Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντέδρασε δυναμικά καθώς ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, επέβαλε την Τετάρτη παγκόσμιους δασμούς 25% στον χάλυβα και το αλουμίνιο, ανακοινώνοντας μια αντίποινα δύο σταδίων που καλύπτουν εξαγωγές ύψους 26 δισεκατομμυρίων ευρώ από την ΕΕ, ξεπερνώντας κατά πολύ μια εμπορική διαμάχη που είχε ξεσπάσει κατά την πρώτη του θητεία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε ότι από την 1η Απριλίου θα επαναφέρει δασμούς ως απάντηση σε αμερικανικούς δασμούς ύψους 8 δισεκατομμυρίων ευρώ – συμπεριλαμβανομένων εμβληματικών αμερικανικών προϊόντων όπως οι μοτοσικλέτες Harley-Davidson, το μπέρμπον και τα τζιν. Και από τα μέσα Απριλίου, θα επιβάλει περαιτέρω αντίμετρα για νέους αμερικανικούς δασμούς ύψους 18 δισεκατομμυρίων ευρώ, υπό την έγκριση των κρατών μελών της ΕΕ.
«Λυπούμαστε βαθύτατα γι’ αυτό το μέτρο», ανέφερε σε ανακοίνωσή της τις πρώτες πρωινές ώρες η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
«Οι δασμοί είναι φόροι. Είναι κακοί για τις επιχειρήσεις και ακόμα χειρότεροι για τους καταναλωτές. Αυτοί οι δασμοί διαταράσσουν τις αλυσίδες εφοδιασμού. Φέρνουν αβεβαιότητα στην οικονομία. Θέσεις εργασίας βρίσκονται σε κίνδυνο. Οι τιμές θα αυξηθούν. Στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να δράσει για να προστατεύσει τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις».
Μιλώντας πριν από την ανακοίνωση, ένας εκπρόσωπος της ευρωπαϊκής χαλυβουργίας δήλωσε ότι οι Βρυξέλλες θα «χτυπήσουν με όλη τους τη δύναμη γιατί έχουν αγανακτήσει με τον Τραμπ».
Η 27μελής ένωση – μια κοινή αγορά που καλύπτει 450 εκατομμύρια ανθρώπους – θέλει να στείλει ένα αδιαμφισβήτητο μήνυμα ότι η ΕΕ είναι αποφασισμένη να υπερασπιστεί τα οικονομικά της συμφέροντα αν ο Τραμπ ξεκινήσει έναν πλήρη εμπορικό πόλεμο.
Η διατλαντική εμπορική σχέση, αξίας 1,7 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, υπήρξε ζωτικής σημασίας για την ευημερία της Δύσης μετά τον πόλεμο.
Όμως ο Τραμπ, ενοχλημένος από το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ στα αγαθά, βλέπει τους δασμούς ως έναν τρόπο να αναγκάσει τις επιχειρήσεις να επαναφέρουν βιομηχανικές επενδύσεις και θέσεις εργασίας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι αμερικανικοί δασμοί στον χάλυβα και το αλουμίνιο θα πλήξουν περισσότερο τον Καναδά και το Μεξικό – αλλά η ΕΕ, ως ο τρίτος μεγαλύτερος προμηθευτής χάλυβα στις ΗΠΑ, δεν θα μείνει αλώβητη. Οι Βρυξέλλες ανησυχούν ότι περαιτέρω «αντίστοιχοι» δασμοί που απειλεί να επιβάλει ο Τραμπ θα μπορούσαν, εάν εφαρμοστούν, να πλήξουν τις εξαγωγές αυτοκινήτων, φαρμάκων και τροφίμων.
Η Επιτροπή άφησε ανοιχτή την πόρτα για μια συμφωνία με τον Τραμπ, δηλώνοντας ότι «παραμένει έτοιμη να συνεργαστεί με την αμερικανική κυβέρνηση για την εξεύρεση μιας διαπραγματευτικής λύσης» και προσθέτοντας ότι τα μέτρα της «μπορούν να ανακληθούν ανά πάσα στιγμή εάν βρεθεί μια τέτοια λύση».
