Σε μια κρίσιμη διπλωματική κίνηση, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν αναμένεται να πραγματοποιήσουν τηλεφωνική επικοινωνία το απόγευμα της Τρίτης, με στόχο τη διαπραγμάτευση μιας εκεχειρίας στον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία. Η συζήτηση, η οποία έχει προγραμματιστεί μεταξύ 3 μ.μ και 5 μ.μ, έρχεται εν μέσω αναφορών ότι η Ρωσία απαιτεί τον τερματισμό κάθε δυτικής στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία ως προϋπόθεση για την ειρήνη.
«Ανυπομονώ πολύ για την επικοινωνία με τον Πρόεδρο Πούτιν», έγραψε ο Τραμπ στην πλατφόρμα Truth Social το βράδυ της Δευτέρας. «Πολλά στοιχεία μιας Τελικής Συμφωνίας έχουν συμφωνηθεί, αλλά πολλά απομένουν».
Η επικοινωνία αυτή σηματοδοτεί την πρώτη άμεση συνομιλία μεταξύ των δύο ηγετών από τότε που η Ουκρανία συμφώνησε την περασμένη εβδομάδα να υποστηρίξει μια άμεση 30ήμερη εκεχειρία. Ωστόσο, ο Πούτιν ουσιαστικά απέρριψε το σχέδιο, θέτοντας βασικούς όρους που περιλαμβάνουν τον τερματισμό της στρατιωτικής κινητοποίησης της Ουκρανίας και την αναστολή όλων των αποστολών όπλων από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη προς το Κίεβο.
Το Bloomberg ανέφερε ότι ο Πούτιν αναμένεται να επιμείνει σε πλήρη αναστολή της δυτικής στρατιωτικής βοήθειας κατά τη διάρκεια της προτεινόμενης εκεχειρίας, ένας όρος που πιθανώς θα αντιμετωπίσει αντιδράσεις από τους Ευρωπαίους συμμάχους. Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ευρωπαϊκή Ένωση εντείνουν τη στρατιωτική υποστήριξή τους στην Ουκρανία, γεγονός που καθιστά δύσκολο να αποδεχθούν αυτούς τους όρους χωρίς επιφυλάξεις.
Ο Τραμπ έχει υπονοήσει ότι οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν «διαμοιρασμό ορισμένων περιουσιακών στοιχείων», συμπεριλαμβανομένων συζητήσεων για ουκρανικά εδάφη και τον έλεγχο στρατηγικών σημείων, όπως ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια—ο μεγαλύτερος πυρηνικός σταθμός στην Ευρώπη.
«Νομίζω ότι θα μιλήσουμε για γη,« δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους. «Είναι πολλή γη… Θα μιλήσουμε για σταθμούς παραγωγής ενέργειας».
Το Κίεβο αναμένεται να αντισταθεί σθεναρά σε οποιαδήποτε εδαφική παραχώρηση. Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρίι Συμπίχα, επανέλαβε ότι οι κόκκινες γραμμές του Κιέβου περιλαμβάνουν τη μη αναγνώριση των ρωσικών προσαρτήσεων, την ελευθερία των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας στην ένταξή της στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ.
Η επικοινωνία αναμένεται να αποτελέσει δοκιμασία για τις διαπραγματευτικές ικανότητες του Τραμπ και τη σχέση του με τον Πούτιν, η οποία έχει προκαλέσει ανησυχία στους παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ.
Ο Λευκός Οίκος φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο να αναγνωρίσει επισήμως την Κριμαία—η οποία προσαρτήθηκε από τη Ρωσία το 2014—ως ρωσικό έδαφος, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης ειρηνευτικής συμφωνίας. Επίσης, συζητείται η πιθανότητα άσκησης πίεσης στα Ηνωμένα Έθνη για να ακολουθήσουν το ίδιο παράδειγμα, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το ειδησεογραφικό μέσο Semafor.
Η προσέγγιση του Τραμπ έχει συναντήσει σκεπτικισμό τόσο από αξιωματούχους των ΗΠΑ όσο και από ανεξάρτητους αναλυτές, οι οποίοι φοβούνται ότι ο Πούτιν θα μπορούσε να αποσπάσει σημαντικές παραχωρήσεις χωρίς να δώσει ουσιαστικά ανταλλάγματα.
«Το χειρότερο σενάριο είναι ότι ο Πούτιν θα καταφέρει να πουλήσει κάποια υποσχόμενη, επικερδή μελλοντική συμφωνία με τη Ρωσία στον Τραμπ», δήλωσε η Μαρία Σνεγκοβάγια, ανώτερη ερευνήτρια στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών. «Υπάρχει κίνδυνος ότι θα δημιουργήσει σύγχυση σε αυτή τη συνομιλία, απαιτώντας ολοένα και περισσότερες παραχωρήσεις από την Ουκρανία».
