Ο νέος συντηρητικός καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, ξεκίνησε τις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού με τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD) με μια τολμηρή κίνηση: συμφώνησε σε ένα ιστορικό πακέτο δανεισμού ύψους εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ για την ενίσχυση του στρατού, των υποδομών και της πράσινης ενέργειας.
Η απόφαση αυτή, που αποτελεί θεμελιώδη στροφή από τη μέχρι τώρα πολιτική του υπέρ της δημοσιονομικής πειθαρχίας, έγινε δεκτή με ικανοποίηση από το SPD. Ωστόσο, η κίνηση αυτή έχει αφήσει τον ίδιο και το συντηρητικό του στρατόπεδο σε δύσκολη θέση, καθώς τώρα βρίσκεται υπό πίεση να εξασφαλίσει σημαντικά ανταλλάγματα σε τομείς όπως η μετανάστευση και η κοινωνική πολιτική.
Η απώλεια διαπραγματευτικής ισχύος
Η απόφαση του Μερτς να προχωρήσει στη συμφωνία δανεισμού στέρησε από τους συντηρητικούς το ισχυρότερο τους διαπραγματευτικό χαρτί. Ο Γιοχάνες Βίνκελ, επικεφαλής της νεολαίας του CDU, δήλωσε σε ραδιοφωνική συνέντευξη πως πρόκειται για «ξεκάθαρη ήττα» των συντηρητικών στην έναρξη των συνομιλιών.
Η μετατόπιση του Μερτς προς μια πιο πραγματιστική προσέγγιση, παρόμοια με εκείνη της Άνγκελα Μέρκελ, έχει προκαλέσει αντιδράσεις στη δεξιά πτέρυγα της παράταξής του. Η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), η οποία αναμένεται να αναδειχθεί σε ισχυρή δύναμη της αντιπολίτευσης, δεν έχασε την ευκαιρία να τον κατηγορήσει ότι «ενσωματώνει» σοσιαλδημοκρατικές πολιτικές.
Τα μεγάλα αγκάθια των διαπραγματεύσεων
Η μεγαλύτερη πρόκληση για τον νέο καγκελάριο είναι να τηρήσει τις προεκλογικές του δεσμεύσεις. Το SPD, που έχει πλέον πετύχει το μεγάλο του στόχο για νέο δανεισμό, δεν έχει κανέναν λόγο να υποχωρήσει σε θέματα που θεωρεί αδιαπραγμάτευτα:
Κοινωνικές παροχές: Ο Μερτς έχει υποσχεθεί περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες, αλλά το SPD δηλώνει κατηγορηματικά αντίθετο.
Μεταναστευτική πολιτική: Ο νέος καγκελάριος είχε υιοθετήσει σκληρή ρητορική για τη μετανάστευση προεκλογικά, υποσχόμενος αυστηρότερους ελέγχους και άμεση απέλαση παράτυπων μεταναστών. Ωστόσο, το SPD προειδοποιεί ότι κάτι τέτοιο θα παραβίαζε το ευρωπαϊκό δίκαιο και θα έβλαπτε τη διεθνή εικόνα της Γερμανίας.
Ανακληση υπηκοότητας: Ο Μερτς προτείνει την αφαίρεση της γερμανικής υπηκοότητας από άτομα με διπλή υπηκοότητα που διατηρούν εξτρεμιστικές ή αντισημιτικές απόψεις. Το SPD απορρίπτει αυτή την πολιτική ως στοχευμένη διάκριση κατά των διπλών υπηκόων.
Ο κίνδυνος του πολιτικού αδιεξόδου
Η αδυναμία του CDU να διαπραγματευτεί από θέση ισχύος, σε συνδυασμό με την επιμονή του SPD σε κόκκινες γραμμές, δημιουργεί ανησυχίες για παρατεταμένες διαπραγματεύσεις. Οι αρχικές προβλέψεις ότι η νέα κυβέρνηση θα σχηματιστεί μέχρι το Πάσχα φαίνονται πλέον αισιόδοξες.
«Οι πραγματικά δύσκολες συζητήσεις είναι ακόμα μπροστά», παραδέχτηκε πρόσφατα ο Μερτς. Το ερώτημα είναι αν θα καταφέρει να επιβάλει την ατζέντα του ή αν θα συμβιβαστεί, απογοητεύοντας τη δεξιά πτέρυγα του κόμματός του.
Η πολιτική του πορεία μόλις ξεκίνησε, αλλά οι προκλήσεις που τον περιμένουν προμηνύουν ότι η ηγεσία του θα δοκιμαστεί σκληρά.
