Με μια κίνηση που κλιμακώνει περαιτέρω τον παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επέβαλε από τα ξημερώματα της Τετάρτης νέους «ανταποδοτικούς» δασμούς σε δεκάδες χώρες, με την Κίνα να αντιμετωπίζει τιμωρητικούς δασμούς ύψους 104%. Η απόφαση αυτή έχει ήδη ταράξει τις διεθνείς αγορές, προκαλώντας πτώσεις στα χρηματιστήρια, φόβους ύφεσης και αυξανόμενη ανασφάλεια για τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.
Από την ανακοίνωση των μέτρων, ο δείκτης S&P 500 έχει χάσει σχεδόν 6 τρισεκατομμύρια δολάρια σε αξία, η μεγαλύτερη τετραήμερη πτώση από τη δημιουργία του τη δεκαετία του 1950. Στην Ασία, η Ιαπωνία κατέγραψε απώλειες 5%, ενώ οι μετοχές της Ταϊβάν υποχώρησαν σχεδόν 6%. Το γεν ενισχύθηκε ως ασφαλές καταφύγιο, την ώρα που το πετρέλαιο έπεσε σε χαμηλά τετραετίας.
Η Κίνα, ο κύριος στόχος των νέων δασμών, αντέδρασε δυναμικά, κατηγορώντας τις ΗΠΑ για «εκβιασμό» και δηλώνοντας ότι θα «πολεμήσει μέχρι τέλους». Πέραν των 104% σε δασμούς για κινεζικά προϊόντα, το Πεκίνο εξετάζει περιορισμούς σε εισαγωγές αμερικανικών προϊόντων όπως αυγά και πουλερικά, ενώ στους κινεζικούς ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης Weibo οι χρήστες ειρωνεύτηκαν την κατάσταση, κάνοντας λόγο για αμερικανική κρίση αυγών.
Κεντρικές τράπεζες όπως της Νέας Ζηλανδίας και της Ινδίας έσπευσαν να μειώσουν επιτόκια, προσπαθώντας να απορροφήσουν τους κραδασμούς. Η Νότια Κορέα ανακοίνωσε πακέτο 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, στον οποίο οι δασμοί 25% των ΗΠΑ αναμένεται να πλήξουν άμεσα την παραγωγή.
Παράλληλα, το Βιετνάμ, που αντιμετωπίζει δασμούς έως και 49%, έχει ήδη ξεκινήσει διαβουλεύσεις με τις ΗΠΑ, ενώ Ιταλία, Ιαπωνία και Νότια Κορέα προγραμματίζουν διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση Τραμπ τις επόμενες ημέρες.
Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε πως «η Αμερική δεν θα σπάσει» και πως «άλλες χώρες έχουν αρχίσει να έρχονται για διαπραγματεύσεις». Αν και έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συμβιβασμού, χαρακτήρισε τους δασμούς «μόνιμους» και ανέφερε ότι επίκεινται «μεγάλοι δασμοί» στις φαρμακευτικές εισαγωγές.
Σύμφωνα με τον Υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, οι δασμοί έχουν φτάσει σε «μέγιστα επίπεδα» και προέβλεψε ότι «οι χώρες με μεγάλα ελλείμματα θα έρθουν σύντομα με καλές προτάσεις».
Οι δασμοί Τραμπ ταρακουνούν τα χρηματιστήρια – Πώς μπορεί να επωφεληθεί η Ελλάδα
Οι οικονομικές επιπτώσεις προβλέπεται να είναι οδυνηρές. Η JPMorgan αύξησε την πιθανότητα παγκόσμιας ύφεσης στο 60% για φέτος, ενώ το Tax Foundation υπολογίζει ότι κάθε Αμερικανός καταναλωτής θα επιβαρυνθεί κατά μέσο όρο με 2.100 δολάρια ετησίως.
Οικονομολόγοι προειδοποιούν για κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού – μια κατάσταση όπου συνδυάζεται οικονομική στασιμότητα με αυξανόμενο πληθωρισμό. Ο καθηγητής Μπράιαν Μπεθιούν από το Boston College εκτιμά πως «η πιθανότητα στασιμοπληθωρισμού είναι 100%», προβλέποντας αύξηση τιμών έως τον Μάιο.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Αν και ο Τραμπ προωθεί την αναβίωση της αμερικανικής βιομηχανικής βάσης, ειδικοί αμφισβητούν αν αυτό μπορεί να επιτευχθεί γρήγορα – ή καν. Πολλές επιχειρήσεις ήδη στρέφονται σε εισαγωγές από χώρες με χαμηλότερους δασμούς, ενώ η αξιοπιστία των ΗΠΑ στις εμπορικές τους σχέσεις έχει υπονομευτεί.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Καναδάς και το Ηνωμένο Βασίλειο επιδιώκουν αποκλιμάκωση της κρίσης, αν και η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε ότι «ο περαιτέρω εκτροχιασμός πρέπει να αποφευχθεί».
Όπως όλα δείχνουν, ο παγκόσμιος εμπορικός χάρτης αναδιαμορφώνεται με σφοδρότητα, και το κόστος – για καταναλωτές, επιχειρήσεις και κράτη – μόλις αρχίζει να φαίνεται.
