Σε μια αιφνιδιαστική κίνηση, οι τουρκικές αρχές προχώρησαν σήμερα, Τετάρτη το πρωί, στη σύλληψη του Δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, καθώς και 100 ακόμη ατόμων, μεταξύ των οποίων γνωστοί δημοσιογράφοι και επιχειρηματίες. Η επιχείρηση, που περιλάμβανε 3.000 αστυνομικούς, πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο έρευνας για φερόμενες παράνομες δραστηριότητες.
Βαριές κατηγορίες
Ο Ιμάμογλου κατηγορείται για ηγεσία εγκληματικής οργάνωσης, καθώς και για σειρά άλλων παραβάσεων, όπως δωροληψία, χειραγώγηση διαγωνισμών και παροχή βοήθειας στο PKK, το οποίο η τουρκική κυβέρνηση χαρακτηρίζει ως τρομοκρατική οργάνωση. Η τουρκική CNNTurk μετέδωσε ότι οι κατηγορίες βασίζονται σε μακροχρόνια έρευνα της εισαγγελίας.
Πλάνα που μετέδωσαν τουρκικά μέσα δείχνουν δεκάδες αστυνομικούς με εξάρτυση αντιμετώπισης ταραχών να παρατάσσονται γύρω από το σπίτι του Ιμάμογλου, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες, οι αρχές πραγματοποίησαν εκτεταμένη έρευνα στην κατοικία του.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı yaptığı yazılı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
İstanbul yerel seçimleri için Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun kent uzlaşısı temelinde terör örgütünün Halkların Demokratik Kongresi (HDK) çatı yapılanmasıyla ittifak yapıldı. CHP… pic.twitter.com/rlzNy4wJRM
— Odatv (@odatv) March 19, 2025
Πολιτικές προεκτάσεις
Η σύλληψη του Ιμάμογλου πραγματοποιείται λίγες ημέρες πριν από τις εσωκομματικές εκλογές του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), όπου αναμενόταν να αναδειχθεί υποψήφιος πρόεδρος. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε συνέχεια της πρόσφατης απόφασης του Πανεπιστημίου Κωνσταντινούπολης να ανακαλέσει το πτυχίο του, απόφαση που θα μπορούσε να του στερήσει τη δυνατότητα συμμετοχής στις επόμενες προεδρικές εκλογές.
Ο ίδιος ο Ιμάμογλου, σε βίντεο που δημοσιεύθηκε λίγο πριν από τη σύλληψή του, εμφανίζεται ψύχραιμος, δηλώνοντας: «Θα σταθώ όρθιος, θα συνεχίσω να αγωνίζομαι». Κατήγγειλε επίσης ότι «μια χούφτα ανθρώπων επιχειρούν να καταπατήσουν τη λαϊκή βούληση».
Αντιδράσεις και κάλεσμα σε διαμαρτυρίες
Ο πρόεδρος της επαρχίας Κωνσταντινούπολης του CHP, Οζγκιούρ Τσελίκ κάλεσε τους πολίτες να υπερασπιστούν τον Ιμάμογλου σε μαζική συγκέντρωση που θα πραγματοποιηθεί αύριο στην Πλατεία Cumhuriyet της περιοχής Maltepe. «Είτε όλοι μαζί είτε κανένας από εμάς!», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η αντιπολίτευση κάνει λόγο για πραξικόπημα, καθώς η σύλληψή του συμπίπτει με την αμφισβήτηση της εγκυρότητας του πτυχίου του, το οποίο αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συμμετοχή του στις εκλογές.
Ο επικεφαλής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), Οζγκούρ Οζέλ, αντέδρασε με οργή, καταγγέλλοντας την κυβέρνηση για απόπειρα παρεμπόδισης της δημοκρατικής διαδικασίας. «Όταν η βούληση του λαού παρακάμπτεται ή παρεμποδίζεται με τη χρήση βίας, πρόκειται για πραξικόπημα», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, τονίζοντας ότι ο λαός θα είναι τελικά ο νικητής.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Ιμάμογλου επρόκειτο να ανακηρυχθεί την Κυριακή υποψήφιος του CHP για τις προεδρικές εκλογές, οι οποίες κανονικά έχουν προγραμματιστεί για το 2028, αν και φήμες περί πρόωρων εκλογών εντείνονται το τελευταίο διάστημα.
Η Γενική Εισαγγελία της Κωνσταντινούπολης ανακοίνωσε ότι η ακύρωση του πτυχίου του Δημάρχου Κωνσταντινούπολης βασίστηκε σε έρευνα που κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η μεταγραφή του από το Girne American University ήταν παράτυπη. Ωστόσο, δικηγόροι του Ιμάμογλου επιμένουν ότι το πτυχίο του είναι απολύτως έγκυρο και κάνουν λόγο για πολιτικά υποκινούμενη απόφαση.