Η ηγεσία της Ουκρανίας έχει εκφράσει ανησυχίες ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να ασκήσουν πίεση στο Κίεβο για μια συμφωνία που περιλαμβάνει εδαφικές απώλειες. Ο Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η κυριαρχία της Ουκρανίας δεν είναι διαπραγματεύσιμη και έχει απορρίψει τους ρωσικούς ισχυρισμούς περί περικύκλωσης των ουκρανικών δυνάμεων στις παραμεθόριες περιοχές.
Ο Τραμπ έχει αυτοπαρουσιαστεί ως μεσολαβητής, ισχυριζόμενος ότι έπαιξε ρόλο στην αποτροπή περαιτέρω ρωσικών προελάσεων. «Είναι περικυκλωμένοι από Ρώσους στρατιώτες, και πιστεύω ότι αν δεν ήμουν εγώ, δεν θα ήταν πλέον εδώ», δήλωσε τη Δευτέρα, αν και το Κίεβο και ανεξάρτητοι αναλυτές διαψεύδουν αυτούς τους ισχυρισμούς.
Παρά τις εντάσεις σχετικά με την Ουκρανία, η Μόσχα προετοιμάζεται για πιθανή βελτίωση των σχέσεων με την Ουάσινγκτον. Ανώτεροι Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν υπονοήσει ότι η ειρήνη θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για οικονομική και τεχνολογική συνεργασία.
Ο Κιρίλ Ντμίτριεφ, ανώτερος σύμβουλος του Πούτιν, ανέφερε πιθανές συνομιλίες με τον Έλον Μασκ για αποστολές στον Άρη, τονίζοντας την επιθυμία της Ρωσίας για ενίσχυση των συνεργασιών της στον τομέα του διαστήματος και της πυρηνικής ενέργειας.
Οι σχέσεις Τραμπ -Πούτιν
Η σχέση μεταξύ του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και του Ρώσου Προέδρου, Βλαντιμίρ Πούτιν, έχει αναδειχθεί σε μία από τις πιο σημαντικές προσωπικές συνδέσεις στη σύγχρονη διεθνή πολιτική. Από τον Μάρτιο του 2025, αυτή η σχέση έχει εξελιχθεί σε αυτό που η Διευθύντρια της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών των ΗΠΑ, Τουλσί Γκάμπαρντ, περιγράφει ρητά ως «μια φιλία μεταξύ δύο ηγετών δύο μεγάλων χωρών που είναι πολύ καλοί φίλοι», αντανακλώντας μια δραματική μετατόπιση στις σχέσεις ΗΠΑ-Ρωσίας με βαθιές επιπτώσεις στη διεθνή γεωπολιτική, ειδικά σε ό,τι αφορά τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία.
Αυτή η σχέση χαρακτηρίζεται από τη συνεχή έκφραση θαυμασμού του Τραμπ προς τον Πούτιν, τις πολιτικές αποφάσεις που ευνοούν τα ρωσικά συμφέροντα και μια απότομη απομάκρυνση από τη διακομματική αμερικανική εξωτερική πολιτική απέναντι στη Μόσχα.
Η σχέση Τραμπ-Πούτιν έχει παρουσιάσει συνεπή μοτίβα και στις δύο προεδρικές θητείες του Τραμπ. Κατά την πρώτη του θητεία, οι αλληλεπιδράσεις τους δέχτηκαν έντονη κριτική, ιδιαίτερα στη Σύνοδο του Ελσίνκι το 2018, όπου ο Τραμπ αρνήθηκε να στηρίξει τα ευρήματα των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών σχετικά με τη ρωσική παρέμβαση στις εκλογές, δίνοντας έμφαση στη «δυνατή και ισχυρή» άρνηση του Πούτιν. Αυτή η συνάντηση αποτέλεσε παράδειγμα της τάσης του Τραμπ να δίνει προτεραιότητα στην προσωπική του σχέση με τον Πούτιν αντί της θεσμικής συναίνεσης.
Στη δεύτερη προεδρία του, η σχέση αυτή έχει ενταθεί, με αξιωματούχους της κυβέρνησης να περιγράφουν ανοιχτά τους δύο ηγέτες ως στενούς φίλους. Η Διευθύντρια Πληροφοριών Τουλσί Γκάμπαρντ έχει δηλώσει ότι η σχέση βασίζεται «στην ειρήνη, την ευημερία, την ελευθερία και την ασφάλεια», υπογραμμίζοντας ότι οι δεσμοί μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ είναι «πολύ παλιοί» και ότι ο Τραμπ δεσμεύεται να τους ενισχύσει. Αυτή η προσέγγιση σηματοδοτεί μια αξιοσημείωτη απομάκρυνση από την παραδοσιακά εχθρική στάση των Αμερικανών προέδρων απέναντι στο Κρεμλίνο από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου.
