Η συντηρητική αντιπολίτευση CDU/CSU αναδείχθηκε νικήτρια στις γερμανικές γενικές εκλογές, σύμφωνα με τα exit polls, ωστόσο η εκρηκτική άνοδος της ακροδεξιάς Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) περιπλέκει τον σχηματισμό κυβέρνησης, η οποία θα κληθεί να διαχειριστεί τις νέες παγκόσμιες προκλήσεις.
Ο υποψήφιος της CDU/CSU, Φρίντριχ Μερτς, φαίνεται ο επικρατέστερος για τον σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού, αφού συγκέντρωσε περίπου το 29% των ψήφων σε εκλογές με υψηλή συμμετοχή, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των δημόσιων τηλεοπτικών δικτύων.
Η AfD, εκμεταλλευόμενη τη λαϊκή δυσαρέσκεια για τη μετανάστευση, την εγκληματικότητα και το υψηλό ενεργειακό κόστος, κατέλαβε τη δεύτερη θέση με περίπου 20% των ψήφων, σχεδόν διπλασιάζοντας το ποσοστό της σε σχέση με τις εκλογές του 2021.
Γερμανικές εκλογές: Exit polls – Στο 28,5% οι Χριστιανοδημοκράτες, η AfD με 20%, 16,5% το SPD
Η AfD καθίσταται έτσι η μεγαλύτερη αντιπολιτευτική δύναμη, παρά το γεγονός ότι τελεί υπό παρακολούθηση από τις γερμανικές αρχές ασφαλείας ως ύποπτη για εξτρεμιστική δράση. Από την ίδρυσή της πριν από 12 χρόνια ως ένα κόμμα ευρωσκεπτικιστών καθηγητών, η AfD έχει εξελιχθεί σε ένα ολοένα και πιο ριζοσπαστικό κόμμα.
Μετακινήσεις ψηφοφόρων και διαφοροποιήσεις ανά ηλικία
Σύμφωνα με τις πρώτες αναλύσεις, η CDU προσέλκυσε 1,8 εκατομμύρια ψηφοφόρους από το SPD, 1,3 εκατομμύρια από το FDP, καθώς και 1,5 εκατομμύρια νέους ψηφοφόρους. Ωστόσο, έχασε 830.000 ψηφοφόρους προς την AfD.
Ανά ηλικιακή ομάδα, παρατηρούνται σημαντικές διαφοροποιήσεις. Στους νέους 18-24, η Αριστερά (Die Linke) ήρθε πρώτη με 25%, ακολουθούμενη από την AfD με 20% και την CDU/CSU με 13%. Στους 25-34, η AfD βρέθηκε στην κορυφή με 22%, ενώ στους 35-44 ισοψήφησε με την CDU/CSU στο 25%. Στις μεγαλύτερες ηλικίες, οι συντηρητικοί κέρδισαν άνετα, συγκεντρώνοντας 33% στις ηλικίες 45-69.
Η χειρότερη επίδοση του SPD και το αβέβαιο πολιτικό μέλλον
Ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς υπέστη βαριά ήττα, με το SPD να σημειώνει το χαμηλότερο ποσοστό του από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, μόλις 16%. Ο κυβερνητικός συνασπισμός του SPD με τους Πράσινους και τους Ελεύθερους Δημοκράτες (FDP) κατέρρευσε τον Νοέμβριο λόγω διαφωνιών για τις δαπάνες, μόλις λίγες ώρες μετά την επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ, οδηγώντας σε πρόωρες εκλογές.
Το FDP βρίσκεται οριακά πάνω από το όριο του 5% για την είσοδό του στο κοινοβούλιο, ενώ το Die Linke κατέγραψε δυναμική επάνοδο με πάνω από 8%. Αντίθετα, η νεοσύστατη Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW) σημείωσε απογοητευτική επίδοση, μένοντας κάτω από το όριο.
Δύσκολες διαπραγματεύσεις για κυβέρνηση συνεργασίας
Με το CDU/CSU να απέχει πολύ από την απόλυτη πλειοψηφία, ο σχηματισμός κυβέρνησης θα απαιτήσει δύσκολες διαπραγματεύσεις. Πιθανό σενάριο είναι μια συνεργασία με το SPD και ίσως τους Πράσινους, με στόχο την ολοκλήρωση των συνομιλιών έως το Πάσχα.
Ο Μερτς, δικηγόρος και βετεράνος βουλευτής, δεν έχει εμπειρία στη διακυβέρνηση και καλείται να διαχειριστεί μια σειρά από κρίσιμες προκλήσεις: την αναζωογόνηση της γερμανικής οικονομίας, τις διαταραγμένες διατλαντικές σχέσεις υπό την ηγεσία του Τραμπ και τη στήριξη της Ουκρανίας απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα.
Η προεκλογική εκστρατεία κυριαρχήθηκε από το ζήτημα της μετανάστευσης, επισκιάζοντας άλλα πιεστικά θέματα, όπως η στέγαση, το ενεργειακό κόστος και η κλιματική κρίση. Η AfD εκμεταλλεύτηκε την κατάσταση, προτείνοντας σκληρά μέτρα, όπως μαζικές απελάσεις μεταναστών και ακόμη και πολιτών με γερμανική υπηκοότητα που θεωρούνται «κακώς ενσωματωμένοι».
Η πρόκληση για τη νέα κυβέρνηση θα είναι η εξεύρεση λύσεων που θα σέβονται το γερμανικό σύνταγμα και τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της χώρας, ενώ παράλληλα θα αποτρέπουν περαιτέρω άνοδο της AfD. Οι διαπραγματεύσεις για τον νέο συνασπισμό αναμένονται μακρές και δύσκολες, καθώς η σταθερότητα της επόμενης κυβέρνησης θα κρίνει το μέλλον της Γερμανίας και την κατεύθυνση που θα πάρει η Ευρώπη στα επόμενα χρόνια.