Ο Ιμάμογλου βρίσκεται αντιμέτωπος με αρκετές δικαστικές διώξεις από την εκλογή του ως δήμαρχος το 2019. Η πιο κρίσιμη υπόθεση αφορά δήλωσή του το 2019, για την οποία καταδικάστηκε σε 2 χρόνια, 7 μήνες και 15 ημέρες φυλάκιση για «προσβολή δημοσίου λειτουργού», απόφαση που αν επιβεβαιωθεί θα σημάνει πολιτική του απαγόρευση. Επιπλέον, εκκρεμεί υπόθεση για «παράτυπες δαπάνες», ενώ έρευνες για φερόμενη χειραγώγηση διαγωνισμών βρίσκονται σε εξέλιξη.
Το μέλλον της αντιπολίτευσης
Η σύλληψη του βασικού αντιπάλου του Ερντογάν αναμένεται να προκαλέσει πολιτικές αναταράξεις στην Τουρκία, καθώς θεωρείται μία από τις πιο δυναμικές φιγούρες της αντιπολίτευσης. Η υπόθεση εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και τις πιέσεις που δέχονται οι πολιτικοί αντίπαλοι της κυβέρνησης.
Αναμένονται εξελίξεις τις επόμενες ημέρες, καθώς οι αντιδράσεις στο εσωτερικό και το εξωτερικό πολλαπλασιάζονται.
Διεθνείς αντιδράσεις
Η σύλληψη του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης, έχει προκαλέσει διεθνείς αντιδράσεις και εκτενή κάλυψη από τα μεγαλύτερα μέσα ενημέρωσης παγκοσμίως. Τα δημοσιεύματα εστιάζουν στις πολιτικές διαστάσεις της υπόθεσης, καθώς θεωρείται ο κύριος αντίπαλος του Τούρκου προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Financial Times
Η βρετανική εφημερίδα ανέφερε ότι η σύλληψη του συνδέεται με κατηγορίες περί τρομοκρατικών διασυνδέσεων, γεγονός που η αντιπολίτευση χαρακτηρίζει ως πολιτικά υποκινούμενο. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η τουρκική κυβέρνηση έχει εντείνει τις διώξεις εναντίον της αντιπολίτευσης, ενισχύοντας τον αυταρχικό της χαρακτήρα.
Bloomberg
Το πρακτορείο ειδήσεων επισήμανε ότι εκτός από τον Ιμάμογλου, συνελήφθησαν και άλλοι αξιωματούχοι του δήμου, μεταξύ των οποίων ο εκπρόσωπός του και δύο δήμαρχοι περιφερειών. Το Bloomberg τόνισε ότι η σύλληψη έχει προκαλέσει πτώση στο χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης και υποτίμηση της τουρκικής λίρας, εντείνοντας την πολιτική και οικονομική αστάθεια στη χώρα.
Reuters
Το Reuters μετέφερε τις δηλώσεις της Human Rights Watch, η οποία καταδίκασε τη σύλληψη χαρακτηρίζοντάς την ως «κατάφωρη κατάχρηση του δικαστικού συστήματος» με σκοπό την εξουδετέρωση της αντιπολίτευσης. Σύμφωνα με το πρακτορείο, η τουρκική κυβέρνηση αρνείται ότι καταπατά τα πολιτικά δικαιώματα και υποστηρίζει ότι η δικαιοσύνη λειτουργεί ανεξάρτητα.
Μηνύματα στήριξης από την Ελλάδα
Για το πώς οδηγήθηκε στη σύλληψη ο Εκρέμ Ιμάμογλου και τι σημαίνει ένα τέτοιο γεγονός για την Τουρκία, μίλησε ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και βουλευτής της ΝΔ, Δημήτρης Καιρίδης. «Είναι μια πολύ μεγάλη και δραματική εξέλιξη που αποδεικνύει ότι ο πρόεδρος Ερντογάν είναι αποφασισμένος να παραμείνει στην εξουσία για πάντα», επεσήμανε.