Πρόωρη έναρξη
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ, θα ενημερώσει τις χώρες μέλη κατά τη διάρκεια του πρωινού της Τετάρτης – λίγες μόνο ώρες αφότου οι αμερικανικοί δασμοί τέθηκαν σε ισχύ ένα λεπτό μετά τα μεσάνυχτα στην Ουάσινγκτον, δηλαδή στις 5:01 π.μ. ώρα Βρυξελλών.
Τις εβδομάδες από τότε που ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο και άρχισε να ανακοινώνει δασμούς, η ΕΕ δήλωνε δυνατά ότι είναι έτοιμη να ανταποδώσει τα «αδικαιολόγητα μέτρα». Τη Δευτέρα, ο Επίτροπος Εμπορίου, Μαρός Σέφτσοβιτς, δήλωσε ότι η ένωση είναι έτοιμη «να προστατεύσει τις επιχειρήσεις, τους εργαζόμενους και τους καταναλωτές της».
«Δεν μπορούμε πλέον να βασιζόμαστε στις ΗΠΑ – είναι μια νέα πραγματικότητα. Οπότε πρέπει να αντιδράσουμε δυναμικά, αυτή είναι η μόνη λύση», δήλωσε ένας διπλωμάτης της ΕΕ.
Ο Σέφτσοβιτς επισκέφθηκε την Ουάσινγκτον τον περασμένο μήνα σε μια προσπάθεια να ξεκινήσει διάλογο για την αποφυγή ενός εμπορικού πολέμου, μόνο και μόνο για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν ενδιαφέρεται. «Στο τέλος, το ένα χέρι δεν μπορεί να χειροκροτήσει μόνο του», δήλωσε τη Δευτέρα.
Η στάση του Ηνωμένου Βασιλείου
Το Ηνωμένο Βασίλειο, εν τω μεταξύ, κρατά χαμηλό προφίλ. «Δεν πρόκειται να αντιδράσουμε σπασμωδικά», δήλωσε ένας αξιωματούχος του Υπουργείου Επιχειρήσεων και Εμπορίου, επισημαίνοντας ότι η Ντάουνινγκ Στριτ τονίζει πως το Ηνωμένο Βασίλειο θα «συνεχίσει να υιοθετεί μια ψύχραιμη προσέγγιση» απέναντι στους δασμούς και στην αντιπαραθετική εμπορική πολιτική του Τραμπ.
Μεγαλύτερο πλήγμα
Διπλωμάτες της ΕΕ, μαζί με τον εκπρόσωπο της χαλυβουργίας, ανέμεναν ότι το πακέτο απάντησης της ΕΕ θα είναι ισχυρότερο από τους ανασταλμένους δασμούς που ίσχυαν από το 2018.
Αυτό συμβαίνει επειδή η κυβέρνηση Τραμπ – βάσει των εκτελεστικών του διαταγμάτων από τα μέσα Φεβρουαρίου – έχει αλλάξει σημαντικά τις πρακτικές της στους δασμούς. Το πιο σημαντικό, το αλουμίνιο θα αυξηθεί στο 25% από 10% που ήταν την τελευταία φορά.
Η ΕΕ δεν θα απολαμβάνει πλέον τις ποσοστώσεις που είχε παραχωρήσει η προηγούμενη κυβέρνηση του Προέδρου Τζο Μπάιντεν, οι οποίες της επέτρεπαν να εξάγει αδασμολόγητα στις ΗΠΑ. Εν τω μεταξύ, ο Τραμπ προσθέτει προϊόντα που κατασκευάζονται κυρίως από χάλυβα – όπως οι βίδες και τα ψυγεία – στη λίστα των αγαθών που υπόκεινται σε δασμούς.
