούν σε σώμα, δημιουργώντας μια εικόνα απόλυτης παράλυσης. Ένα κόμμα εξουσίας, ή έστω αξιωματικής αντιπολίτευσης, είναι πρακτικά αδύνατον να λειτουργήσει χωρίς την κοινωνική γείωση που του προσφέρουν τα μεσαία και ανώτερα στελέχη του.

Ο αντίκτυπος στην κοινοβουλευτική εκπροσώπηση

Η κρίση εμπιστοσύνης δεν περιορίζεται στα κομματικά όργανα, αλλά διαχέεται άμεσα και στο Κοινοβούλιο. Παρότι οι 63 παραιτηθέντες ανήκουν στην Κεντρική Επιτροπή, η κίνησή τους αντανακλά τη γενικότερη τάση αποσύνθεσης που απειλεί την ίδια την Κοινοβουλευτική Ομάδα.

Η απονομιμοποίηση της ηγεσίας και των κομματικών οργάνων δημιουργεί ένα ασφυκτικό περιβάλλον για τους εν ενεργεία βουλευτές. Η πίεση για νέες ανεξαρτητοποιήσεις είναι ασφυκτική, καθώς πολλά κοινοβουλευτικά στελέχη ταυτίζονται ιδεολογικά και πολιτικά με το σκεπτικό όσων αποχώρησαν. Ο ΣΥΡΙΖΑ ακροβατεί πλέον σε ένα εξαιρετικά λεπτό σχοινί, καθώς η περαιτέρω συρρίκνωση της κοινοβουλευτικής του δύναμης απειλεί ευθέως τον θεσμικό του ρόλο ως αξιωματική αντιπολίτευση, ένα στάτους που εάν χαθεί, θα επιφέρει το οριστικό πλήγμα στο κύρος του.

Ο χάρτης της Κεντροαριστεράς αναδιατάσσεται

Η αποσύνθεση του ΣΥΡΙΖΑ, όπως αυτή σφραγίστηκε με την έξοδο των 63 μελών, δημιουργεί ένα τεράστιο πολιτικό κενό στο πολιτικό σκηνικό της χώρας, ανακατεύοντας εκ νέου την τράπουλα στην Κεντροαριστερά. Το ΠΑΣΟΚ παρακολουθεί τις εξελίξεις με προσοχή, επιχειρώντας να προσελκύσει απογοητευμένους ψηφοφόρους και να εδραιωθεί ως ο αδιαμφισβήτητος κυρίαρχος πόλος απέναντι στην κυβέρνηση.

Την ίδια ώρα, η δημιουργία νέων πολιτικών σχηματισμών από τα σπλάχνα του ΣΥΡΙΖΑ φαντάζει πλέον ως το πλέον πιθανό σενάριο. Τα στελέχη που αποχώρησαν δεν σκοπεύουν να εγκαταλείψουν την ενεργό πολιτική, αλλά αναζητούν ήδη το νέο όχημα που θα στεγάσει τις πολιτικές τους φιλοδοξίες και τις ιδεολογικές τους αρχές. Αυτός ο κατακερματισμός, ωστόσο, εγκυμονεί τον κίνδυνο μιας παρατεταμένης πολυδιάσπασης του προοδευτικού χώρου, η οποία τελικά διευκολύνει την πολιτική κυριαρχία της κεντροδεξιάς παράταξης.

Το συμπέρασμα είναι αμείλικτο. Η παραίτηση των 63 μελών της Κεντρικής Επιτροπής δεν είναι το σύμπτωμα μιας περαστικής «ίωσης», αλλά η απόδειξη μιας ανίατης θεσμικής και πολιτικής ασθένειας για τον ΣΥΡΙΖΑ. Οι επόμενες εβδομάδες θα κρίνουν εάν ο ιστορικός κύκλος του κόμματος έκλεισε οριστικά, αφήνοντας πίσω του μόνο τα συντρίμμια μιας άλλοτε κραταιάς πολιτικής δύναμης.