Μια φωτογραφία από την επίσκεψη που είχε πραγματοποιήσει ο Εκρέμ Ιμάμογλου στην Αθήνα ανάρτησε ο Κώστας Μπακογιάννης μετά την είδηση της σύλληψης του δημάρχου Κωνσταντινούπολης από τις τουρκικές αρχές. Ο πρώην δήμαρχος Αθηναίων, Κ. Μπακογιάννης υπογράμμισε μεταξύ άλλων ότι «η δημοκρατία δεν φυλακίζεται» και άφησε αιχμές για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Όλη η ανάρτηση του Κώστα Μπακογιάννη
«Με τον Εκρέμ. Εκρέμ Ιμάμογλου: ο δήμαρχος που έγινε εχθρός του καθεστώτος επειδή τόλμησε να κερδίσει εκλογές κόντρα στη βούληση του. Από την πρώτη μέρα, ο Ερντογάν προσπαθεί να τον εξαφανίσει πολιτικά και να τον βάλει φυλακή όπως έκανε με τόσους αντιπάλους του. Η προσπάθεια αυτή συνεχίζεται κόντρα σε κάθε έννοια δημοκρατίας και κράτους δικαίου με κατηγορίες που πλέον δεν μπορεί να πιστέψει κανείς. Η δημοκρατία δεν φυλακίζεται. Η Ευρωπη δεν μπορεί να παρακολουθεί σιωπηλή και αμέτοχη την συνεχιζόμενη καταστρατήγηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε μια χώρα που αλλάζει προσωπεία κατά το δοκούν».
«Η σύλληψη του εκλεγμένου δημάρχου και η αντικατάστασή του από διορισμένο πρόσωπο συνιστά σοβαρή απειλή για τη Δημοκρατία», επισημαίνει ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας. Με ανακοίνωσή του, εκφράζει τη στήριξή του στον δήμαρχο Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος συνελήφθη από τις τουρκικές αρχές. Σε ανάρτησή του, ο κ. Δούκας δηλώνει: «Είμαστε στο πλευρό σου» και υπογραμμίζει ότι η σύλληψη αυτή αποτελεί βαρύ πλήγμα για τις δημοκρατικές αρχές.
Η Ανάρτηση του Χάρη Δούκα
«Φίλε Εκρέμ, είμαστε δίπλα σου. Με ανησυχία παρακολουθούμε τις εξελίξεις στην Κωνσταντινούπολη και τη σύλληψη του δημάρχου Ιμάμογλου και 100 συνεργατών του. Ο κύριος αντίπαλος του Ερντογάν, εκλεγμένος από το 54% των πολιτών της Κωνσταντινούπολης βρίσκεται υπό κράτηση, κατηγορούμενος για βαριά αδικήματα.
Είναι το τελευταίο επεισόδιο, μιας σειράς διώξεων που έχουν ασκηθεί κατά του φίλου Εκρέμ, με τελευταία την ακύρωση του πανεπιστημιακού του πτυχίου γεγονός που τον απέκλειε από την κούρσα για τη διεκδίκηση της προεδρίας της Τουρκίας. Η σύλληψη εκλεγμένου δημάρχου και η αντικατάσταση από διορισμένο, αποτελεί σοβαρό πλήγμα κατά της Δημοκρατίας».
Το χρονικό της αντιπαλότητας Ερντογάν – Ιμάμογλου
Ο Δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, έχει αναδειχθεί στον πιο ισχυρό πολιτικό αντίπαλο του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με τη σχέση τους να χαρακτηρίζεται από έντονο ανταγωνισμό, νομικές αντιπαραθέσεις και περιστασιακές στιγμές πολιτικής ευγένειας. Στις 19 Μαρτίου 2025, η αντιπαράθεση αυτή έφτασε σε κρίσιμο σημείο με τη σύλληψη του Ιμάμογλου και την ακύρωση του πανεπιστημιακού του πτυχίου, γεγονός που ουσιαστικά αποκλείει την προεδρική του υποψηφιότητα. Αυτές οι εξελίξεις συνιστούν σημαντική κλιμάκωση στην προσπάθεια του Ερντογάν να εξουδετερώσει τον κύριο πολιτικό του αντίπαλο, αναδεικνύοντας τις ολοένα και πιο αυταρχικές τακτικές που χρησιμοποιούνται για τη διατήρηση της πολιτικής κυριαρχίας στην Τουρκία.
Η πολιτική σχέση μεταξύ Ερντογάν και Ιμάμογλου έχει ιδιαίτερο συμβολικό βάρος στην τουρκική πολιτική σκηνή. Ο Ερντογάν ξεκίνησε την πολιτική του καριέρα ως δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης τη δεκαετία του 1990, πριν γίνει πρωθυπουργός το 2003 και αργότερα πρόεδρος. Αυτή η πορεία κατέστησε τη δημαρχία της Κωνσταντινούπολης ως εφαλτήριο για την εθνική ηγεσία, μια διαδρομή που φαίνεται να ακολουθεί και ο Ιμάμογλου.
Ο Δήμαρχος Κωνσταντινούπολης απέκτησε πολιτική αναγνωρισιμότητα νικώντας δύο φορές υποψηφίους του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) στις δημοτικές εκλογές της Κωνσταντινούπολης, το 2019 και το 2023. Ιδιαίτερα κρίσιμες ήταν οι εκλογές του 2019, όταν η αρχική του νίκη ακυρώθηκε από το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο της Τουρκίας, σε μια απόφαση που ερμηνεύθηκε ως πολιτικά υποκινούμενη. Ωστόσο, στη νέα εκλογική αναμέτρηση, επικράτησε ξανά, εδραιώνοντας το προφίλ του ως ισχυρού αντιπάλου του Ερντογάν.
