Σε μία δήλωση που προκάλεσε παγκόσμιο σοκ, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, πρότεινε την αμερικανική ανάληψη ελέγχου και ανασυγκρότηση της Λωρίδας της Γάζας, φαντασιώνοντας μία πολυτελή ανάπτυξη της περιοχής. Η πρότασή του, αν και φαινομενικά αιφνιδιαστική, συνάδει με τη νέα επεκτατική στρατηγική της κυβέρνησής του, η οποία φαίνεται να μετατρέπει το σύνθημα «Πρώτα η Αμερική» σε «Περισσότερη Αμερική».
Η Γάζα ως επιχειρηματική ευκαιρία
Μιλώντας σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο Τραμπ παρουσίασε την ιδέα μετατροπής της Γάζας σε ένα διεθνές θέρετρο, όπου «διαφορετικές κοινότητες θα μπορούσαν να ζουν αρμονικά». Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν άμεσες αντιδράσεις στη Μέση Ανατολή και τη διεθνή κοινότητα, δεδομένων των εν εξελίξει συγκρούσεων στην περιοχή.
«Το δυναμικό της Γάζας είναι απίστευτο», ανέφερε ο Τραμπ. «Και πιστεύω ότι ολόκληρος ο κόσμος θα θέλει να είναι εκεί». Ο γαμπρός του και πρώην σύμβουλός του, Τζάρεντ Κούσνερ, είχε χαρακτηρίσει τη Γάζα «πολύτιμη παραθαλάσσια ιδιοκτησία» ήδη από το 2024.
Διεθνείς αντιδράσεις και νομικές επιπλοκές
Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου αντιμετωπίστηκαν με σκεπτικισμό, τόσο από τη διεθνή διπλωματία όσο και από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς η αναγκαστική μετακίνηση του πληθυσμού της Γάζας θα μπορούσε να συνιστά εθνοκάθαρση και παραβίαση του διεθνούς δικαίου.
Ο Τραμπ, ωστόσο, δεν σταματά στη Γάζα. Έχει ήδη εκφράσει ενδιαφέρον για την «ανάκτηση» της Διώρυγας του Παναμά, την προσάρτηση της Γροιλανδίας από τη Δανία και την ενσωμάτωση του Καναδά ως «51ης πολιτείας» των ΗΠΑ. Παρότι αυτές οι προτάσεις βρίσκουν ελάχιστη στήριξη στην κοινή γνώμη, δείχνουν τη μετατόπιση της αμερικανικής πολιτικής υπό την προεδρία του.
Η Στρατηγική της Μετατόπισης των Ορίων
Σύμφωνα με τον αναλυτή του Atlantic Council, Γουίλ Βέχσλερ, ο Τραμπ ενδέχεται να χρησιμοποιεί τέτοιες προτάσεις ως διαπραγματευτική τακτική: «Ακολουθεί το γνωστό του εγχειρίδιο – μετακινεί τα όρια της συζήτησης για να αυξήσει τη διαπραγματευτική του ισχύ».
Παράλληλα, ο πρώην αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τζον Άλτερμαν, εκφράζει έντονο σκεπτικισμό για το αν οι κάτοικοι της Γάζας θα δέχονταν ποτέ να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, ακόμη και υπό τις παρούσες συνθήκες πολέμου.
Ο Νετανιάχου και η στήριξη από την Ακροδεξιά
Ο Νετανιάχου, ο οποίος αντιτίθεται στην ίδρυση παλαιστινιακού κράτους, χαρακτήρισε την πρόταση του Τραμπ «έξυπνη και πρωτοποριακή». Η ισραηλινή ακροδεξιά χαιρέτισε τη δήλωση, με τον πρώην υπουργό Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, να γράφει στα κοινωνικά δίκτυα: «Ντόναλντ, αυτή φαίνεται η αρχή μιας όμορφης φιλίας».
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Πολιτικό Ρίσκο για τον Τραμπ;
Παρά το επιχειρηματικό όραμα του Τραμπ για τη Γάζα, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το αμερικανικό κοινό δεν υποστηρίζει τέτοιες κινήσεις. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Reuters/Ipsos, μόλις το 9% των Αμερικανών –και το 15% των Ρεπουμπλικανών– συμφωνούν με τη χρήση στρατιωτικής δύναμης για την απόκτηση νέων εδαφών.
Ο γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς είχε προειδοποιήσει τους ψηφοφόρους ήδη από τον Οκτώβριο του 2024: «Ο Τραμπ βλέπει τη Γάζα ως ακίνητη περιουσία, όχι ως πατρίδα εκατομμυρίων ανθρώπων».
Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, προσπαθεί να παρουσιάσει την πρόταση ως ανθρωπιστική: «Η Γάζα ίσως είναι ακατοίκητη για τα επόμενα 10-15 χρόνια. Ο πρόεδρος λέει: ας το κάνουμε καλύτερο για αυτούς τους ανθρώπους».
Ωστόσο, η ιδέα της αναγκαστικής απομάκρυνσης πληθυσμών και η αντίληψη της Γάζας ως επενδυτικής ευκαιρίας εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη διεθνή νομιμότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Το αν η πρόταση του Τραμπ είναι σοβαρή ή απλώς μια διαπραγματευτική τακτική, μένει να φανεί.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