Ο Τραμπ έχει διατηρήσει σταθερά έναν προσωπικό θαυμασμό προς τον Πούτιν και στις δύο θητείες του. Στη σημερινή του προεδρία, έχει καταστήσει ακόμα πιο σαφή την ευνοϊκή του στάση προς τον Ρώσο ηγέτη, εστιάζοντας στην αποκατάσταση μιας «κανονικής» σχέσης ΗΠΑ-Ρωσίας. Αυτή η στάση έρχεται σε έντονη αντίθεση με τη συμπεριφορά του απέναντι στον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, τον οποίο έχει επικρίνει σφοδρά.
Ο προσωπικός χαρακτήρας αυτής της σχέσης αποτυπώνεται και στη ρητορική του Τραμπ, ο οποίος έχει αναφερθεί στις δυσκολίες που πέρασε ο Πούτιν λόγω των ερευνών για τη ρωσική παρέμβαση στις εκλογές του 2016, δηλώνοντας ότι «ο Πούτιν πέρασε από πολλά εξαιτίας μου». Παράλληλα, έχει υιοθετήσει ρωσικούς ισχυρισμούς σχετικά με τη στρατιωτική κατάσταση στο έδαφος, συμπεριλαμβανομένων ατεκμηρίωτων δηλώσεων ότι οι ρωσικές δυνάμεις έχουν περικυκλώσει ουκρανικά στρατεύματα στην περιοχή Κουρσκ της Ρωσίας.
Η δεύτερη θητεία του Τραμπ έχει επιφέρει αυτό που παρατηρητές χαρακτηρίζουν ως «εντυπωσιακή αναπροσαρμογή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής», μετατοπίζοντας την υποστήριξη των ΗΠΑ προς τη Μόσχα και απομακρύνοντας την Ουάσινγκτον από το Κίεβο.
Στον πρώτο μήνα της επανεκλογής του, η κυβέρνηση Τραμπ προχώρησε σε μια σειρά ενεργειών που αποδυνάμωσαν την αμερικανική στάση κατά της Ρωσίας. Ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ έδωσε εντολή στη Διοίκηση Κυβερνοπολέμου των ΗΠΑ να σταματήσει τις επιθετικές κυβερνοεπιχειρήσεις κατά της Ρωσίας, ενώ η Υπουργός Δικαιοσύνης Παμ Μπόντι διέλυσε τις ομάδες δίωξης Ρώσων ολιγαρχών, καταργώντας πρωτοβουλίες που είχαν τεθεί σε εφαρμογή επί της κυβέρνησης Μπάιντεν.
Επιπλέον, η διοίκηση ανέστειλε προσωρινά την ανταλλαγή πληροφοριών με την Ουκρανία μετά από μια τεταμένη συνάντηση μεταξύ Τραμπ και Ζελένσκι στις 28 Φεβρουαρίου. Αυτή η κίνηση σηματοδότησε μια στρατηγική χρήση της συνεργασίας ασφαλείας ως μέσο πίεσης προς το Κίεβο.
Ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία αποτελεί το κύριο ζήτημα στις σχέσεις Τραμπ-Πούτιν, με τον Τραμπ να επιδιώκει ταχεία επίλυση της σύγκρουσης, ακόμα και εις βάρος της Ουκρανίας.
Στις 18 Μαρτίου 2025, ο Τραμπ αναμένεται να συνομιλήσει με τον Πούτιν για μια πρόταση κατάπαυσης του πυρός στην Ουκρανία. Το σχέδιο περιλαμβάνει 30ήμερη εκεχειρία, την οποία ο Πούτιν έχει αποδεχθεί «καταρχήν». Ωστόσο, ο Ζελένσκι παραμένει σκεπτικός, τονίζοντας ότι ο Πούτιν «συνεχίζει να παρατείνει τον πόλεμο».
Οι αναλυτές ανησυχούν ότι η προσέγγιση Τραμπ αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική θέση των ΗΠΑ και της Ουκρανίας. Ο Μπράντλεϊ Μπάουμαν από το Ίδρυμα για την Άμυνα των Δημοκρατιών εκφράζει φόβους ότι «οι ΗΠΑ προσφέρουν προληπτικές παραχωρήσεις που αποδυναμώνουν τη διαπραγματευτική θέση τους».