Η σχέση μεταξύ των δύο ανδρών έχει σημαδευτεί από μια σειρά νομικών προσφυγών κατά του Ιμάμογλου. Το 2022, καταδικάστηκε για εξύβριση μελών του Ανώτατου Εκλογικού Συμβουλίου, μια απόφαση που θα μπορούσε να τον αποκλείσει από πολιτικές θέσεις εάν επικυρωθεί. Επιπλέον, τον Νοέμβριο του 2024, ο Ερντογάν κατέθεσε μήνυση εναντίον του για δήθεν δυσφημιστικές δηλώσεις.
Η πιο πρόσφατη και σοβαρή εξέλιξη ήρθε τον Μάρτιο του 2025. Στις 18 Μαρτίου, το Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης ανακοίνωσε την ακύρωση του πτυχίου του Ιμάμογλου, επικαλούμενο παρατυπίες στη μεταγραφή του από ιδιωτικό πανεπιστήμιο της Κύπρου το 1990. Επειδή η τουρκική νομοθεσία απαιτεί πανεπιστημιακό πτυχίο για τους προεδρικούς υποψηφίους, αυτή η απόφαση αποκλείει τον Ιμάμογλου από τις εκλογές του 2028. Την επόμενη ημέρα, στις 19 Μαρτίου 2025, οι τουρκικές αρχές τον συνέλαβαν στο πλαίσιο έρευνας για διαφθορά, εντείνοντας τις ανησυχίες περί πολιτικής δίωξης.
Παρά την έντονη αντιπαράθεσή τους, υπήρξαν στιγμές πολιτικής ευγένειας μεταξύ των δύο ανδρών. Μετά την ανακοίνωση της υποψηφιότητας του Ιμάμογλου, εκείνος εξέφρασε την επιθυμία να επισκεφθεί τον Ερντογάν για μια «πολιτισμένη προεκλογική εκστρατεία». Ο πρόεδρος φέρεται να απάντησε θετικά, δηλώνοντας ότι «η πόρτα του είναι ανοιχτή για όλους».
Αν και η συνάντηση αυτή περιγράφηκε ως «ζεστή και φιλική», τα γεγονότα που ακολούθησαν—με τη νομική δίωξη και την ακύρωση του πτυχίου του Ιμάμογλου—υποδεικνύουν ότι η συνολική πολιτική αντιπαράθεση παραμένει ιδιαίτερα σκληρή.
Η αντιπαράθεση μεταξύ Ερντογάν και Ιμάμογλου έχει σοβαρές επιπτώσεις για το μέλλον της τουρκικής δημοκρατίας. Η δημοτικότητα του Ιμάμογλου, ιδίως μεταξύ των αστικών και κοσμικών στρωμάτων, προσφέρει μια εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Ωστόσο, οι νομικοί φραγμοί που αντιμετωπίζει θέτουν σοβαρά ερωτήματα για τη δημοκρατική διαδικασία στην Τουρκία.
Ο Ερντογάν, ελέγχοντας βασικούς κρατικούς θεσμούς—συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ, των δικαστηρίων και των εκλογικών αρχών—φαίνεται να χρησιμοποιεί αυτά τα εργαλεία για να εξουδετερώσει τον κυριότερο πολιτικό του αντίπαλο. Η συστηματική χρήση νομικών μεθοδεύσεων έχει χαρακτηριστεί ως «κοκτέιλ μεθόδων» που αποσκοπούν στον σταδιακό αποκλεισμό της αντιπολίτευσης.
Η αντιπαλότητα μεταξύ τους αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές πολιτικές συγκρούσεις στην Τουρκία. Από τις εκλογικές επιτυχίες του Ιμάμογλου στην Κωνσταντινούπολη μέχρι τις πρόσφατες νομικές ενέργειες εναντίον του, η αναμέτρηση αυτή αντικατοπτρίζει τις γενικότερες εντάσεις μεταξύ αυταρχικών τάσεων και δημοκρατικών φιλοδοξιών στη χώρα.
Τα γεγονότα του Μαρτίου 2025—η ακύρωση του πτυχίου του Ιμάμογλου και η σύλληψή του—αποτελούν μια σημαντική κλιμάκωση και εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για το μέλλον της τουρκικής πολιτικής. Οι εξελίξεις των επόμενων μηνών θα είναι κρίσιμες για το εάν ο Ιμάμογλου μπορεί να ξεπεράσει αυτά τα εμπόδια και να συνεχίσει να αποτελεί τη σημαντικότερη πρόκληση για την πολιτική κυριαρχία του Ερντογάν.
