Ο Φρίντριχ Μερτς, ένας πρώην τραπεζίτης που δεν έχει διατελέσει ποτέ υπουργός, βρίσκεται πλέον προ των πυλών της καγκελαρίας, καθώς η συντηρητική συμμαχία CDU/CSU αναδείχθηκε πρώτη στις κρίσιμες ομοσπονδιακές εκλογές.
Κατά την προεκλογική περίοδο, η επιλογή του να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική νίκη με τη στήριξη της ακροδεξιάς AfD αποτέλεσε σημείο καμπής, εγείροντας σοβαρές αντιδράσεις. Ο ίδιος επιμένει ότι δεν θα παραβιάσει τη γερμανική «Brandmauer» – το πολιτικό τείχος προστασίας που αποκλείει τη συνεργασία με την AfD. Ωστόσο, η πολιτική πραγματικότητα αποδεικνύεται περίπλοκη και γεμάτη προκλήσεις.
Γερμανικές εκλογές: Exit polls – Στο 28,5% οι Χριστιανοδημοκράτες, η AfD με 20%, 16,5% το SPD
Η Μεγάλη Δοκιμασία των Διατλαντικών Σχέσεων
Ο Μερτς αυτοπροβλήθηκε ως πραγματιστής επιχειρηματίας ικανός να διαπραγματευτεί απευθείας με τον Ντόναλντ Τραμπ. Όμως, η απότομη αλλαγή στάσης του Αμερικανού προέδρου για τον πόλεμο στην Ουκρανία τον ανάγκασε να προσαρμοστεί ταχύτατα στη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα.
Η ρητορική του άλλαξε άμεσα όταν ο Τραμπ επιχείρησε να αντιστρέψει το αφήγημα της ρωσικής επιθετικότητας, κατηγορώντας την Ουκρανία για τον πόλεμο. Ο Μερτς εξέφρασε την έντονη απογοήτευσή του, δηλώνοντας σοκαρισμένος από τη στάση του πρώην προέδρου των ΗΠΑ, τον οποίο χαρακτήρισε «θαυμαστή των αυταρχικών καθεστώτων».
Με τις σχέσεις Ουάσινγκτον-Βερολίνου να περνούν κρίση, η διαχείριση αυτής της «εποχικής ρήξης» θα είναι καθοριστική για τη γερμανική και ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική.
Οι Συντηρητικοί επικρατούν στις γερμανικές εκλογές, αλλά η ακροδεξιά AfD διπλασιάζει τη στήριξή της
Η Οικονομία σε Αναζήτηση Κατεύθυνσης
Η Γερμανία βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Ο υπερβολικός ρυθμιστικός έλεγχος, οι ελλείψεις σε υποδομές, το υψηλό ενεργειακό κόστος και η γήρανση του πληθυσμού απαιτούν μια φιλόδοξη οικονομική ατζέντα.
Ο Μερτς αντιμετωπίζει ένα κομβικό δίλημμα: θα διατηρήσει το συνταγματικά κατοχυρωμένο «φρένο χρέους» (Schuldenbremse), που περιορίζει τον ετήσιο δανεισμό στο 0,35% του ΑΕΠ, ή θα το χαλαρώσει, απελευθερώνοντας κεφάλαια για επενδύσεις σε κρίσιμους τομείς όπως οι μεταφορές, η στέγαση και η άμυνα;
Η προοπτική μιας τέτοιας αλλαγής κερδίζει έδαφος στην κοινή γνώμη, αλλά παραμένει πολιτικά αμφιλεγόμενη, ειδικά μετά την πτώση της κυβέρνησης Σολτς, η οποία πυροδοτήθηκε ακριβώς από τη σύγκρουση γύρω από το «φρένο χρέους».
Η Στήριξη στην Ουκρανία και το Ρίσκο της Κλιμάκωσης
Η στάση της Γερμανίας απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία παραμένει διχαστική. Από τη μία, υπάρχει ανησυχία ότι η αυξημένη στρατιωτική στήριξη μπορεί να φέρει τη Γερμανία πιο κοντά στην άμεση εμπλοκή στη σύγκρουση. Από την άλλη, η υποχώρηση έναντι του Πούτιν θεωρείται εξίσου επικίνδυνη.
Ο Μερτς έχει ταχθεί υπέρ της ενίσχυσης του Κιέβου, υποστηρίζοντας όχι μόνο τη συνέχιση των στρατιωτικών προμηθειών, αλλά και την αποστολή των προηγμένων πυραύλων Taurus – μια κίνηση που θα σηματοδοτούσε περαιτέρω κλιμάκωση.
Παράλληλα, οι πιέσεις για την αποστολή γερμανικών στρατευμάτων σε ειρηνευτική ή αποτρεπτική αποστολή ενδέχεται να ενταθούν, κάτι που ο Σολτς είχε χαρακτηρίσει «εντελώς πρόωρο».
Η Ακροδεξιά και το Πολιτικό Ρίσκο
Η στάση του Μερτς απέναντι στην AfD αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα της καγκελαρίας του.
Παρά τις διαβεβαιώσεις του ότι δεν θα συνεργαστεί με το κόμμα, η απόφασή του να αποδεχθεί τη στήριξή του για ένα μη δεσμευτικό σχέδιο αυστηρότερων συνοριακών ελέγχων προκάλεσε πολιτικό σεισμό.
Το ερώτημα είναι αν η CDU θα παραμείνει σταθερή στη δέσμευσή της να αποκλείσει οποιαδήποτε μελλοντική κυβερνητική συνεργασία με την AfD ή αν θα ανοίξει – έστω και άτυπα – ένα κανάλι επικοινωνίας, ιδίως αν η επόμενη κυβέρνηση αποδειχθεί ασταθής.
Αν το CDU βρεθεί ξανά σε αδιέξοδο το 2029, η συζήτηση περί κυβερνητικής συνεργασίας με την AfD μπορεί να επιστρέψει, αυτή τη φορά υπό νέα ηγεσία και με λιγότερες αναστολές.
Η Κληρονομιά της Μέρκελ και το Εσωκομματικό Στοίχημα
Η σχέση του Μερτς με την Άνγκελα Μέρκελ υπήρξε ψυχρή και ανταγωνιστική για δεκαετίες.
Ο ίδιος έχει χαρακτηρίσει τη 16ετή διακυβέρνησή της ως «στάσιμη», επικρίνοντας την απόφασή της να ανοίξει τα γερμανικά σύνορα στους πρόσφυγες το 2015.
Αν και η Μέρκελ είχε εκφράσει τη σιωπηρή της αποδοχή για την άνοδό του στην καγκελαρία, πρόσφατα προχώρησε σε σπάνια δημόσια επίκριση, καταδικάζοντας τις κινήσεις του προς την AfD.
Παρότι έχει αποσυρθεί από την ενεργό πολιτική, η Μέρκελ διατηρεί σημαντική επιρροή. Το πώς θα τοποθετηθεί απέναντι στην ηγεσία του Μερτς – και το πώς εκείνος θα διαχειριστεί την παρακαταθήκη της – θα παίξει καθοριστικό ρόλο στις εσωκομματικές ισορροπίες της CDU.
Το Μέλλον της Καγκελαρίας Μερτς
Ο Φρίντριχ Μερτς αναλαμβάνει την ηγεσία της Γερμανίας σε μια περίοδο γεμάτη προκλήσεις, από την εσωτερική οικονομική αναδιάρθρωση έως τις ραγδαίες γεωπολιτικές εξελίξεις.
Η ικανότητά του να διαχειριστεί την κρίση στις διατλαντικές σχέσεις, να αναζωογονήσει τη γερμανική οικονομία και να περιηγηθεί με επιδεξιότητα στο ναρκοπέδιο της εσωτερικής πολιτικής σκηνής θα κρίνει αν η καγκελαρία του θα είναι απλώς μια μεταβατική περίοδος ή αν θα διαμορφώσει τη νέα πολιτική πραγματικότητα της Γερμανίας για την επόμενη δεκαετία.
